Implementatie van een zelfhulp-ouderprogramma voor ouders van kinderen met druk of opstanstig gedrag

Veel ouders hebben behoefte aan opvoedondersteuning wanneer hun kind hyperactief (druk) of opstandig gedrag vertoont. Dit gedrag komt veel voor bij kinderen en verhoogt het risico op mentale gezondheidsproblemen, waaronder de ontwikkeling van psychische aandoeningen. Een goede aanpak hiervoor is door een gestructureerd opvoedondersteuningsprogramma vroegtijdig binnen het sociale domein aan ouders aan te bieden. Hierin leren ouders effectieve opvoedvaardigheden waarmee ze het gedrag van hun kind kunnen beïnvloeden. De toegang tot deze ouderprogramma's is in Nederland echter beperkt door lange wachtlijsten, onvoldoende beschikbaarheid van effectieve programma’s en tekorten aan getrainde professionals. Een manier om deze barrières te ondervangen is door opvoedondersteuning in de vorm van een zelfhulpprogramma aan te bieden. Verschillende studies laten zien dat zelfhulpprogramma’s net zo effectief zijn als traditionele face-to-face ouderprogramma’s. In Nederland was tot recent echter geen effectief zelfhulp-ouderprogramma beschikbaar. Daarom ontwikkelden wij bij de Vrije Universiteit en Accere een zelfhulpouderprogramma waarmee ouders opvoedondersteuning geboden wordt, bestaande uit een werkboek en online omgeving. Het is een flexibel programma waarbij ouders, naar behoefte, ofwel volledig zelfstandig ofwel met telefonische coaching van een zorgverlener aan de slag kunnen. Effectonderzoek liet zien dat de opvoedvaardigheden van ouders toenamen terwijl hun opvoedstress afnam. Ook verbeterde het gedrag van de kinderen en waren ouders tevreden over het programma. Het NJi heeft het programma onlangs beoordeeld als interventie met sterke aanwijzingen voor effectiviteit.

Doel

Doel van het huidige project is om een flexibel in te zetten, effectief zelfhulp-ouderprogramma te implementeren als preventieve vorm van opvoedondersteuning in het sociale domein.

Aanpak/werkwijze

We starten met het geschikt maken van het programma voor instellingen in het sociale domein (op basis van al beschikbare feedback van ouders en zorgverleners). We zullen een e-learning voor zorgverleners maken, zodat zij het programma kunnen aanbieden binnen hun instelling aan ouders die zijn aangemeld voor ondersteuning in de aanpak van het gedrag van hun kind. Ook zullen we ondersteunend filmmateriaal ontwikkelen voor het ouderprogramma, zodat het programma begrijpelijk is voor een grote groep ouders. We zullen de haalbaarheid en kwaliteit evalueren met ouders en zorgverleners. Tot slot gaan we landelijke bekendheid genereren.

Samenwerkingspartners

We gaan samenwerken met Gemeente Raalte (gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD), centrum voor jeugd en gezin (CJG) en huisartsenpraktijken). Beleidsadviseur MO van gemeente Raalte zal meedenken over hoe het programma het beste geïmplementeerd kan worden binnen het sociaal domein van de gemeente. Daarnaast zullen we samenwerken met: Indigo Preventie Rijnmond en huisartsenpraktijk Kadoelerbreek. GGDen, CJG’s en huisartspraktijken spelen een sleutelrol in de inzet van preventieve opvoedondersteuning.

(Verwachte) resultaten

Het verwachte resultaat van het project is dat instellingen binnen het sociale domein een laagdrempelige vorm van preventieve opvoedondersteuning kunnen aanbieden, waarmee ouders van kinderen met druk en opstandig gedrag meteen aan de slag kunnen, waarmee escalatie van probleemgedrag wordt voorkomen. We verwachten tevens dat de instellingen door de te ontwikkelen e-learning voor het geven van telefonische ondersteuning door zorgverleners het programma eenvoudig kunnen aanbieden en dat ouders de inhoud van het programma gemakkelijk tot zich kunnen nemen door de toevoeging van filmmateriaal. Tot slot verwachten we landelijke bekendheid te geven aan het programma.