Kennisdeling en borging implementatie beleidsregel ketenaanpak Kinderen met Overgewicht

In Amsterdam heeft 1 op de 5 kinderen en jongeren overgewicht of obesitas. Dit heeft ernstige gevolgen voor hun gezondheid en welzijn in de maatschappij. Overgewicht en obesitas bij kinderen vragen om een integrale, domein-overstijgende aanpak. Binnen de landelijke ketenaanpak Kinderen met Overgewicht en Obesitas vervult de Centrale Zorgverlener (CZV) een regierol. Dit project richtte zich op de implementatie en borging van deze rol en op versterking van de ketensamenwerking. 

Doel

Het doel van het project was het effectief implementeren van de rol van de CZV binnen jeugdgezondheidszorg en in de keten en het opschalen en breder toepassen van eerder opgedane kennis. Subdoelen waren: vergroten van de capaciteit, versterken van de positie van de CZV in de keten en bevorderen van kennisdeling en samenwerking.

Aanpak/werkwijze

Het ontwikkel- en implementatieproject had drie pijlers: (1) deskundigheidsbevordering: opleiding van jeugdverpleegkundigen tot CZV volgens de methodiek Your Coach Next Door (YCND) inclusief intervisie, (2) netwerkontwikkeling: organisatie van netwerksessies per stadsdeel en domeinoverstijgende bijeenkomsten gericht op samenwerking en werkafspraken, en (3) ondersteunende materialen: ontwikkeling van communicatiemateriaal voor verwijzing en samenwerking.

De directe deelnemers waren jeugdverpleegkundigen (opgeleid tot CZV), kinderleefstijlcoaches (KLSC), huisartsen, kinderartsen, jeugdartsen en professionals uit het sociaal domein. De indirecte doelgroep betreft kinderen met overgewicht of obesitas en hun ouders. De interventies bestonden uit: implementatie en scholing van de CZV-rol (YCND-training en intervisie), organisatie van netwerksessies ter versterking van samenwerking, ontwikkeling van samenwerkingsafspraken tussen professionals, en ontwikkeling van een flyer, huisartsenbrief en aanzet tot een toolkit.

Samenwerkingspartners

Samenwerkingspartners waren Ouder- en Kindteams en buurtteams van de gemeente Amsterdam, huisartsen, kinderartsen, jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, diëtisten, fysiotherapeuten, opvoedadviseurs, psychologen, beweegaanbieders, gezinnen, en verzorgers. Zij zijn verenigd binnen het samenwerkingsverband Amsterdam Vitaal & Gezond.

Resultaten

Zestien jeugdverpleegkundigen zijn opgeleid tot CZV en namen deel aan intervisie. Vijf netwerksessies zijn georganiseerd, waarin partners elkaar leerden kennen, inhoudelijke verdieping plaatsvond en samenwerkingsafspraken werden voorbereid of opgesteld. Tussen CZV en KLSC is een samenwerkingsovereenkomst vastgelegd; afspraken tussen kinderartsen, huisartsen en jeugdartsen zijn in concept uitgewerkt. Het project leidde tot versterkte samenwerking tussen medisch en sociaal domein, kortere lijnen tussen CZV en KLSC en meer duidelijkheid over rollen en verwijzing. Communicatiematerialen ondersteunen huisartsen en andere verwijzers bij passende toeleiding van kinderen en ouders.

Investeren in netwerkontwikkeling en gezamenlijke scholing blijkt essentieel voor een goed functionerende ketenaanpak. Het gezamenlijk trainen van CZV en KLSC versterkt directe samenwerking en verwijzing. Een belangrijke succesfactor is structurele inzet van een ketenregisseur. Belemmeringen waren landelijke vertragingen, ontbreken van structurele financiering en kwetsbaarheid door personeelsverloop. Voor duurzame borging is structurele financiering nodig en blijvende investering in netwerk, overlegstructuren en intervisie. Het project heeft een stevige basis gelegd voor verdere implementatie en opschaling van de ketenaanpak.