Mobiele menu

Kwetsbare jongeren en jongvolwassenen met justitiecontacten: integraal naar een toekomstperspectief

Projectomschrijving

Jongvolwassenen (16-27 jaar) met multiproblematiek, waaronder delinquent gedrag, vormen een zeer complexe groep voor gemeenten. Ze zijn vaak ongediplomeerd, hebben schulden en op de arbeidsmarkt weinig kansen. Voor professionals is het lastig om met deze groep jongvolwassenen te werken. Ze zijn vaak moeilijk te bereiken en te motiveren. Bovendien moeten professionals zich aan veel en soms tegenstrijdige regels houden. Tussen alle betrokken organisaties is afstemming nodig over een effectieve aanpak, waarbij de gemeenten steeds meer een coördinerende rol pakt. Om de integrale werkwijze in deze context te verstevigen is kennis nodig over de achtergrond van deze moeilijke groep, over aanknopingspunten voor het creëren van kansen en over het maatschappelijk belang van het effectief omgaan daarmee.

Doel

In dit project staat een werkwijze tot het identificeren van lokaal aanwezige knelpunten en de methode van casusoverleg centraal. Wat zijn de ervaringen van de deelnemende gemeenten over wat werkt, voor wie, wanneer en waarom?

Aanpak/werkwijze

In dit project is binnen vier gemeenten onderzoek gedaan naar dit vraagstuk. Het bestond uit vier fasen: een inventarisatie-, een terugkoppelings-prioriterings-, een scenario-ontwikkel-, en een synthese fase. Casuïstiekbesprekingen vormen de kern van het integraal werken voor gemeenten. Aansluitend bij deze casusbesprekingen is in dit project op gestructureerde wijze via observaties, interviews en focusgroepen informatie verzameld om af te leiden op welke punten versterking nodig is. Samen met de praktijk is vervolgens een hierop afgestemd innovatiescenario ontwikkeld.

Samenwerkingspartners

Gemeente Hilversum, Gemeente Zeist, Gemeente Veenendaal, Gemeente Wijk bij Duurstede en Hogeschool Utrecht.

Resultaten

Het project heeft geresulteerd in een ‘Persoonsgerichte Aanpak (PGA) scan’. Hiermee kunnen professionals gemakkelijk achterhalen welke knelpunten zich voordoen in de lokale integrale PGA. Tevens biedt de scan handvatten voor effectieve gespreksvoering over de geïdentificeerde knelpunten met samenwerkingspartners. Daarnaast is de analyse, identificatie van knelpunten en innovatiescenario’s uiteengezet. Binnen diverse modules van vier verschillende opleidingsinstituten is door dit project aandacht voor de PGA en de Startbaan-bevindingen.

Producten van ZonMw

Producten

Titel: Gegevens delen, privacy én domeinoverstijgend werken: hoe doe je dat?
Auteur: Gorp, A. van; Bitter, L.; Duijts, L.
Link: http://www.youtube.com/watch?v=UytWkrRUrRA
Titel: Zorg en Veiligheid samen aan zet: Verbeter de integrale aanpak met de PGA scan
Auteur: Paalman, C.H., Plaat, D. van der, & Spaandonk, J. van
Link: http://www.youtube.com/watch?v=lqEg1cvdzSA
Titel: Persoonsgerichte aanpak
Titel: Een complexe doelgroep en integraal samenwerken: hoe doe je dat?
Auteur: Bitter, L., Veen, V., Paalman, C.H.
Magazine: Proces, tijdschrift voor strafrechtpleging
Titel: Gegevens delen, privacy en domeinoverstijgend werken
Auteur: Van Gorp, A., Bitter, L., Poel, V & Paalman, C.H.
Magazine: Proces, tijdschrift voor strafrechtpleging
Titel: Samen werk maken van de persoonsgerichte aanpak rond jongeren en jongvolwassenen
Auteur: Lectoraat Kennisanalyse Sociale Veiligheid
Link: https://husite.nl/startbaan/
Titel: Startbaan
Auteur: Paalman, C., Donker, A.G., Bitter, L.A.
Link: https://husite.nl/startbaan/bericht-4/
Titel: Kennisclip Uitkomsten Startbaan
Auteur: Lectoraat Kennisanalyse Sociale Veiligheid
Link: https://stream.hu.nl/players/dOEsh0fV-pqjetWCJ.html
Titel: Eindrapportage (interactief)

