Mobiele menu

Improving infectious burden prediction using social network assessment in elderly - SaNAE study

Oudere mensen hebben vaker infecties dan jongeren. Dit zorgt voor een grote ziektelast die voor een deel voorkómen kan worden. Contact met anderen (sociale netwerk) speelt hierin een belangrijke tweeledige rol. Infecties verspreiden via contact maar contacten beschermen ons ook, doordat zij ons immuunsysteem versterken. Contact met anderen vergroot de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid van de oudere mens. In SaNAE is met behulp van een predictiemodel een formule ontwikkeld waarmee een persoonlijke kans op infecties voorspeld wordt op basis van kenmerken van iemands sociale netwerk.

Praktische toepassing van de formule is aanbevolen, bv in de vorm van een scorekaartje of app met een persoonlijk preventief advies. Toekomstige implementatie beoogt om oudere mensen te helpen hun sociale netwerk te verbeteren en infecties te voorkomen. SaNAE wordt ondersteund door GGD Zuid-Limburg, Universiteit Maastricht, De Maastricht Studie, Julius Centrum Utrecht, Huis voor de Zorg en huisartsen.

Recente publicatie:

May 19, 2021 PLOS ONE: ‘Social networks and infectious diseases prevention behavior: a cross-sectional study in people aged 40 years and older’

Verslagen


Eindverslag

Oudere mensen hebben vaker infecties dan jongeren. Dit zorgt voor een grote ziektelast die voor een deel voorkómen kan worden. Contact met andere personen (het sociale netwerk) speelt hierin een belangrijke tweeledige rol. Infecties verspreiden via contact maar contacten beschermen ons ook, doordat zij ons immuunsysteem versterken. Het hebben van contact met anderen vergroot de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid van de oudere mens. Meer aandacht (bijvoorbeeld door ouderen zelf, of zorgverleners) voor het verbeteren van het sociale netwerk is gewenst en kan bijdragen aan een betere gezondheid. De doelstelling van SaNAE was ’Het ontwikkelen en intern valideren van predictiemodellen voor infecties in zelfstandig wonende ouderen op basis van hun sociale netwerk gebaseerde risico profiel.’ Het bredere doel was om daarmee bij te dragen aan het ontwikkelen van niet-farmaceutische preventieve interventies voor het bevorderen van de gezondheid van oudere mensen. In SaNAE zijn drie predictiemodellen ontwikkeld door een geavanceerde statistische analyse op gegevens verzameld bij deelnemers aan de Maastricht Studie. De studiepopulatie omvat een grote groep (n=3074) zelfstandig wonende ouderen (gemiddelde leeftijd van 60 jaar, de helft is vrouw) die representatief wordt geacht voor de bevolking. Geanalyseerde gegevens omvatten een grote verscheidenheid van sociaal economische maten, welbevinden, medische gegevens, sociale netwerk data (verkregen door gebruik van een zogenaamde naam-generator methode) en zelf-gerapporteerde infecties. Wij hebben een methodologie toegepast die nog niet eerder is gebruikt binnen de infectieziekte preventie, namelijk een predictiemodel gebaseerd op de karakteristieken van iemands sociaal netwerk.
Het resultaat van de analyses waren drie predictiemodellen en formules waarmee een persoonlijke kans op bovenste- en onderste luchtweginfecties, en gastro-intestinale infecties voorspeld wordt. Deze voorspelling wordt gedaan op basis van kenmerken van iemands sociale netwerk. U kunt daarbij denken aan het aantal contacten dat iemand heeft. Maar ook het type contacten speelt een rol, zoals bijvoorbeeld het aandeel vrienden of familie of het aandeel van leeftijdsgenoten in iemands sociale netwerk. Of de steun die iemand ontvangt, zoals hoe vaak iemand een praatje maakt, of iets leuks doet met iemand anders, of hulp krijgt bij klusjes in huis of ziekte.
Nu SaNAE een concrete formule heeft opgeleverd waarmee infecties voorspeld kunnen worden is de volgende stap, implementatie, aanbevolen. Idealiter bereiken we met implementatie 1) het verlagen van de infectieziektelast bij ouderen en 2) het verbeteren van het sociaal netwerk van ouderen met als gevolg een betere algemene gezondheid, welbevinden en zelfredzaamheid. Daarvoor zal de ontwikkelde formule eerst in een bruikbare ‘tool’, denk aan een kaartje of een online app, moeten worden vertaald en vervolgens getest en geëvalueerd onder de eindgebruikers. Dat zijn de ouderen en de mensen om hen heen, denk ook aan zorgverleners. In deze tool zal de oudere of eventueel de zorgverlener een paar vragen over het sociale netwerk beantwoorden, waarmee er zowel een inzicht ontstaat over de kwaliteit van het sociale netwerk als op het risico op infecties. Aan de hand van de antwoorden ontvangt de oudere een specifiek preventief advies. Een advies kan bijvoorbeeld gericht zijn op het infectie risico, zoals informatie over infectie-preventieve handelingen en/of op het verbeteren van de kwaliteit van het netwerk. Naar verwachting zal het toepassen van een dergelijke beoogde tool bijdragen aan de bewustwording op het gebied van preventie van infecties en de waarde van het hebben van sociale contacten. Daarmee zijn de predictiemodellen die zijn ontwikkeld in SaNAE de eerste stap naar een bijdrage aan de gezondheidsbevordering bij de groeiende groep van oudere mensen in onze samenleving.
SaNAE wordt ondersteund door GGD Zuid-Limburg, Universiteit Maastricht, De Maastricht Studie, Jul

Oudere mensen hebben vaker infecties dan jongeren (zoals infecties van de luchtwegen, maag-darmen en blaas) en ondervinden daar meer nadelige gevolgen van. Dit zorgt voor een grote ziektelast, die voor een deel voorkómen kan worden. Contact met anderen in het sociale netwerk, zoals familie, vrienden, kennissen, speelt hierin een cruciale maar tweeledige rol. Infecties verspreiden via contact met anderen. Tegelijkertijd zorgen deze contacten ook voor bescherming tegen infecties, onder andere doordat sociaal contact het immuunsysteem versterkt. Het doel van de SaNAE studie is het ontwikkelen van een model dat de kans op infecties voorspelt bij een individuele oudere. Deze kans is gebaseerd op het sociale netwerk van deze persoon in combinatie met andere kenmerken van deze persoon zoals leeftijd en geslacht. We hopen hiermee aanknopingspunten te vinden voor een bruikbare infectie preventie tool voor ouderen.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
522002002
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2015
2017
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. N.H.T.M. Dukers-Muijrers
Verantwoordelijke organisatie:
Maastricht University