Implementatie van een chronisch pijnnetwerk in het Beweeghuisconcept
De zorg voor mensen met chronische pijn is versnipperd en sluit onvoldoende aan bij de zorgstandaard Chronische Pijn. Het Chronisch Pijn Netwerk is ontwikkeld om integrale, biopsychosociale ketenzorg te realiseren binnen de structuur van het Beweeghuis. Zorgprofessionals ervaren beperkte kennis, onvoldoende zicht op gespecialiseerde zorg in de eerste lijn en moeizame communicatie. Dit leidt tot inconsistente pijneducatie. Patiënten geven aan dat zij begeleiding en overzicht missen.
Het netwerk is geïmplementeerd via implementatieonderzoek, met interviews en vragenlijsten onder zorgprofessionals en patiënten. Toegepaste implementatiestrategieën waren onder andere scholingen, samenwerkingsafspraken, een behandelconsensus en een patient journey. De implementatie heeft geleid tot interdisciplinaire scholingen, een vastgestelde behandelconsensus, een uitgewerkte patient journey en versterkte samenwerking tussen disciplines. Het Chronisch Pijn Netwerk is structureel ingebed in het Beweeghuis, waarmee duurzame borging is gerealiseerd.
Verslagen
Eindverslag
De zorgstandaard Chronische Pijn (2017) beschrijft dat patiënten met chronische pijn behoefte hebben aan een integrale aanpak van hun klachten. In de praktijk gebeurt dit echter nog onvoldoende. Ongeveer 61% van de patiënten met chronische pijn heeft in het jaar voorafgaand aan een revalidatietraject tussen de 6 en 20 verschillende zorgprofessionals bezocht. Deze contacten zijn veelal gericht op diagnostiek en het oplossen van pijnklachten, terwijl vaak geen afdoende biomedische verklaring wordt gevonden.
De zorgstandaard adviseert ketenzorg, waarin biopsychosociale diagnostiek, behandeling van comorbiditeit en het leren omgaan met pijn centraal staan. Het behandelplan volgt een stepped care-benadering, waarbij de minst belastende en meest doelmatige interventie wordt gekozen, passend bij de complexiteit van de klachten en de hulpvraag.
Om de zorg conform deze standaard in te richten, is het Chronisch Pijn Netwerk (CPN) opgericht. Dit transmurale netwerk, opgezet door het Beweeghuis en Adelante Zorggroep, beoogt interdisciplinaire samenwerking tussen medisch specialisten, huisartsen, fysiotherapeuten en het sociaal domein.
Het project is vormgegeven als implementatieonderzoek, met het CFIR-framework en de bijbehorende ERIC-tool als onderlegger. De dataverzameling vond plaats via interviews met zorgprofessionals en patiënten, aangevuld met vragenlijsten.
Uit de interviews met zorgprofessionals bleek dat verwijzers onvoldoende zicht hebben op gespecialiseerde zorgprofessionals in de eerste lijn. Fysiotherapeuten gaven aan dat zij moeilijk contact krijgen met verwijzers om het behandelbeleid te bespreken. Hierdoor ontbreekt vaak eenduidige pijneducatie. Behalve bij de revalidatiearts kwam bij vrijwel alle zorgprofessionals naar voren dat er onvoldoende kennis is om chronische pijn tijdig te herkennen en adequaat te behandelen. Alle zorgprofessionals gaven aan behoefte te hebben aan scholing. Daarnaast was er behoefte aan een laagdrempelige manier van communicatie.
Patiënten gaven aan behoefte te hebben aan begeleiding gedurende het gehele zorgtraject en aan een overzicht van gespecialiseerde zorgprofessionals.
Toegepaste strategieën waren onder andere het aanbieden van scholingen en scholingsmateriaal, het vormen van samenwerkingsverbanden, het maken van samenwerkingsafspraken en het inrichten van een patient journey.
Het netwerk is geïmplementeerd binnen de structuur van het Beweeghuis, waar al samenwerkingsafspraken bestonden tussen betrokken zorgprofessionals. Deze afspraken zijn overgenomen binnen het Chronisch Pijn Netwerk. Daarnaast is een behandelconsensus ontwikkeld voor fysiotherapeuten. Ook zijn vier interdisciplinaire scholingsmomenten georganiseerd. Op dit moment zijn 25 patiënten verwezen binnen het netwerk.
Uit de evaluaties bleek dat het voor patiënten niet altijd duidelijk was dat zij onderdeel waren van een netwerk. Dit vraagt om meer zichtbaarheid. Wel gaven patiënten aan dat zowel de medisch specialist als de fysiotherapeut over inhoudelijke kennis en expertise op het gebied van pijn beschikten. Zorgprofessionals waren over het algemeen tevreden. Zij benadrukten dat elkaar kennen en het uitspreken van duidelijke afspraken en verwachtingen essentieel zijn.
De borging van de implementatie vindt plaats doordat een deel van het netwerk structureel wordt opgenomen in de structuur van het Beweeghuis. De monodisciplinaire behandeling in de eerste lijn binnen het Chronisch Pijn Netwerk valt onder het Beweeghuis. Binnen deze structuur werken verschillende stakeholders samen en worden patiënten vanuit de huisarts of medisch specialist verwezen naar het monodisciplinaire netwerk in de eerste lijn. Binnen het Beweeghuis is een projectleider aangesteld die verantwoordelijk is voor de implementatie en evaluatie van de netwerken.