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

Inleiding: Naar eigen zeggen niet de allergrootste maar wel de meest complexe groep voor gemeenten wordt gevormd door jongeren en jongvolwassenen (16-27 jaar, verder genoemd jongvolwassenen) met problemen op meerdere domeinen in combinatie met politie- en justitiecontact. Deze groep is niet alleen verantwoordelijk voor een substantieel deel van de lokale criminaliteit en overlastmeldingen, zij hebben relatief vaak geen startkwalificatie, diploma of werk en wel schulden. Zij maken doorgaans veel aanspraak op allerhande gemeentelijke voorzieningen, met weinig vooruitzicht op verandering. Het werken met deze jongvolwassenen vraagt veel van professionals: deze jongvolwassen zijn vaak moeilijk te bereiken en te motiveren en gemeentelijke professionals zijn veelal niet specifiek opgeleid om met deze complexe problematiek om te gaan. Betrokken professionals dienen zich aan veel en soms tegenstrijdige regels te houden. Op de arbeidsmarkt zijn weinig kansen voor deze jongvolwassenen, terwijl het krijgen en behouden van werk voor hen een belangrijke factor is om uit de problemen te komen én te blijven. Werk biedt een toekomstperspectief en inkomen maar ook de mogelijkheid om binding te krijgen met de conventionele maatschappij en om sociaal kapitaal op te bouwen. Naast het verminderen van crimineel gedrag draagt werk bij aan de positieve ontwikkeling van andere levensdomeinen. Het zorgt daarmee voor een verbetering van de algehele kwaliteit van leven voor de persoon zelf, voor de directe omgeving, de wijk, en voor de gemeente. Om de integrale werkwijze te verstevigen rond deze groep is kennis nodig over de achtergrond van deze moeilijke groep, over aanknopingspunten voor het creëren van kansen en over het maatschappelijk belang van het effectief omgaan daarmee. Integraal werken vergt daarnaast kennis over de andere gemeentelijke afdelingen en over de mogelijkheden gezamenlijke processen te versterken. Hier hoort ook bij dat professionals hun tijd mogen investeren en dat zij dat niet alleen weten maar ook zo ervaren. Doelstelling: Met dit project wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een breed bruikbaar product voor gemeenten waarin op toegankelijke wijze een methode is beschreven voor het identificeren van lokaal aanwezige knelpunten voor een integrale aanpak, en hoe gezamenlijk tot versterking te komen van die integrale casuïstische aanpak van jongvolwassenen (16-27 jaar) met multiproblematiek, waaronder politie en/of justitiecontact. Methode: Het onderzoek bestaat uit vier fasen: een inventarisatie-, een terugkoppelings-prioriterings-, een scenario-ontwikkel-, en een synthese fase. Per deelnemende gemeente worden de eerste drie fasen apart doorlopen. De inventarisatiefase is een periode (10 maanden) van dataverzameling en analyse, waarin onderzoekers casusbesprekingen gaan observeren en interviews houden met uitvoerende professionals, beleidsmedewerkers en jongvolwassenen uit de doelgroep. Dit levert een concept-procesevaluatie op van de huidige praktijk van de aanpak van de doelgroep, plus een overzicht van de lokaal aanwezige knelpunten. De bevindingen worden in de tweede fase (2 maanden) teruggekoppeld naar de gemeenten, besproken en mogelijk gecorrigeerd. Na vaststellen van de procesevaluatie worden er prioriteringskeuzes gemaakt voor welke knelpunten als eerste onderwerp van verbetering zouden moeten zijn. In de derde fase (7 maanden) wordt gezamenlijk gewerkt aan de ontwikkeling van een scenario passend bij de geprioriteerde knelpunten. Tijdens de synthesefase (5 maanden) worden de lokale bevindingen van de deelnemende gemeenten gebruikt voor het gezamenlijk deduceren van algemeen geldende principes bij het werken aan versterking. Het resultaat hiervan wordt aangevuld vanuit wetenschappelijke literatuur en verwerkt tot een toegankelijk product bedoelt als hulpmiddel bij het versterken van de lokale integrale gemeentelijke aanpak. Uitvoering: Het onderzoek wordt uitgevoerd samen met professionals uit het Social Domein en Veiligheidsdomein van de gemeenten Veenendaal, Wijk bij Duurstede, Zeist en Hilversum door onderzoekers van het lectoraat Kennisanalyse Sociale Veiligheid van het Kenniscentrum Sociale Innovatie van Hogeschool Utrecht. De uitkomsten worden meegenomen in de onderwijsinnovatie bij opleidingen van de instituten voor Social Work, Recht en Veiligheid bij Hogeschool Utrecht.

Kenmerken

Projectnummer:
535003008
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2018
2020
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. C.H. Paalman
Verantwoordelijke organisatie:
Hogeschool Utrecht