Het ontrafelen van onderliggende moleculaire mechanismen van neuro-PACS
Post-COVID klachten die samenhangen met een verslechtering van de hersenfuncties (neuro-PACS) hebben een grote impact op de patiënten. De precieze oorzaken van neuro-PACS en met name de factoren die deze klachten in stand houden, zijn nog grotendeels onbekend. De hypothese van dit onderzoek is dat een COVID-19 infectie heeft geleid tot een chronische activatie van afweercellen in de hersenen (ook wel neuroinflammatie genoemd), wat bijdraagt aan het voortbestaan van neuro-PACS.
Doel
Het doel van dit onderzoek is om de mate van neuroinflammatie en samenhangende onderliggende mechanismen bij neuro-PACS gedetailleerd in kaart te brengen.
Dit gebeurt enerzijds door neuroinflammatie en onderliggende mechanismen in het hersenvocht van patiënten met neuro-PACS te onderzoeken. Anderzijds kweken onderzoekers in het laboratorium een hersennetwerk dat de werking van hersen- en afweercellen bij neuro-PACS nabootst, om zo de neuroinflammatoire bevindingen verder te bestuderen en aangrijpingspunten voor therapie te identificeren.
Aanpak/werkwijze
Deze cross-sectionele studie includeert 80 neuro-PACS patiënten en 30 gezonde controles. De neuro-PACS groep wordt verdeeld in 2 subgroepen: 40 patiënten met normale scores en 40 patiënten met afwijkende scores op geheugentests. Bij alle deelnemers neemt de projectgroep eenmalig bloed en hersenvocht af om het (epi)genetische profiel van de immuuncellen en het eiwitprofiel in het hersenvocht te onderzoeken. Daarnaast ontwikkelen de onderzoekers in het laboratorium een specifiek neuro-PACS celmodel om de onderliggende processen op cellulair niveau verder te onderzoeken. Deze complementaire invalshoeken bieden samen een gedetailleerd inzicht in de onderliggende mechanismen en activiteit van het afweersysteem in de hersenen bij neuro-PACS.
Samenwerkingspartners
In deze studie maakt de projectgroep gebruik van verschillende hoogwaardige technieken om de celeigenschappen en eiwitten te meten. Daarnaast is het doel om een hersennetwerk te kweken van immuuncellen en hersencellen, dat de interactie tussen deze celtypes nabootst en inzicht geeft in de werking van het brein bij neuro-PACS. Voor deze unieke benadering werkt een multidisciplinair team van onderzoekers, bestaande uit clinici en basale wetenschappers, samen.
Dit onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Post-COVID Netwerk Nederland (PCNN) en draagt bij aan de verrijking van de PCNN dataset met gegevens over basale mechanismen van neuro-PACS.
(Verwachte) resultaten
De belangrijkste uitkomsten van dit onderzoek zijn enerzijds het gedetailleerd in kaart brengen van de afweerreactie in de hersen en daarmee samenhangende onderliggende mechanismen bij mensen met neuro-PACS, met als doel het identificeren van potentiële aangrijpingspunten voor behandeling.
Anderzijds verwacht de projectgroep een uniek hersennetwerk te ontwikkelen dat de werking van hersen- en afweercellen nabootst, specifiek voor neuro-PACS. Dit netwerk is geschikt voor validatiestudies, het verder uitdiepen van inzichten in de onderliggende mechanismen, en op termijn voor het onderzoeken van potentiële behandelingen.