Implementatie van Prostaatconsult tussen eerste en tweede lijn
Aanleiding / achtergrond
De bewustwording onder de Nederlandse bevolking over prostaatkanker groeit gestaag. Mede ten gevolge van de dubbele vergrijzing wordt een jaarlijkse toename van prostaatkankerdiagnoses van 3% verwacht. Dit leidt tot een grotere belasting van zorgprofessionals in eerste en tweede lijn. Burgers richten zich tot hun huisarts voor vroegdiagnostiek. Wanneer er sprake is van een verhoogde Prostaat Specifiek Antigeen (PSA)-waarde worden zij, op basis van de Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)-richtlijn, doorverwezen naar de tweede lijn voor vervolgonderzoek. Hierbij worden helaas ook veel mannen verwezen die een prostaatkanker blijken te hebben met een laag risico op het ontwikkelen van symptomen tijdens hun leven. Dit risico kan door toepassing van het Prostaatconsult veilig ingeschat worden in de eerste lijn.
Het Prostaatconsult bestaat uit een PSA-test, een rectaal onderzoek, en transrectale echografische volumetrie van de prostaat. De inzet van het Prostaatconsult (dat nu in de tweede lijn plaatsvindt) kan een reductie van het aantal verwijzingen met minstens 50% teweeg brengen, zonder dat er hoog-risico kankers gemist worden. Maar het is niet bekend hoe en waar dit consult in de eerste lijn plaats kan vinden.
Doel
Het doel van de huidige aanvraag is te inventariseren in welke vorm het Prostaatconsult in de regio Zuidwest Nederland geïmplementeerd kan worden in de eerste lijn buiten de tweede lijn om, om de onnodige verwijsstroom naar de tweede lijn te verminderen en tegelijkertijd de personele druk in de huisartsenpraktijk af te laten nemen.
Aanpak / werkwijze
De onderzoekers willen samen met zorgprofessionals, patiënten en laboratoria de diverse manieren definiëren hoe ze 'anderhalve lijn' zorg kunnen inrichten bij diagnostiek gericht op vroege opsporing van prostaatkanker. Daarna wordt een pilot uitgevoerd om de nieuwe logistiek tussen eerste en tweede lijn te testen.
Samenwerkingspartners
In de regio Zuid-Holland en Zeeland is het Anser prostaatnetwerk sinds 2018 actief in 5 ziekenhuizen met multidisciplinaire Prostaatcentra als verwijscentrum voor prostaatdiagnostiek en behandeling. Het netwerk bedient de eerste lijn en enkele regionale ziekenhuizen (www.anserprostaatcentrum.nl). Het betreft de Prostaatcentra in: ASZ, Franciscus-Erasmus MC, ADRZ, en het Maasstadziekenhuis. Hier omheen bevinden zich 5 groepen verenigde huisartsen (Drechtdokters, Ridderkerk, Goes, Krimpen aan de IJssel, Rijnmond Dokters, ongeveer 600 huisartsen). De betrokken regionale huisartsengroepen en relevante huisartsenlaboratoria hebben zich schriftelijk aan het project verbonden, en willen gezamenlijk werken in een uniek samenwerkingsverband tussen eerste en tweede lijn.
Verwachte resultaten
6 maanden na invoering van het Prostaatconsult in de eerste lijn worden geanalyseerd:
- het veranderde verwijspercentage.
- tevredenheid van patiënten en zorgverleners.
- financiële impact op het gebruik van het goedkopere Prostaatconsult. Deze uitkomsten worden gerelateerd aan de gemaakte logistieke keuzes per groep door ESHPM. De uitkomsten vormen de basis voor landelijke opschaling.