Klinische en kosteneffectiviteit van gerichte nazorg voor patiënten met mogelijke cognitieve en emotionele klachten na een TIA of kleine beroerte, die rechtstreeks uit het ziekenhuis naar huis ontslagen kunnen worden
Na een herseninfarct zonder zichtbare restverschijnselen kunnen patiënten problemen in het denken en de stemming ervaren waardoor zij beperkt worden in het dagelijkse leven en hun kwaliteit van leven vermindert. Hoe je dit moet begeleiden is onduidelijk. In dit onderzoek testen we een speciale aanpak voor dit probleem. Methode: na loting begeleidden 3 ziekenhuizen 267 patiënten met de speciale aanpak en 3 ziekenhuizen 264 patiënten op de gebruikelijke manier. De speciale aanpak bestond uit het checken of er problemen zijn, het geven van informatie en adviezen om de problemen aan te pakken en indien nodig het doorverwijzen naar andere hulpverleners. Na 3 en 12 maanden waren er meetmomenten. Resultaat: de speciale aanpak maakte niet dat patiënten vaker hun vroegere dagelijkse activiteiten oppakten, maar verbeterde wel hun kwaliteit van leven en verminderde hun angst na 3 en 12 maanden. De aanpak maakte ook dat patiënten minder zorgkosten hadden.
Inclusieversneller
Deze zorgevaluatie heeft een inclusieversneller gekregen
Richtlijn
Bekijk de bijbehorende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase
Producten
Auteur: J.P.L. Slenders, R.M. Van den Berg-Vos, C.M. van Heugten, J.M.A. Visser-Meily, V.I.H. Kwa
Link: https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1747493020970870
Auteur: J. Slenders, R. van den Berg-Vos, C. van Heugten, J. Visser-Meily and V. Kwa
Link: https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/2396987319848124
Auteur: Jos Slenders
Link: https://www.neurologie.nl/publiek/nieuws/actueel
Auteur: Jos Slenders
Link: https://www.hersenletsel.nl/actueel/nieuws
Auteur: J. P. L. Slenders, R. M. Van den Berg-Vos, C. M. van Heugten, J. M. A. Visser-Meily, S. M. A. A. Evers, R. J. de Haan, J. M. de Man-van Ginkel and V. I. H. Kwa
Magazine: BMC Health Services Research
Begin- en eindpagina: 1-12
Link: https://doi.org/10.1186/s12913-020-05902-2
Auteur: Jos P. L. Slenders,Daan P. J. Verberne, Johanna M. A. Visser-Meily, Renske M. Van den Berg-Vos, Vincent I. H. Kwa, Caroline M. van Heugten
Magazine: Journal of Neurology
Begin- en eindpagina: 3354-3361
Link: https://doi.org/10.1007/s00415-020-09999-7
Auteur: J. P. L. Slenders1, R. M. Van den Berg-Vos, C. M. van Heugten, J. M. A. Visser-Meily, S. M. A. A. Evers,R. J. de Haan, J. M. de Man-van Ginkel and V. I. H. Kwa
Magazine: BMC Health Services Research
Begin- en eindpagina: 1-12
Verslagen
Eindverslag
ACHTERGROND
Een herseninfarct geeft aanzienlijk verlies van dagelijks functioneren door motorische en communicatieve stoornissen, maar ook een klein herseninfarct zonder deze stoornissen kan emotionele en cognitieve problemen geven en daardoor de sociale participatie beperken. Richtlijnen bevelen nazorg voor deze gevolgen van een klein herseninfarct dringend aan. Er is echter geen bewijs voor de klinische- of kosteneffectiviteit van nazorginterventies.
DOELSTELLING
Om aanbevelingen voor de richtlijn te kunnen geven voor de nazorg van deze patiënten, onderzochten wij de klinische- en kosteneffectiviteit van een gestructureerd protocol gericht op het screenen en de geïndividualiseerde nazorg voor emotionele en cognitieve problemen en vergelijken dit met de standaard zorg, bij patiënten die naar huis ontslagen worden na een klein herseninfarct.
ONDERZOEKSDESIGN
Wij voerden een multicentrum, patiënt-geblindeerde, clustergerandomiseerde gecontroleerde trial uit. De primaire uitkomst was het niveau van participatie gemeten met de USER-P-R na 1 jaar. Secundaire uitkomsten waren, onder andere, symptomen van depressie (HADS-D) en angst (HADS-A) en kwaliteit van leven (EQ-5D-5L, EQ-VAS) na 3 maanden en 1 jaar. De primaire uitkomsten voor de kosteneffectiviteitsanalyse waren quality-adjusted life years (QALYs), participatie en maatschappelijke kosten gemeten met de EQ-5D-5L, de USER-P-R en de iMTA vragenlijsten voor medische consumptie en productiviteitskosten.
PARTICIPANTEN
Inclusiecriteria waren een leeftijd ≥18 jaar van patiënten met een herseninfarct, die naar huis werden ontslagen zonder (poli)klinische revalidatie. Exclusiecriteria waren: ernstige comorbiditeit; dementie, een korte levensverwachting; TIA; hersenbloeding; onvermogen om vragenlijsten te begrijpen of wilsonbekwaamheid.
INTERVENTIE
Een consult van 1 uur werd verricht door een gespecialiseerde verpleegkundige, verpleegkundig specialist of physician assistant met ervaring in de zorg na een herseninfarct. De interventie behelsde:
- screening naar emotionele en cognitieve problemen met de CLCE-24, MoCA en HADS
- screening naar beperkingen in participatie met de USER-P-R
- zelfmanagement ondersteuning door 1) educatie met mondelinge en schriftelijke informatie over herseninfarct en de mogelijke emotionele en cognitieve gevolgen, 2) screenen van het niveau van zelfzorg met de GSES, 3) shared-decision making voor het vervolgtraject en 4) het geven van contactgegevens voor eventuele vragen en problemen
- gebruik van beslishulp voor eventuele verwijzing naar revalidatie of andere voorzieningen
531 Patiënten werden geïncludeerd: 264 in de interventie en 267 in de standaard zorg clusters. Analyse van de primaire uitkomst liet geen verschil zien in de USER-P-R na 1 jaar (mean difference (MD) 0.77; 95%-CI -2.46 – 4.06; p-waarde 0.652). Patiënten in de interventiegroep hadden een lagere HADS-A score (MD -0.86; 95%-CI -1.33 – -0.39; p-waarde <0.001), een hogere EQ-5D-5L index score (MD 0.044; 95%-CI 0.022 – 0.065; p-waarde <0.001) en een hogere EQ-VAS (MD 2.90; 95%-CI 0.69 – 5.10; p-waarde 0.011) na drie maanden en een hogere EQ-5D-5L index score (MD 0.043; 95%-CI 0.021 – 0.064; p-waarde <0.001) na 1 jaar. De kosteneffectiviteitsanalyse toonde significant hogere QALYs (Δ 0.044; 95%-CI [0.015 – 0.072]) en lagere kosten (Δ € -610; 95%-CI [€-5,689 – €4,165]) in de interventiegroep. Vanuit maatschappelijk perspectief is er 80% kans dat de interventie kosteneffectief is, bij een referentiewaarde van € 50.000 per QALY. Vanuit gezondheidszorg perspectief is deze kans meer dan 90%.
De onderzochte interventie gaf geen verbetering van maatschappelijke participatie na 1 jaar, maar verbeterde wel de kwaliteit van leven en verminderde de angst bij deze patiënten. Omdat de interventie zeer waarschijnlijk kosteneffectief is, zouden wij de implementatie in de dagelijkse praktijk aanbevelen.