Improvement of quality of life with home dialysis compared to in-centre haemodialysis? The DOMESTICO project
Thuisdialyse (peritoneale dialyse of thuishemodialyse) wordt nog steeds weinig toegepast als behandeling voor patiënten met nierfalen in vergelijking met centrumdialyse (hemodialyse overdag of ’s nachts). Of deze behandelingen van elkaar verschillen op patiënt gerapporteerde uitkomsten en kosten was onduidelijk en de reden om de DOMESTICO-studie te starten. Aan deze multicenter cohortstudie hebben 2110 Nederlandse en Belgische dialysepatiënten deelgenomen. In de eerste drie jaar na het starten met dialyse zijn er geen verschillen gevonden in kwaliteit van leven, symptoomlast en ziekenhuisopnames tussen thuis- en centrumdialyse. De overleving verschilde niet in de eerste twee jaar na start dialyse en de resultaten over het derde jaar zijn onzeker. De kosten van de dialysebehandeling zijn iets lager bij thuisdialyse dan bij centrumdialyse. Deze resultaten benadrukken dat de keuze voor een dialysebehandeling in de eerste plaats moet worden bepaald door de voorkeur van de patiënt.
Inclusieversneller
Deze zorgevaluatie heeft een inclusieversneller gekregen
Richtlijn
Bekijk de bijbehorende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase
Producten
Auteur: van Eck van der Sluijs, A., Bonenkamp, A. A., Dekker, F. W., Abrahams, A. C., van Jaarsveld, B. C.
Magazine: BMC Nephrology
Begin- en eindpagina: 361-368
Link: https://bmcnephrol.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12882-019-1526-4
Verslagen
Eindverslag
Achtergrond: Als chronische nierschade zich ontwikkelt tot nierfalen, functioneren de nieren niet meer voldoende op zichzelf. Patiënten met nierfalen hebben de keuze tussen nierfunctievervangende therapie of conservatieve zorg. Nierfunctievervangende therapie omvat niertransplantatie en dialyse (d.w.z. hemodialyse [HD] en peritoneale dialyse [PD]). De meeste dialysepatiënten in Nederland worden behandeld met HD in een ziekenhuis of dialysecentrum (>80%), terwijl slechts een klein deel wordt behandeld met thuisdialyse (d.w.z. thuis HD of PD).
Doelstellingen: Het vergelijken van patiënt-gerapporteerde uitkomsten (kwaliteit van leven en symptoomlast), klinische uitkomsten en kosten tussen thuisdialyse (thuis HD en PD) en centrum HD (overdag en ’s nachts) en tussen PD en conventionele HD (overdag HD in een centrum).
Onderzoeksdesign: Een multicenter longitudinale studie met toepassing van het target trial emulation framework voor het voorkomen van verstoring door tijd-variërende confounding en informatieve censoring.
Populatie: Patiënten van 18 jaar of ouders met chronisch nierfalen stadium 5 (eGFR < 15 ml/min/1.73 m2) die starten met een vorm van dialysebehandeling. Exclusiecriteria waren een verwachte niertransplantatie of verwacht overlijden binnen 3 maanden.
Interventie: Thuisdialyse, zowel thuis HD als PD.
Resultaten: In dit onderzoek onder 2110 incidente dialysepatiënten, vinden wij geen verschil tussen thuisdialyse en centrum HD in kwaliteit van leven, symptoomlast en hospitalisaties in de eerste 3 jaar na het starten met dialyse. In de eerste 2 jaar na het starten met dialyse is er ook geen verschil in mortaliteit. In het derde jaar is het risico op mortaliteit significant hoger voor thuisdialyse, maar dit kon niet gerepliceerd worden in sensitiviteitsanalyses waardoor wij niet met zekerheid een conclusie kunnen trekken. De kosten van de dialysebehandeling zijn lager bij thuisdialyse in vergelijking met centrum HD. De resultaten zijn consistent als wij een vergelijking maken tussen PD en conventionele HD.
Discussie: De bevindingen van deze studie benadrukken dat de keuze voor een dialysemodaliteit in de eerste plaats moet worden bepaald door de voorkeur van de patiënt. Hoewel wij op populatieniveau geen verschil zien tussen thuisdialyse en centrum HD voor wat betreft patiënt-gerapporteerde uitkomsten, kan een dialysemodaliteit die het beste aansluit bij de omstandigheden van een patiënt nog steeds leiden tot een betere kwaliteit van leven en meer tevredenheid voor de individuele patiënt. De keuze voor een dialyse modaliteit moet gemaakt worden door middel van gezamenlijke besluitvorming waarin de patiënt, zijn/haar mantelzorgers en de zorgverleners betrokken zijn. Hierbij is het belangrijk dat de zorgverlener geen voorkeur, expliciet of impliciet, voor een behandeling overbrengt naar de patiënt. Aangezien dialyse succesvol thuis kan worden uitgevoerd en de uitkomsten van thuisdialyse niet verschillen van de uitkomsten van centrum HD, is er voor zorgverleners geen reden om de voorkeur te geven aan een specifieke dialysebehandeling.
Wij hebben de meest optimale analyses gedaan met de data verkregen uit een observationele multicenter cohort studie om een causale vraag te beantwoorden. De grote sample size, landelijke dekking, lange follow-up, uitgebreide sensitiviteitsanalyses en het toepassen van methoden die bias voorkomen zijn sterke punten van ons onderzoek. Naast deze sterke punten, zijn er ook enkele beperkingen. Er kan mogelijk sprake zijn van selectiebias doordat patiënten die meededen aan de studie bereid moesten zijn om herhaaldelijk vragenlijsten in te vullen. Dit kan hebben geleid tot een oververtegenwoordiging van gezondere of meer gemotiveerde patiënten. Ook nam het percentage missende (items uit) vragenlijsten in de loop van de tijd toe. Bias door missende data hebben wij geprobeerd te voorkomen door middel van multiple imputation.
Registratienummer: NL63277.029.17