kinderveiligheidscampagne preventie verdrinkingen

Sinds 1997 voert Consument en Veiligheid de kinderveiligheidscampagne "laat je niet verrassen" uit. Iedere 2-3 jaar staat een ander thema centraal. In 2011 was dat het thema preventie van verdrinkingen. Om te komen tot een plan van aanpak is eerst verkennend onderzoek uitgevoerd in 2010. Hier is ondermeer gekeken naar de omvang van het probleem, de risicofactoren en preventieve maatregelen. Uit dit verkennend onderzoek blijkt dat verdrinking doodsoorzaak nummer 1 is bij jonge kinderen. Daarnaast zijn er veel ongevallen van bijna verdinkingen met ernstige gevolgen. Niet westerse allochtonen vormen een kwetsbare groep met betrekking tot verdrinkingen. Adequater toezicht door ouders draagt bij aan het verminderen van het aantal (bijna)verdrinkingen van kinderen. Uit effectonderzoek blijkt dat een voorlichtingscampagne ouders kan stimuleren beter toezicht te houden. Lokale intermediairs spelen een belangrijke rol bij kinderveiligheidsvoorlichting, door een nieuw relevant kinderveilgheidsthema aan te snijden, krijgt kinderveiligheid bij intermediairs aandacht.

De bovengenoemde aanknopingspunten voor een interventie zijn getoetst in een expertmeeting, met wetenschappers, het ministerie van VROM, het Mulierinstituut, Actiz, GGD Nederland, en professionals uit het veld, zoals een stafverpleegkundige JGZ, en relevante zwem- en reddingspartijen. Vervolgens zijn er keuzes gemaakt ten aanzien van de doelgroep, inhoudelijke boodschap en aanpak. Voor wat betreft de doelgroep hebben we ons gericht op alle ouders met kinderen in de leeftijd van 0-12 jaar, met speciale aandacht voor niet westerse allochtonen. De inhoudelijk boodschap aan ouders was: zorg voor adequaat toezicht als je kind bij water is. Voor 0-4 jarigen en 5-12 jarigen hebben we dat concreter gemaakt. Waarbij we bij ouders met kinderen in de elefijd van 0-4 jaar de misvatting wilden wegnemen dat kinderen geluid maken als ze verdrinken. Bij ouders met oudere kinderen wilden we de misvatting wegnemen dat een kind veilig is als het (net) zijn zwemdiploma heeft. Doelgroeponderzoek bij allochtone en autochtone ouders hebben een nadere focus aangebracht.

De aanpak bestond uit een aantal componenten:
- een online campagne, met een spotje (een verdrinking gebeurt snel en stil) en een bannercampagne (blijf toezicht houden, ook als je kind een zwemdiploma heeft)
- het aanbieden van informatie via de website van CenV, waaronder een test :is je kind veilig bij water?
- een on the spot campagne(bij zwembaden en op het strand i.s.m. relevante partijen
- een advertentiecampagne in dagbladen (IM's)
- interpersoonlijke voorlichting door intermediairs met behulp van een toolkit, waarin opgenomen waren: een folder, een poster, een dvd met een training voor gebruik door professionals, een spel waarmee in groepsverband kennis kan worden overgedragen.

Naast het gebruikelijke formatieve onderzoek en effectonderzoek, hebben we ook onderzoek gedaan naar de implementatie van de campagne door intermediairs. Dit hebben we gedaan door monitoring gedurende de campagne en een implementatieonderzoek dat is uitgevoerd door een extern bureau.

Om de inhoud van de campagne te borgen bieden de samenwerkingspartners verschillende campagnematerialen via hun eigen webwinkel aan en zal onderling verwezen worden naar elkaars website. Via de I-database, Stichting Opvoeden, en onze eigen website zullen we de inhoudelijke informatie over preventie van verdrinkingen bij jonge kinderen blijvend aanbieden. Het thema komt blijvend aan bod in de Veiligheids Informatie Kaarten die structureel via professionals bij ouders worden verspreid.