The implementation of a guideline on the management of the lumbosacral radicular syndrome among general practitioners, physiotherapists, radiologists, neurologists, neurologic surgeons and orthopedic surgeons: a shared care project in two hospitals

INLEIDING Er bestaat consensus tussen huisartsen, fysiotherapeuten en neurologen over het beleid bij een Lumbosacraal Radiculair Syndroom (LRS). De eerste zes weken dient men een conservatief beleid te voeren. Huisartsen verwijzen echter voortijdig onder druk van patiënten. Een bijkomend probleem zijn de soms lange toegangstijden in het ziekenhuis waardoor de huisarts ´alvast meteen´ verwijst. LRS-PROTOCOL Er werd een protocol voor de zorgketen ontwikkeld. Indien de huisarts/fysiotherapeut de eerste zes weken een conservatief beleid volgde conform de NHG-standaard LRS, kon de patiënt daarna, indien nog nodig, versneld terecht bij de neuroloog en voor een MRI. De tijd tussen de verwijzing en het consult waarin de diagnose wordt gesteld (totale doorlooptijd) zou maximaal drie weken zijn. Wanneer de huisarts niet versneld instuurde volgde de patiënt het reguliere verwijstraject met bijbehorende wachttijd. DOELSTELLING 1. Invoering van het LRS-protocol in de regio’s Eindhoven en Helmond onder alle neurologen en radiologen in het Catharina-ziekenhuis en Elkerliek ziekenhuis en onder alle huisartsen en fysiotherapeuten in de adherentiegebieden van deze ziekenhuizen. 2. Evaluatie van de effecten van de invoering op het percentage onnodig voortijdig verwezen patiënten, de toegangstijd en de doorlooptijd in de polikliniek, en de totale doorlooptijd in relatie tot de kosten voor invoering van het LRS-protocol. METHODE Determinantenanalyse en invoerstrategieën Voorafgaande aan de invoering werden focusgroepinterviews gehouden met huisartsen en fysiotherapeuten over uitvoeringsproblemen en vonden verschillende invoeractiviteiten plaats gebaseerd op de uitkomsten van de determinantenanalyse. Effectevaluatie In de ziekenhuizen vond een prospectief registratieonderzoek plaats met drie metingen; een voormeting in 2005, een 1e nameting in 2006 en een 2e nameting in 2007. De neurologen vulden dagelijks een registratieformulier in voor alle patiënten die door de huisarts waren verwezen met verdenking van een LRS. De neuroloog gaf aan of de patiënt onnodig voortijdig binnen zes weken verwezen was. Het ziekenhuisinformatiesysteem werd gebruikt voor het vaststellen van de toegangs- en doorlooptijden. Procesevaluatie In 2006 en 2007 werd via interviews met twaalf huisartsen en zes fysiotherapeuten nagegaan welke redenen zij gaven om wel/niet volgens het LRS-protocol te werken. Kostenonderzoek De kosten van de voorbereiding en daadwerkelijke implementatie van het LRS-protocol werden geregistreerd. Dit betreft o.a. kosten van zorgverleners en implementatiedeskundigen m.b.t. het organiseren van de versnelde toegang. Nagegaan werd welke kosten patiënten maakten vóór en ná de invoering van het LRS-protocol; voormeting in 2005 en nameting in 2007. De patiënt vulde vanaf het eerste bezoek bij de huisarts gedurende zes weken een ‘kostendagboek’ in. RESULTATEN • Het percentage onnodig voortijdig binnen zes weken verwezen patiënten was één jaar na invoering van het LRS-protocol significant afgenomen van 15% naar 9% en was 8%, twee jaar na invoering van het protocol. • Bijna de helft van de patiënten werd regulier verwezen in plaats van versneld: zij maakten de gebruikelijke toegangs- en doorlooptijden door. Deels was dit een bewuste keuze van de huisarts. • In beide ziekenhuizen was er een significante afname voor de versneld verwezen patiënten van de totale gemiddelde doorlooptijd. In Helmond waren deze tijden 54 dagen (voormeting), 18 (1e nameting) en 25 dagen (2e nameting). In Eindhoven waren de tijden respectievelijk 44, 17 en 33 dagen. Deze tijden op de 2e nameting in Eindhoven zijn nog steeds significant lager dan vóór invoering van het protocol. • In beide ziekenhuizen hadden de versneld verwezen patiënten significant kortere gemiddelde totale doorlooptijden dan de regulier verwezen patiënten. • De totale kosten van de implementatie bedroegen 42.621 euro voor de twee ziekenhuizen samen gedurende een periode van twee jaar en drie maanden. Hierme