Leren van ZAGG: Een realistische evaluatie van een integrale wijkaanpak voor jeugdgezondheid

Algemene samenvatting

Steeds meer kinderen en adolescenten hebben overgewicht, vooral in gezinnen met weinig geld of kansen, of een migratieachtergrond. Ook in Zoetermeer nemen de verschillen in gezondheid toe. De Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond (ZAGG) wil dit aanpakken met een brede, wijkgerichte aanpak. Het omvat verschillende met (effectieve) interventies en aanpassingen in de leefomgeving.

Doel

Het project wil begrijpen hoe de verschillende programma’s van ZAGG elkaar versterken en bijdragen aan een betere leefstijl en gezondheid zoals minder overgewicht en samenhangende problemen en het terugdringen van gezondheidsverschillen bij kinderen en adolescenten in kwetsbare wijken. Ook wordt gekeken hoe de onderlinge samenwerking verloopt, of de aanpak goed uitgevoerd kan worden in de wijk, en hoe deze op lange termijn kan blijven bestaan en uitgebreid kan worden naar andere wijken.

Aanpak/ Werkwijze

Dit project onderzoekt ZAGG in de praktijk in 3 wijken (Meerzicht, Buytenweg en Oosterheem). Dit wordt vergeleken met 3 wijken waarin ZAGG niet wordt uitgevoerd (Seghwaert, Centrum en Rokkeveen) om te kijken wat werkt, voor wie, en waarom. Deze methode heet ‘realistische evaluatie’. Dit onderzoek bestaat uit een evaluatie van de mate waarin ZAGG is geïmplementeerd en de beoogde effecten. Dit wordt gedaan door middel van kwalitatief onderzoek met groepsgesprekken en documentanalyse, participatieve methodes met foto’s, registraties en kwantitatief onderzoek waarbij we veranderingen in gezondheid van kinderen meten over tijd. Dit geeft inzicht in hoe ZAGG werkt in verschillende situaties.

Samenwerkingspartners

In dit project werken de gemeente Zoetermeer, Samen ZoeterMeer Gezond, GGD Haaglanden, Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Lumens, LUMC/Health Campus Den Haag en Universiteit Leiden samen. De samenwerking is interdisciplinair en domeinoversteigend. Daarnaast wordt een adviesgroep met daarin stakeholders van interventieaanbieders zoals professionals werkzaam bij JOGG, op scholen, kinderopvang, in sport en welzijn, en kinderen en/of ouders opgezet en betrokken gedurende het hele project. Samen wordt gezorgd voor kennis, ervaring en betrokkenheid uit verschillende hoeken.

Verwachte resultaten

Het project levert praktijkgerichte kennis op over de werking en implementatie van ZAGG, inclusief aanbevelingen voor verbetering en eventuele opschaling. Dit wordt vertaald naar onder andere een praktische handleiding. De gemeente gebruikt de kennis voor datagestuurd beleid en investeringen, professionals stemmen programma’s beter af, en netwerken krijgen inzicht in opschaalbaarheid en impact. Voor kinderen en ouders betekent dit betere, toegankelijke en samenhangende preventieve ondersteuning.

Overig

De meeste programma’s binnen ZAGG richten zich op kinderen van 0 t/m 12 jaar. Daarom doen wij onderzoek naar de implementatie en invloed van ZAGG op hun gezondheid. ZAGG omvat programma’s zoals JOGG, Gezonde Kinderopvang, Gezonde School, Kind naar Gezonder Gewicht, GLI voor volwassenen, de sportagenda van de gemeente Zoetermeer, en aanpassingen in de leefomgeving. ZAGG sluit aan bij landelijke en lokale plannen voor gezondheid, zoals GALA, IZA en de omgevingsvisie Zoetermeer 2040.