Mobiele menu

Innovative healthcare delivery for patients with asthma by means of digitally supported self-management: A pilot study in secondary care

Projectomschrijving

In Nederland zijn er meer dan 600 duizend mensen met astma, waarvan de helft niet genoeg controle heeft over hun astma. Astmakompas is ontwikkeld om deze mensen beter te helpen. Het biedt een mobiele app waarmee ze hun astmaklachten goed in de gaten houden en leren hoe ze hun ziekte beter onder controle kunnen houden. Patiënten kunnen ook vragen stellen aan hun arts via de app. Door Astmakompas kunnen artsen beter in de gaten houden hoe het met hun patiënten gaat, en kunnen ze sneller helpen indien nodig. In dit onderzoek is Astmakompas getest in 2 ziekenhuizen met 14 patiënten en 4 zorgverleners. Zij vulden vragenlijsten in bij de start van de studie (enkel patiënten) en na 12 weken. Er zijn ook interviews afgenomen. Uit de resultaten blijkt dat Astmakompas als haalbaar, gebruiksvriendelijk, veilig, en acceptabel werd ervaren. Astmakompas kan helpen bij het verbeteren van zelfmanagement en de zorg voor patiënten met astma. 

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

Vraagstelling: Wat is de haalbaarheid, aanvaardbaarheid en veiligheid van een eHealth interventie (‘Astmakompas’) die zelf-monitoring en -management ondersteund bij astma patiënten die in de tweede lijn worden behandeld, en wat zijn de preliminaire effecten? Relevantie: In Nederland hebben meer dan 600,000 mensen de diagnose astma. Astma heeft een hoge ziektelast en heeft een substantiële negatieve impact op zorggebruik en -kosten, maatschappelijke en werk participatie, en kwaliteit van leven. In 2017 zijn de Nederlandse zorgkosten voor astma geschat op 427 miljoen euro [1]. Ongeveer de helft van de mensen met astma heeft slechts gedeeltelijke of onvoldoende controle over de astma [2], wat een negatief effect heeft op gezondheidsuitkomsten en zorggebruik. Belangrijke factoren die bijdragen aan dit probleem zijn o.a. onvoldoende kennis over astma en juist medicatie gebruik, weinig zelfvertrouwen in het omgaan met de astma, lage therapietrouw bij zowel farmacologische als gedragsmatige interventies. Een gepersonaliseerde interventie die zelf-monitoring en -management mogelijk maakt, en die zorgprofessionals meer inzicht geeft in het ziekteverloop, zoals Astmakompas, heeft de potentie om astmacontrole en kwaliteit van leven van patiënten te verbeteren, en parallel te resulteren in effectievere en efficiëntere zorgverlening. Het verminderen van de druk op de zorg en de mogelijkheid om patiënten op afstand te monitoren en zorg te bieden, is nog relevanter en urgenter geworden door de COVID-19 pandemie. Plan van aanpak: De pilot studie betreft een multicenter, eenarmige, pre-post interventie studie met een mixed-method design en een interventieduur van 12 weken. Minimaal 30 volwassen patiënten met ongecontroleerde astma, en hun betrokken zorgverleners, zullen worden geworven in twee ziekenhuizen. Deelnemers worden gevraagd om vragenlijsten in te vullen op baseline (patiënten) en na afloop van de interventie (patiënten en zorgverleners). Een aantal deelnemers wordt ook gevraagd deel te nemen aan een focusgroep interview (patiënten) of een individueel interview (zorgverleners) om een dieper inzicht te verkrijgen in de ervaringen met, en effecten van, Astmakompas. De opgedane kennis zal essentiële input leveren voor het beoogde (kosten-)effectiviteit onderzoek. Astmakompas is een CE-gecertificeerde eHealth applicatie voor astma patiënten. In de app kunnen patiënten hun symptomen monitoren met een vragenlijst (wekelijks) en draadloze spirometer (frequentie en conditie zoals gespecifieerd in het actieplan). Dit geeft inzicht in de mate van astmacontrole. De monitoring is gelinkt aan een gepersonaliseerd digitaal actieplan, die de patiënt met de zorgverlener heeft opgesteld. Het plan omvat zelfmanagement strategieën en behandelingsaanbevelingen in lijn met de medische richtlijnen. Het actieplan helpt patiënten om verslechtering sneller te identificeren en vervolgens sneller in te grijpen, wat (verdere) achteruitgang kan voorkomen. Astmakompas verbindt ook de patiënt met de zorgverlener; (a) de zorgverlener ontvangt notificaties in het online zorgverlenersportaal bij verslechtering en kan, als nodig, proactief extra ondersteuning bieden en (b) patiënten kunnen niet-kritieke vragen aan de zorgverlener stellen in de app. Primaire uitkomsten zijn haalbaarheid en aanvaardbaarheid, in kaart gebracht met gevalideerde vragenlijsten en een kwalitatieve verdieping. Veiligheid wordt in kaart gebracht door te kijken naar frequentie en type ongunstige reacties in patiënten en kwalitatieve verkenning bij zorgverleners. Secundaire uitkomsten zijn het preliminaire effect op astmacontrole (Asthma Control Questionnaire; primaire uitkomstmaat in beoogd (kosten-)effectiviteitsstudie), medicatiegebruik, (astma-gerelateerde) kwaliteit van leven, zelfvertrouwen in het omgaan met astma, en (in)directe kosten. Haalbaarheid: Sep ‘21–Jan ‘22: Onderzoeksprotocol, medische ethische toetsing, opzetten pilot Feb–Juni ’22: Werving, interventie Juli ‘22: Kwalitatief onderzoek Aug ‘22–Nov ‘22: Analyses, rapportage Twee ziekenhuizen hebben toegezegd mee te doen. De tijdsduur voor inclusie en uitvoer van de studie is daarmee realistisch, ook gezien eerder getoonde hoge interesse van patiënten. Om de haalbaarheid verder te vergroten is per ziekenhuis een longarts aangesloten bij het consortium. Patiënt participatie: Organisaties die de doelgroep vertegenwoordigen onderschrijven het belang van de pilot. Input en feedback van relevante stakeholders (patiënten en zorgprofessionals) worden kwantitatief en kwalitatief opgehaald, en leveren waardevolle input voor implementatie en opschaling. Een patiënt expert alsmede praktijkverpleegkundige gespecialiseerd in astma levert daarnaast iteratief input gedurende het project. Toegang tot data / Open access: Monitoring- en zelfmanagement data van deelnemers worden beschikbaar gesteld voor onderzoek. In lijn met de AVG zal een datamanagement plan worden opgesteld met een datamanager. Resultaten worden open access gepubliceerd.

Kenmerken

Projectnummer:
10390052010011
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2022
2023
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Aardoom
Verantwoordelijke organisatie:
Leids Universitair Medisch Centrum