Implementatie van het Zorgpad Stervensfase (IMPULS)

Onderzoek laat zien dat mensen in de stervensfase vaak meerdere ernstige symptomen ervaren, zoals pijn, onrust en benauwdheid. Ook wordt de stervensfase niet altijd tijdig herkend. Het Zorgpad Stervensfase (ZS) is het enige instrument waarvan aangetoond is dat het leidt tot vermindering van symptoomlast en een positief effect heeft op de kwaliteit van zorg in de stervensfase. Het ZS heeft een breed draagvlak in Nederland, maar is nog lang niet in alle zorgorganisaties geïmplementeerd. De laatste tijd lijkt de implementatie te stagneren mede door de digitalisering van het patiëntendossier en tekort aan personeel op de werkvloer.

Doel

Dit project wil achterhalen waardoor verschillende typen zorgorganisaties die goede zorg in de stervensfase nastreven niet of slechts beperkt toekomen aan implementatie van het ZS, welke knelpunten zij ervaren en welke implementatiestrategieën kunnen helpen om het ZS wel op een effectieve en efficiënte manier breed ingevoerd te krijgen. Op basis van de lessen die ze leren uit de proefimplementaties in een aantal zorgorganisaties, wordt een aangescherpt plan voor landelijke opschaling opgesteld.

Aanpak/werkwijze

Dit project bestaat uit 3 fasen. In fase 1 vindt een voormeting en knelpuntenanalyse plaats door dossieronderzoek, focusgroepen en/of interviews met betrokken zorgverleners en worden lokale implementatieplannen opgesteld. In fase 2 wordt het ZS geïmplementeerd in 4 zorgorganisaties, volgens de plannen die in fase 1 zijn opgesteld. Tijdens de periode van proefimplementatie worden de implementatie uitkomsten bijgehouden volgens het model van Proctor door dossieronderzoek en focusgroepen/interviews. Fase 2 sluit af met een nameting. In fase 3 wordt met betrokken stakeholders een aangescherpt plan voor landelijke opschaling opgesteld.

Samenwerkingspartners

Het project wordt uitgevoerd door de Stuurgroep ZS (Erasmus Medisch Centrum, Stichting Palliatieve Zorg Nederland), die sinds 2012 inhoudelijk en procesmatige eigenaar is van het ZS. Stichting PZNL is verantwoordelijk voor de landelijke implementatie van het ZS. Er wordt samengewerkt met (implementatie)experts, een patiëntvertegenwoordiger van Patiëntenfederatie Nederland, Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), en de betrokken zorgorganisaties die het ZS gaan proefimplementeren. Een klankbordgroep van stakeholders wordt bij aanvang van het project ingesteld. Deze groep is vanaf het begin betrokken bij het project, en in het bijzonder in fase 3 bij het aanscherpen van het plan voor landelijke opschaling.

Verwachte resultaten

Dit project biedt inzicht in belemmerende en bevorderende factoren voor implementatie van het ZS in verschillende settings (ziekenhuis, verpleeghuis, hospice en thuis), en bevordert dat knelpunten die momenteel verdere opschaling van het gebruik van het ZS in de weg staan geheel of gedeeltelijk weggenomen worden. Het ZS is uiteindelijk een instrument dat zorgverleners in staat stelt om goede zorg in de stervensfase te bieden, waardoor de kwaliteit van die zorg zoals ervaren door patiënten en naasten optimaal wordt, zonder dat er extra kosten mee gemoeid zijn.