Interdisciplinair Team Work in de eerste lijn voor patiënten met COPD; Het I-Team project.
Patiënten met COPD die worden verwezen naar de longarts vanwege aanhoudende klachten en een hoge ziektelast hebben vaak meerdere aangrijpingspunten voor niet-medicamenteuze behandeling. Een integrale aanpak met een interdisciplinair behandelprogramma waarbij alle behandelaars goed met elkaar samenwerken is bewezen effectief, maar is in de eerste lijn nog niet beschikbaar.
Doel en werkwijze
In dit project is onderzocht of een dergelijk programma te ontwikkelen en uitvoerbaar is, en wat de ervaringen van een eerste toepassing zijn. In 2 regio’s werden multidisciplinaire projectgroepen geformeerd, inclusief patiënten, en werd er door middel van co-creatie een interdisciplinaire aanpak ontwikkeld. Input voor deze aanpak werd verkregen vanuit een literatuuronderzoek. Vervolgens werd een pilotstudie verricht, waarna een paar kleine aanpassingen werden aangebracht in de aanpak. Met dit aangepaste programma werden vervolgens meerdere patiënten behandeld.
Samenwerking
Dit project is een samenwerking tussen Radboudumc, Universiteit Maastricht, Longfonds, ZZG zorggroep, Bernhoven Ziekenhuis en Synchroon Zorggroep.
Resultaten
Uit de evaluatie is gebleken dat een interdisciplinaire behandeling voor mensen met COPD haalbaar én van meerwaarde is. Door middel van een projectmatige aanpak met alle relevante zorgprofessionals en ervaringsdeskundige patiënten blijkt in relatief korte tijd een model voor transmuraal, interdisciplinair samenwerken ontwikkeld te kunnen worden. Het ontwikkelde model maakt gebruik van bestaande structuren en middelen en kan daarom als blauwdruk gelden voor andere regio’s die een dergelijke vorm van behandeling willen gaan toepassen.
Om transmuraal, interdisciplinair samenwerken mogelijk te maken zijn lokale afspraken nodig. Denk aan:
- welke informatie wordt uitgewisseld tussen de zorgprofessionals die bij een bepaalde behandeling betrokken zijn.
- op welk wijze wordt deze informatie uitgewisseld.
- waar wordt de rol van casemanager belegd, zodat een interdisciplinair team en de coördinatie van de zorg tussen de berokken zorgverleners en de patiënt geinitiëerd kan worden.
- inhoudelijke afstemming van zorg tussen de betrokken zorgverleners, om de doelstellingen van de behandeling te kunnen realiseren. Dit aspect bleek onderbenut.
Meerdere factoren bleken van invloed te zijn op het verwijsbeleid van huisartsen. Hiervan was hing slecht een heel beperkt deel samen met patiëntkenmerken. De verwijsredenen uit de NHG-standaard die juist hiervan uitgaan bleken een marginale rol te spelen.
Aanbevelingen
- ASReview en RAyyan
Deze (AI) tools kunnen helpen bij het versnellen en vergemakkelijken van het review proces tijdens het literatuuronderzoek, en is een goed substituut voor vaak handmatige controles waar fouten gemaakt kunnen worden. - Analyseer eerst de gezondheidstoestand van de patiënt
Interprofessioneel samenwerken in de eerste lijn dient gebaseerd te zijn op een voorafgaande analyse van de gezondheidstoestand van de patiënt waarin een multidimensionaal assessment wordt verricht en relevante aangrijpingspunten voor behandeling worden geïdentificeerd. Dit gebeurt op maar een aantal plaatsen in Nederland. Bredere toepassing zou de zorguitkomsten bij mensen met COPD aanzienlijk kunnen verbeteren - Overleg over financiën
De huidige financiering van de zorg geeft een beperkte prikkel voor samenwerking tussen zorgprofessionals. Samenwerking vraagt om afstemming van zorg, en dus overleg over de kosten en tijd dat dit kost. In het huidige financieringssysteem zouden hiervoor mogelijkheden ingebouwd moeten worden. - Digitale systemen voor bereikbaarheid
De bereikbaarheid voor overleg tussen zorgprofessionals blijkt in de praktijk lastig. Dit vormt een drempel om contact te leggen, zeker als deze zorgprofessionals elkaar niet of beperkt fysiek ontmoeten. Digitale systemen zouden hiervoor beter uitgerust kunnen worden - Behoefte aan samenwerkingsverbanden
Het bleek relatief gemakkelijk om in de 2 regio’s waarin het project werd uitgevoerd zorgprofessionals te vinden die wilden meewerken aan het project. Er is een behoefte in de eerste lijn aan samenwerkingsverbanden. Ook de hoge mate van aanwezigheid op de ontwerpsessies benadrukt dit. - Scholing voor zorgprofessionals
In de uitvoering van interprofessioneel samenwerken bleek onbekendheid en onervarenheid. Scholing voor zorgprofessionals die dit willen gaan toepassen is van belang.
Producten
Auteur: F.L. (Lieven) de Zwart, J. Simonse, B. van den Borst, E.W.M.A. Bischoff, M. Perry, M.A. Spruit, L. van den Bemt, A.J. van ‘t Hul
Auteur: Lieven de Zwart
Auteur: Lieven de Zwart, Alex van 't Hul, Lisette van den Bemt
Auteur: Lieven De Zwart, Joep Simonse, Bram van den Borst, Erik Bischoff, Marieke Perry, Martijn Spruit, Lisette van den Bemt, Alex van 't Hul
Auteur: Lieven de Zwart, Alex van 't Hul, Erik Bischoff
Magazine: Huisarts en Wetenschap