Kenniswerkplaats Zorg voor Zingeving Thuis - uitbreiding van de Kenniswerkplaats Zingeving en Geestelijke Verzorging Thuis

De Kenniswerkplaats Zorg voor Zingeving (ZvZ) Thuis is gestart om de zorg voor zingeving in de thuissituatie bij diverse beroepsgroepen in de eerstelijnszorg en het welzijnsdomein te versterken. Waar de eerste kenniswerkplaats zich vooral richtte op geestelijke verzorging thuis en de versterking daarvan, is met deze kenniswerkplaats verbreed naar de zorg voor zingeving door verschillende beroepsgroepen in de eerstelijnszorg en het welzijnsdomein. Er was behoefte om zorg voor zingeving niet langer alleen te zien als taak van geestelijk verzorgers, maar juist ook huisartsen, verpleegkundigen, sociaal werkers, paramedici, ggz-professionals en vrijwilligers hierbij te betrekken. Daarnaast was er behoefte aan meer kennis, samenwerking en scholing rond zingevingsvragen, omdat dit thema in veel sectoren nog onvoldoende structureel is ingebed.

Doel

De Kenniswerkplaats Zorg voor Zingeving had als doel om samen met een groot aantal kennisinstellingen en praktijkorganisaties te werken aan het ontwikkelen en verspreiden van kennis en expertise over zorg voor zingeving thuis. Daarbij werkten we aan het in kaart brengen van zingevingsbehoeften, het beschrijven van bestaande kennis en het ontwikkelen van onderwijsproducten om professionals en vrijwilligers beter toe te rusten.

Aanpak/werkwijze

In 6 aanvullende leernetwerken is samen geleerd en gewerkt aan zorginnovaties voor specifieke doelgroepen zoals jongeren, studenten die worstelen met eenzaamheid, mensen met dementie, mensen met een migratieachtergrond, jongeren die op een wachtlijst voor de GGZ staan, en mensen die dak- of thuisloos zijn. Daarnaast werden 7 brancheprojecten uitgevoerd gericht op de huisartsenzorg, het paramedisch domein (fysio- en ergotherapie), de ambulante GGZ, verpleging en verzorging, vrijwilligerswerk, pleegzorg en het sociaal domein. Elk brancheproject deed een behoeftenonderzoek, voerde een kennissynthese uit en ontwikkelde onderwijsproducten die aansluiten bij de praktijk. Ook vonden overkoepelende bijeenkomsten en werksessies plaats voor kennisdeling.

Samenwerkingspartners

Dit project voerde de Universiteit voor Humanistiek uit met partners als de Protestantse Theologische Universiteit, Tilburg University, Rijksuniversiteit Groningen, Hogeschool Viaa, Windesheim, Hogeschool Rotterdam en vele zorg- en welzijnsorganisaties, Centra voor Levensvragen (CvL’s), beroepsverenigingen zoals de VGVZ (Vereniging van Geestelijk VerZorgers) en koepels in zorg en welzijn. Cliënten en ervaringsdeskundigen waren via cliëntenraden en deelname aan projectgroepen direct betrokken.

Resultaten

We concluderen dat in veel beroepssectoren dezelfde vragen leven over zingeving en dat er een grote noodzaak is voor scholing en verdere deskundigheidsbevordering op dit gebied, zowel in initiële opleidingen als in nascholing. De samenwerking binnen de kenniswerkplaats heeft geleid tot nieuwe inzichten, versterking van netwerken, en meer vanzelfsprekendheid in het samen optrekken tussen praktijk, onderwijs en onderzoek. Ook ontwikkelden we een kennisagenda die richting geeft aan toekomstig onderzoek en praktijkontwikkeling.

Vervolg

De opgebouwde kennis en samenwerking hebben vervolg gekregen in de Kenniswerkplaats 2025-2027. Daarbij wordt gewerkt aan een duurzame structuur voor kennisontwikkeling en kennisdeling rondom zorg voor zingeving thuis, met regionale hubs en een kennisplein als belangrijke pijlers.