An integrative neurobiological approach to identify and validate synaptic targets for the treatment of drug addiction

Van alle aan hersenen gerelateerde aandoeningen heeft verslaving de grootste impact op onze maatschappij, zowel in termen van economische last (o.a. criminaliteitsbestrijding) als wel in termen van volksgezondheid. Nederland heeft meer dan 3 miljoen rokers, 700.000 alcoholverslaafden en zo’n 30.000 harddrugsverslaafden, patiënten die de controle over hun gedrag en het gebruikte middel zijn verloren en lijden aan zeer uiteenlopende gezondheidsproblemen op fysiek, psychisch en sociaal vlak.
De moderne visie is dat verslavingsgedrag in stand gehouden wordt door langdurige veranderingen in de communicatie tussen zenuwcellen in belonings-gerelateerde hersengebieden. Deze zorgen voor een permanente overgevoeligheid voor prikkels uit de omgeving die geassocieerd zijn met drugsgebruik en die leiden tot terugval in dit drugsgebruik na een periode van onthouding.
Terugval in drugzoekgedrag door omgevingsprikkels (cues, stress) kan uitstekend gemodelleerd worden in proefdieren. Verder vertoont het hersencircuit dat bij verslaafden door deze prikkels wordt geactiveerd een opvallende gelijkenis met de hersengebieden die bij proefdieren betrokken zijn bij terugval in verslavingsgedrag. Dit stelt ons in staat om de neurobiologische mechanismen die ten grondslag liggen aan terugval te bestuderen. Het unieke van dit voorstel is dat onderzoekers van verschillende disciplines samenwerken om deze mechanismen op te helderen. Met nieuwe moleculaire technieken zijn we in staat om op eiwitniveau de veranderingen die optreden in de hersenen onder invloed van verslavende stoffen te bestuderen, en kunnen we aantonen welke eiwitten er veranderen op het moment dat een dier wordt blootgesteld aan prikkels die in het verleden geassocieerd waren met het effect van een verslavende stof. Het onderzoek heeft reeds verschillende moleculaire mechanismen opgehelderd die inzicht geven in acute plasticiteitsveranderingen in de prefrontale cortex. Deze veranderingen waren direct betrokken bij het aansturen van drugzoekgedrag. Deze inzichten kunnen op termijn leiden tot het ontwikkelen van medicatie die beter en specifieker in staat is om bij verslaafden een terugval te voorkomen, medicatie die hard nodig.