Het NHG-formularium (voorheen EVS): mate van gebruik en effecten anno 2006

In 1999 is het Elektronisch Voorschrijf Systeem (EVS) geïntroduceerd. Dit is een zogenoemd elektronisch formularium, waarmee de huisarts adviezen kan krijgen voor het voorschrijven van geneesmiddelen. Het EVS is een kwaliteitsinstrument dat huisartsen ondersteunt in het primaire proces van hun professioneel handelen. Dit omdat door het EVS de door het NHG ontwikkelde richtlijnen eenvoudig toegankelijk zijn voor huisartsen tijdens het consult. Het NIVEL heeft voor de jaren 1999 tot en met 2002 onderzoek gedaan om de implementatie van het EVS te monitoren. Na 2002 heeft het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) het formularium verder ontwikkeld en uitgebreid naar aanleiding van commentaren en suggesties uit het veld en de aanbevelingen uit het NIVEL-onderzoek. Het EVS kreeg ook een andere naam en heet nu NHG-Formularium. Het NHG hoopt met de doorgevoerde veranderingen het gebruik van het NHG-formularium te verhogen met als uiteindelijk doel het bevorderen van doelmatig voorschrijven. Dit onderzoek bestudeerde daarom het formulariumgebruik anno 2006 en de mate van richtlijnconform voorschrijven. GEBRUIK FORMULARIA, met name het NHG-formularium Voor het beantwoorden van het eerste onderzoeksdoel is een vragenlijst uitgezet bij een steekproef van 225 huisartsen (benaderd aantal: 700). Zij kregen vragen over welk formularium zij gebruikten, hoe vaak, hoe zij dit beoordeelden en welke verbetermogelijkheden zij zagen. De resultaten laten zien dat hett gebruik van elektronische formularia in Nederland niet toeneemt tussen 2003 en 2006, maar eerder lijkt af te nemen. De waardering voor het NHG-formularium en de daaraan verwante producten is hoog. Dit geldt vooral de inhoudelijke kwaliteit en minder de gebruikersvriendelijkheid. De veranderingen die het NHG doorvoerde, worden – indien bekend – ook gewaardeerd, met name de patiëntbrieven. Huisartsen bleken echter niet allemaal op de hoogte van het feit dat nu ook kleine kwalen in het formularium opgenomen zijn en ook de internetlinks waren lang niet voor alle huisartsen bekend. Het NHG zou aan de promotie van veranderingen in het formularium meer aandacht kunnen besteden. RICHTLIJNCONFORM VOORSCHRIJVEN Voor de beantwoording van deze vraag zijn bij de huisartsen die deelnemen aan het Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg vragenlijsten afgenomen met daarin de vraag naar hun formulariumgebruik. Daarnaast zijn de voorschrijfgegevens uit LINH gebruikt alsmede de database van het NHG-formularium om de mate van richtlijnconform voorschrijven te bepalen. Voor de jaren 2003 tot en met 2006 is gekeken in hoeverre huisartsen richtlijnconform voorschrijven als het gaat om de zogenaamde Diagnose-Middel Combinatie (mate waarin bij een bepaalde indicatie geneesmiddelen zijn gekozen die het NHG-formularum aanraadt). Voor 2006 is een gedetailleerde analyse gedaan waarbij ook rekening gehouden werd met leeftijd, geslacht en co-morbiditeit van de patiënt alsmede met de aanwezigheid van zogenaamde stappenplannen. Het voorschrijven volgens de richtlijnen blijft tussen 2003 en 2006 vrij stabiel. Ook zijn er weinig verschillen waar te nemen tussen intensieve gebruikers en andere gebruikers. Deze bevindingen betekenen mogelijk dat het maximale effect van het NHG-formularium op doelmatig voorschrijven in de huisartspraktijk bereikt is en dat gerichte interventies nodig zijn om het formularium-conform voorschrijven bij bepaalde aandoeningen te verbeteren (zie ook aanbevelingen). Er is variatie tussen voorschrijvers en tussen richtlijnen in de mate van richtlijnconform voorschrijven. Bij sommige richtlijnen is nog maar weinig winst te behalen, omdat huisartsen ze al voor een heel groot deel opvolgen, terwijl voor andere richtlijnen geldt dat er duidelijk nog ruimte voor verbetering is. Hierbij is – door toepassing van een uitgebreider algoritme – duidelijk geworden dat die verbeteringen niet alleen mogelijk zijn als het gaat om het kiezen van een eerste keus middel, maar ook als het gaat om het toch vo