Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Kwetsbare ouderen in wijken met lage SES bewegen vaker en houden dat tot op hogere leeftijd vol

Aanleiding

Gemeenten hebben in het Coalitieakkoord de taak gekregen om valpreventieprogramma’s aan te bieden aan inwoners vanaf 65 jaar. Stichting Gezond Natuur Wandelen (GNW) wil kwetsbare ouderen in wijken met een lage sociaaleconomische positie (SEP) vaker door de dag laten bewegen en dit tot op hogere leeftijd laten volhouden. GNW verwacht met een interventie deze doelgroep vaker en langer in staat te stellen zelfstandig deel te nemen aan de maatschappij. Met een erkende interventie kan GNW gemakkelijker starten in nieuwe gemeenten en het initiatief zo uitbreiden. De interventie, geborgd door de reguliere wekelijkse natuurwandelingen, kan het bereik en de impact op het beweeggedrag van ouderen in het dagelijks leven in Nederland een grote duurzame impuls geven.

Doel

GNW wil kwetsbare ouderen in wijken met lage SEP vaker dagelijks laten bewegen door middel van valpreventie, zodat zij vaker, zekerder en veiliger bewegen. Daarnaast wil GNV erkenning verkrijgen voor de beweeginterventie door het Kenniscentrum Sport en Bewegen.

Aanpak

GNW ontwikkelt samen Mulier Instituut een programma. De expert van GNW schrijft het inhoudelijke programma. Het Mulier instituut levert de wetenschappelijke validatie van het programma. Dit programma wordt vastgelegd in een handleiding met voorbeelden.

Vervolgens worden 2 gemeenten geselecteerd voor een pilot. Deze 2 gemeenten gaan deelnemen aan het interventieproject. In gemeente Heemstede en Gorinchem is het interventieproject gehouden. 

Na de pilot en de andere benodigde stappen kan erkenning door het Kenniscentrum Sport en Bewegen aangevraagd worden. Gemeenten krijgen in het coalitieakkoord de taak om valpreventieprogramma’s aan te bieden aan inwoners vanaf 65 jaar. Als erkende interventie kan dit gemakkelijker worden opgestart in nieuwe gemeenten, waardoor het initiatief wordt uitbereid. 

Het project richt zich op ouderen met een lage SEP in diverse gemeenten in Nederland. En ook de ouderen die een laag tot matig valrisico hebben en derhalve buiten de boot vallen bij de andere erkende valpreventieprogramma’s zoals Otago, In Balans en Vallen Verleden Tijd.

Resultaten 
 

In 2025 is het interventieprogramma ontwikkeld door een ervaren valpreventie- en wandelspecialist van GNW samen met 2 experts van Mulier Instituut. De expert van GNW heeft een programma ontwikkeld van 13 weken. Dit programma is vastgelegd in een handleiding met vele voorbeelden van 135 pagina’s. Dit programma is met behulp van het Mulier instituut geschreven. 

Na een zorgvuldig selectie en afstemproces zijn in de gemeente Heemstede en Gorinchem het interventieproject gehouden. GNW gaat de validatie in 2026 aanvragen bij het Kenniscentrum Sport en Bewegen.

Verslagen


Eindverslag

Achtergrond
Gemeenten hebben in het Coalitieakkoord de taak gekregen om valpreventieprogramma’s aan te bieden aan inwoners vanaf 65 jaar. Stichting Gezond Natuur Wandelen (GNW) wil kwetsbare ouderen in wijken met lage SES vaker door de dag laten bewegen en dat zij dit tot op hogere leeftijd volhouden. GNW verwacht met een interventie onze doelgroep vaker en langer in staat te stellen zelfstandig deel te nemen aan de maatschappij. Met een erkende interventie kan GNW gemakkelijker starten in nieuwe gemeenten en ons initiatief zo uitbreiden. De interventie, geborgd door de reguliere wekelijkse natuurwandelingen, kan het bereik en de impact op het beweeggedrag van ouderen in het dagelijks leven in Nederland een grote duurzame impuls geven.


Doelstelling(en)
•               meer dagelijks bewegen door valpreventie: vaker, dagelijks, zekerder en veilig bewegen
•               Erkenning verkrijgen voor onze beweeginterventie door het Kenniscentrum Sport en Bewegen
 

Projectopzet
GNW ontwikkelt samen met het Mulier Instituut een interventie waarbij ouderen tijdens de wandelingen kracht- en balansoefeningen doen onder professionele begeleiding. 
1.             Ontwikkelen van interventieprogramma
GNW ontwikkelt samen Mulier Instituut een programma. De expert van GNW schrijft het inhoudelijke programma. Het Mulier instituut levert de wetenschappelijke validatie van het programma. Dit programma wordt vastgelegd in een handleiding met voorbeelden.

2.             Selecteren van twee proefgemeenten voor de pilot
Minstens twee gemeenten gaan deelnemen aan het interventieproject. 

3.             Erkenning door het kenniscentrum Sport en Bewegen 
Na de pilot en de andere benodigde stappen kan erkenning door het Kenniscentrum Sport en Bewegen aangevraagd worden. 

Objecten het project
Het project richt zich op ouderen met een lage SES in diverse gemeenten in Nederland. En ook de ouderen die een laag tot matig valrisico hebben en derhalve buiten de boot vallen bij de andere erkende valpreventieprogramma’s zoals Otago, In Balans en Vallen Verleden Tijd.
Interventie(s)
In gemeente Heemstede en Gorinchem is het interventieproject gehouden. 


Resultaten 
1.             Ontwikkelen van interventieprogramma
In 2025 is het interventie programma ontwikkeld door een ervaren valpreventie en wandel specialist van GNW samen met 2 experts van Mulier Instituut. De expert van GNW heeft een programma ontwikkeld van 13 weken. Dit programma is vastgelegd in een handleiding met vele voorbeelden van 135 pagina’s. Dit programma is met behulp van het Mulier instituut geschreven. 

2.             Selecteren van twee proefgemeenten voor de pilot
Na een zorgvuldig selectie en afstemproces zijn in de gemeente Heemstede en Gorinchem het interventieproject gehouden. 

3.             Erkenning door het kenniscentrum Sport en Bewegen
GNW gaat de validatie in 2026 aanvragen bij het Kenniscentrum Sport en Bewegen.

Discussie 
Het project richt zich op erkenning door het kenniscentrum Sport en Bewegen. Voor een erkenning zijn het interventieprogramma en de ervaringen twee pilots noodzakelijk. Het interventieprogramma is gereed. De eerste interventieprogramma’s vinden nu plaats in twee pilotprojecten in Heemstede en Gorinchem. De trainers en de deelnemers zijn enthousiast. De trainers kunnen de aanwijzingen, zoals opgenomen in het programma goed gebruiken bij hun trainingen. De deelnemers voelen zich zekerder na het doorlopen van het interventieprogramma.

GNW biedt het programma al aan gemeenten en sportbedrijven aan, ook zonder erkenning. Het erkenningsproces duurt langer dan gedacht, maar het programma is nu al een succes!

 

Kenmerken

Senioren die valpreventie training krijgen

Artikel Valpreventie: samen wandelen, oefeningen doen en koffiedrinken

Een nieuwe methode voor valpreventie is gericht op ouderen die juist een laag risico hebben om te vallen. In dit artikel vertelt Mette van der Ven, coördinator Gezond Natuur Wandelen Balans, over de voordelen van deze methode.