Investigating the added value of conjoint analysis for the evaluation of barriers and facilitators in implementation studies: the case of breast cancer surgery in ultra-short stay.

Doel: De meerwaarde onderzoeken van het gebruik van de conjoint analysis methode voor de evaluatie van belemmerende en bevorderende factoren in implementatie onderzoek. Methoden: Het klinische onderwerp van deze studie was de implementatie van de richtlijn voor borstkankerchirurgie in dagbehandeling. Gegevens zijn verzameld onder oncologisch chirurgen, anesthesisten en borstkankerverpleegkundigen door middel van een schriftelijke vragenlijst. We hebben de resultaten van een traditionele vragenlijst vergeleken met die van een conjoint analysis experiment. De traditionele vragenlijst bestond uit stellingen die respondenten beantwoordden op een 5-puntsschaal. Een score 1 op deze schaal betekende “volledig mee oneens” en een score 5 betekende “volledig mee eens”. Het conjoint analysis experiment bestond uit keuzevragen en ratings. Dit zijn twee verschillende manieren om voorkeuren van respondenten te achterhalen. Een keuzevraag betekent dat respondenten kiezen tussen twee of meer alternatieve scenario’s; een rating betekent dat respondenten een waarderingscijfer geven aan de scenario’s die ze voorgelegd krijgen. Daarnaast hebben we de respondenten ook gevraagd naar hun mening over de haalbaarheid van de conjoint analysis methode. Resultaten: De respons was 10%. Het meest opvallende was dat de antwoorden op de traditionele vragen nauwelijks onderscheid maakten tussen belemmerende factoren; de gemiddelden en medianen lagen erg dicht bij elkaar. Om borstkankerchirurgie in dagbehandeling succesvol te kunnen implementeren vonden respondenten de volgende drie voorwaarden het belangrijkst: de beschikbaarheid van informatiebrochures na het stellen van de diagnose en bij ontslag uit het ziekenhuis na de operatie, alsmede de aanwezigheid van helder omschreven ontslagcriteria. Of er al dan niet een chirurgisch dagcentrum is vonden respondenten het minst belangrijk. Als het gaat om de omstandigheden in hun eigen ziekenhuizen, waren respondenten het meest hoopvol gestemd over de samenwerking met degenen die betrokken zijn bij de implementatie van de richtlijn, te weten de verpleegkundigen van de verpleegafdeling, patiënten en patiëntenorganisaties, collega’s en het management. Men verwacht niet dat werken volgens de richtlijn meer tijd kost. Ons conjoint analysis experiment liet zien dat de relatieve importantie van de attributen aanmerkelijk verschilde tussen de keuzevragen en de ratings. De keuzes van de respondenten werden het meest beïnvloed door de medewerking van collega’s. Voor clinici is dus de belangrijkste factor voor het welslagen van de implementatie van de richtlijn dat collega’s hun medewerking verlenen. Wat ook erg belangrijk werd gevonden is de medewerking van de verpleegkundigen van de verpleegafdeling en het management. De medewerking van patiënten en patiëntenorganisaties vond men aanzienlijk minder belangrijk. De tijdsinvestering, of de richtlijn al dan niet gepubliceerd is en de patiënttevredenheid beïnvloedden de keuzes van de respondenten het minst. De ratings werden het meest beïnvloed door de medewerking van collega’s. Ook de tijdsinvestering en de medewerking van de verpleegkundigen van de verpleegafdeling waren erg belangrijk voor een succesvolle implementatie van de richtlijn voor borstkankerchirurgie in dagbehandeling. Het minst belangrijk vonden de respondenten of de richtlijn al dan niet gepubliceerd is, de patiënttevredenheid en of de inhoud van de preoperatieve counseling al dan niet schriftelijk is vastgelegd. De theoretische validiteit was goed voor het keuzemodel en voldoende voor de ratings. Het vermogen van de modellen om voorspellingen te doen was voldoende voor de keuzes en goed voor de ratings. De vragen over de haalbaarheid van de conjoint analysis methode laten enige twijfel zien; men vond de conjoint analysis methode erg moeilijk en veel tijd in beslag nemen. Conclusies: Het is niet ondenkbeeldig dat de resultaten van ons conjoint analysis experiment en die van de traditionele vragenlijst tot vers