Instrumenten ter bevordering van gezamenlijke besluitvorming in de eerste- en tweedelijns palliatieve oncologische zorg

Patiënten worden nog niet altijd voldoende betrokken bij besluiten over de behandeling van ongeneeslijke kanker. Dit staat passende zorg voor deze groep in de weg.

Doel

We bieden medisch specialisten, huisartsen en verpleegkundigen handvatten voor samen beslissen, zodat mensen met ongeneeslijke kanker zorg krijgen die bij hen past.

Aanpak/werkwijze

Eerst interviewden we huisartsen en verpleegkundigen over hoe zij helpen bij het nemen van goede beslissingen over de behandeling van ongeneeslijke kanker. Vervolgens trainden we oncologen, huisartsen en verpleegkundigen in samen beslissen. Ook ontwikkelden we hulpmiddelen voor patiënten en hun naasten en organiseerden we groepsgesprekken tussen patiënten en zorgverleners. We onderzochten hoe effectief deze training, hulpmiddelen en groepsgesprekken waren in het verbeteren van samen beslissen.

Resultaten

Uit het onderzoek blijkt dat huisartsen en verpleegkundigen patiënten op verschillende manieren kunnen helpen bij samen beslissen. Zij kunnen bijvoorbeeld navragen of de patiënt alle informatie begrijpt, de patiënt helpen bij het komen tot een voorkeur of bij het verkrijgen van informatie van de specialist.

De trainingen die we organiseerden voor oncologen, huisartsen en verpleegkundigen zorgden ervoor dat deze zorgverleners beter werden in samen beslissen. (Ex) patiënten met kanker zagen dat verschil echter niet terug in de opnames die we hen lieten zien. Daarom signaleerden we dat er meer onderzoek nodig is om vast te stellen hoe goed een training in samen beslissen werkt.

Voor patiënten en naasten maakte we de Gesprekswijzer, een brochure die hen helpt zich voor te bereiden op een gesprek over de behandeling. Ook maakten we een Gesprekskaart om patiënten en naasten te helpen bij het praten en denken over wensen en behoeften in de laatste levensfase. De hulpmiddelen staan op Internet, onder andere op Kanker.nl. Patiënten en naasten vonden deze hulpmiddelen in 1 jaar meer dan 25.000 keer en gaven ze een 8.

De groepsgesprekken tussen patiënten en zorgverleners hadden weinig effect op de houding van zorgverleners ten opzichte van samen beslissen, maar zij vonden ze wel waardevol.

De resultaten van dit onderzoek zorgen voor meer samen beslissen in de palliatieve zorg voor mensen met kanker. Zo krijgen zij de zorg die past bij hun wensen in de laatste levensfase.