Mobiele menu

Implementation and impact of multi-sector policy measures that stimulate physical activity in children: follow up of the "Move your Neighborhood" project

Beweeg je Buurt 2: omgeving stimuleert kinderen te bewegen

Vraagstuk

Gemeenten kunnen met gecombineerde maatregelen veel doen om het beweeggedrag van kinderen positief te beïnvloeden. Een beweegvriendelijke omgeving werkt stimulerend. Beweeg je Buurt 2 zocht uit welke beleidsmaatregelen om de omgeving aan te passen daadwerkelijk bijdragen aan meer bewegen van kinderen. Wat zijn de succesfactoren bij de ontwikkeling en implementatie van deze maatregelen?

Onderzoek

In vier gemeenten is onderzocht welke omgevingskenmerken samenhangen met het buitenspeel-, wandel- en fietsgedrag van kinderen. Daarbij zijn ook beleidsdocumenten geanalyseerd en buurtobservaties gedaan.

Uitkomst

Een aantal veranderingen in de omgeving hing samen met meer bewegen van kinderen: een aantrekkelijke omgeving en dito speelvoorzieningen en de aanwezigheid en kwaliteit van informele speelplekken. Barrières voor integraal beleid zijn onder meer het omzetten van beleid in concrete maatregelen in de wijk, en een gebrek aan tijd en middelen voor samenwerken tussen domeinen, ondanks de goede intenties daartoe.

Verslagen


Eindverslag

In het project “Beweeg je Buurt 2” (BJB2) hebben we de ontwikkeling, adoptie en implementatie van lokale multi-sector maatregelen gevolgd die het beweeggedrag van kinderen kunnen stimuleren en hebben hiervan de kritische succesfactoren en effectiviteit onderzocht.
In de procesevaluatie zagen we dat obesitas preventie vaak op de politieke agenda staat, maar dat dit vaak niet leidt tot voldoende concrete en adequate beleidsmaatregelen die het beweeggedrag van kinderen stimuleren. Verder, hoewel het strategische beleid vaak over een integrale aanpak spreekt, wordt de vertaling hiervan in toepassingen verschillend gedaan in de gemeenten. De gemeentelijke strategische en tactische managementlaag richt zicht meer op externe netwerkpartners dan dat ze intersectorale teams versterken. Verder belemmert ook gebrek aan tijd en ondersteuning het werken in intersectorale teams.
Om het effect van integraal beleid op het beweeggedrag van kinderen te onderzoeken hebben we twee grootschalige cross-sectionele studies uitgevoerd gecombineerd met buurtobservaties in 2007/2008 en 2013/2014 in vier Nederlandse gemeenten met exact dezelfde methodologie. Daarnaast hebben we alle beleidsdocumenten geanalyseerd die tussen 2008 en 2013 in die gemeenten zijn uitgekomen. We hebben onderzocht of veranderingen in buitenspelen bij kinderen van 4-12-jaar oud verklaard konden worden door (beleid geïnduceerde) veranderingen in de fysieke en sociale omgeving (zowel objectief als subjectief vastgesteld).
Van de maatregelen die ingezet waren met als doel om de omgeving te veranderen zodanig dat bewegen wordt gestimuleerd kon ongeveer de helft worden bevestigd in het buurtonderzoek. Sommige veranderingen waren ook geassocieerd met het beweeggedrag van kinderen. Zo blijkt uit de analyse dat meer bewegen bij kinderen deels door verbetering in ervaren aantrekkelijkheid van de omgeving en tevredenheid van de speelvoorzieningen. Verder was een vermindering in de aanwezigheid en de kwaliteit van voetpaden gerelateerd aan een verminderen van het buitenspelen. Deze bevindingen zijn de eerste indicaties dat veranderingen in de leefomgeving, door beleid ingezet, positief kunnen bijdragen aan het beweeggedrag van kinderen.

In een eerder ZonMw-project “Move your Neighborhood 1” (MYN1: 2006-2010) zijn beleidsmaatregelen geïdentificeerd die bewegen bij kinderen vanuit verschillende sectoren kunnen stimuleren. In deze follow up studie onderzoeken we de randvoorwaarden voor de feitelijke adoptie en implementatie van dergelijke beleidsmaatregelen (procesevaluatie). Tevens onderzoeken we de effecten en de kosten-effectiviteit
In de proces evaluatie zullen we evalueren hoe de ontwikkeling, adoptie en/of implementatie van multisectorieel beleid gericht op het stimuleren van het beweeggedrag van kinderen wordt gefaciliteerd en gestimuleerd door de verschillende beleidssectoren. We zullen zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden toepassen om succes en faalfactoren in kaart te brengen.
Op basis van de resultaten zal een instrument voor gemeenten ontwikkeld worden waarmee ze de huidige status en ontwikkeling van integraal gezondheidsbeleid kunnen beoordelen. Dit gebeurt samen met het Centrum voor Gezond Leven. In deze evaluatie zullen de effecten op lichamelijke activiteit en de kosten-effectiviteit van de genomen beleidsmaatregelen worden onderzocht. Dit gebeurt, net als in de MYN1, in een grootschalige onderzoek onder basisschool kinderen en hun ouders. De resultaten van de proces evaluatie worden momenteel geschreven in. De dataverzameling van de effect evaluatie zal begin 2014 zijn afgerond.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
200120005
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2011
2015
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. ir. J.A. Schuit
Verantwoordelijke organisatie:
Universiteit van Tilburg