Lange termijn effecten van extra zorg bij flexibilisering in de JGZ
Aanleiding
JGZ-instellingen stappen over naar een flexibelere uitvoering van het basispakket JGZ. Er wordt geflexibiliseerd met taakherschikking, flexibelere contactmomenten met o.a. e-consulten of groepsconsulten. Zo wordt hoog gekwalificeerde menskracht vrij gemaakt en kunnen meer kinderen vroegtijdig in de eigen omgeving geholpen worden met preventieve, lichte hulp en minder kinderen doorstromen naar zware hulp.
Doel
Doel van dit onderzoek is onderbouwing te geven aan flexibilisering van de JGZ, inclusief kosten. Hiervoor worden JGZ-organisaties vergeleken in 1) de mate waarin zij flexibel werken, 2) de problematiek van kinderen en 3) door JGZ geboden zorg.
Werkwijze
Het project bestaat uit twee fasen. In fase I zal een procesbeschrijving plaatsvinden en zal worden geanalyseerd wat de mate van flexibilisering van de deelnemende instellingen is. Ook wordt een proef met gegevensverzameling gedaan. In fase II vindt gegevensverzameling, analyse en eindrapportage plaats.
Producten
Auteur: Blanson Henkemans, Olivier
Verslagen
Eindverslag
AANLEIDING
JGZ-instellingen stappen over naar een flexibelere uitvoering van het basispakket JGZ. Er wordt geflexibiliseerd met taakherschikking, flexibelere contactmomenten met o.a. e-consulten of groepsconsulten. Zo wordt hoog gekwalificeerde menskracht vrij gemaakt en kunnen meer kinderen vroegtijdig in de eigen omgeving geholpen worden met preventieve, lichte hulp en minder kinderen doorstromen naar zware hulp.
DOEL
Doel van dit onderzoek is onderbouwing te geven aan flexibilisering van de JGZ, inclusief kosten. Hiervoor worden JGZ-organisaties vergeleken in 1) de mate waarin zij flexibel werken, 2) de problematiek van kinderen en 3) door JGZ geboden zorg.
Hypothese was dat bij flexibelere JGZ er meer kinderen in extra zorg zijn dan bij minder flexibele JGZ. Extra zorg betreft bovendien vaker psychosociale, opvoed- en/of leefstijlproblemen. Door flexibeler werkende JGZ hebben extern verwezen kinderen ernstiger problemen en worden vaker verwezen naar zwaardere zorg.
METHODE
Om deze vragen te beantwoorden zijn verschillende onderzoeksactiviteiten verricht:
1. Bij een random steekproef (N=16.532) van kinderen in de leeftijd van 0-12 jaar uit het DD JGZ bij drie JGZ (GGD HvB, stad Utrecht en GGD WB is vergeleken: a) de wijze waarop zij flexibel werken en b) de problematiek van kinderen in zorg en c) door JGZ geboden zorg;
2. Kostenanalyse op basis van de data uit het DD JGZ, veldraadpleging bij de drie praktijkorganisaties omtrent a) de gemiddelde duur die per discipline besteed wordt aan activiteiten ; en b) een uniform standaard uurtarief;
3. Tevredenheidsonderzoek, middels a) een vragenlijst uitgezet bij cliënten (N=1.479) van de drie praktijkorganisaties en b) online focusgroepen met enerzijds cliënten (N=23) en anderzijds professionals (N=10) van de drie praktijkorganisaties.
CONCLUSIES
Flexibilisering wat betreft organisatie en vorm van de contacten in het basispakket JGZ zorgt ervoor dat:
• Relatief meer kinderen gebruik maken van extra zorgactiviteiten;
• De extra zorgactiviteiten bestaan uit meer telefonisch of digitaal contact i.p.v. face-to-face;
• Vaker een jeugdarts wordt ingezet in de extra zorgactiviteiten (vooral bij 0-4 jarigen), en relatief minder jeugdverpleegkundigen.
Flexibilisering wat betreft taakherschikking zorgt ervoor:
• Dat er minder kinderen gebruik maken van extra zorgactiviteiten;
• Dat er vaker face-to-face contact wordt ingezet in de extra zorgactiviteiten i.p.v. andere activiteiten (telefonisch/digitaal).
Ten aanzien van de kosten, geldt dat:
• Flexibilisering van contact en taakdelegatie gepaard gaat met hogere kosten voor artsen;
• Taakdelegatie gepaard gaat met meer relatieve kosten voor assistenten.
Tevredenheid met JGZ is in het algemeen hoog. Ouders bij organisaties die meer zijn geflexibiliseerd, zijn meer tevreden zijn over de JGZ. Mate van tevredenheid wordt mede bepaald door de wijze waarop het contact is ontstaan, het type contact en met wie het contact is geweest.
Dit document bevat de voortgangsrapportage van het project ‘Lange termijn effecten van extra zorg bij flexibilisering in de JGZ’, met de bevindingen van fase 1.
ZonMw heeft deze eerst fase 1 gehonoreerd en zal fase 2 honoreren op voorwaarde dat fase 1 aantoont dat:
1) De wijze van flexibilisering van voldoende onderscheidend vermogen is tussen betrokken JGZ-organisaties (te weten GGD Hart van Brabant, JGZ West-Brabant en Utrecht);
2) De kwaliteit van de gegevens uit het digitaal dossier gegarandeerd is.
Om ZonMw in de gelegenheid te stellen een besluit te nemen over de honorering van fase 2, geeft deze voortgangsrapportage:
1) Een gedetailleerde beschrijving van de wijze van flexibilisering van de deelnemende JGZ-organisaties;
2) Een rapportage over het onderscheidend vermogen tussen de deelnemende JGZ-organisaties op het vlak van flexibilisering;
3) Een gedetailleerd plan voor gegevensverzameling en analyse en rapportage over de proefextractie van gegevens uit het digitaal dossier.
Deze voortgangsrapportage bevat de volgende inhoud. Ten eerste worden de doelstelling en onderzoeksvragen van het project beschreven en de vragen die wij trachtten te beantwoorden voor fase 1. Bovendien wordt verslag gedaan van een benchmark van de wijze waarop JGZ-organisaties in Nederland flexibilisering toepassen. Ten tweede wordt de methode van onderzoek beschreven om de onderzoeksvragen te beantwoorden. Dan volgen de resultaten van het onderzoek. Voor de methode en resultaten worden onderdeel 1 en 2 (beschrijving van de wijze van flexibilisering en het onderscheidend vermogen tussen de deelnemende JGZ-organisaties) samen genomen. Het plan voor gegevensverzameling en analyse en rapportage over de proefextractie worden apart beschreven. De rapportage eindigt met een conclusie waarin een aanbeveling gedaan ten behoeve van de beslissing van ZonMw over honorering van fase 2.