Lichaamsgeoriënteerde behandeling van arousalregulatie bij mensen met traumagerelateerde problematiek
Voor cliënten met traumagerelateerde problematiek is het vaak moeilijk om lichamelijke stress goed te reguleren. Dit wordt aangeduid met ‘problemen in de arousalregulatie’. Het arousalniveau kan te hoog zijn, hyperarousal, met als gevolg angst, verhoogde waakzaamheid en ook agressief gedrag. Ook kan sprake zijn van een te lage arousal, hypoarousal. Het contact met het eigen lichaam is dan afwezig en er is sprake van dissociatie. Deze stress-gerelateerde problemen worden momenteel onvoldoende behandeld, terwijl ze belemmerend zijn bij persoonlijk en maatschappelijk herstel. Doel van het project is om via een lichaamsgerichte aanpak, die samen met cliënten/ervaringsdeskundigen wordt ontwikkeld, de arousalregulatie te verbeteren. Een lichaamsgerichte benadering sluit vanwege het ervaringsgerichte karakter direct aan bij de lichamelijke stress. In het onderzoek staat centraal of volgens cliënten gevoelens van regie, empowerment en verbondenheid hierdoor toenemen.
Verslagen
Eindverslag
De doelstelling van dit project was om in samenwerking met cliënten een lichaamsgericht behandelprogramma voor arousalregulatie te ontwikkelen en dit vervolgens te evalueren. Aan cliënten en therapeuten is de vraag gesteld: Hoe ziet een lichaamsgericht behandelprogramma eruit voor mensen met traumagerelateerde problematiek dat als doel heeft het adequaat leren reguleren van het arousalniveau? Analyse van de focusgroepen heeft geleid tot een module, die in een publicatie beschreven is. Hierbij is een theoretische onderbouwing gevoegd en is ook veel psychoeducatie beschikbaar gemaakt. De te onderzoeken vragen in de evaluatie van de module waren: 1. Is er sprake is van een verbetering in het signaleren van lichaamssignalen en arousalregulatie bij mensen met PTSS na het volgen van dit programma? 2. Leidt dit tevens tot positieve veranderingen in het dagelijks leven, zoals de ervaren regie en contact met het eigen lichaam? Deze vragen zijn op grond van de interviews positief beantwoord. Cliënten beschreven dat ze niet alleen lichaamssignalen beter signaleren, maar dat dit ook positieve uitwerking heeft op het dagelijks leven. Op deze aandacht voor veranderingen in het dagelijks leven hebben de betrokken cliënten grote invloed gehad. Zij gaven aan dat deze vraag voor hen centraal staat en niet bijvoorbeeld een afname van traumaklachten of andere klacht-gerelateerde uitkomstmaten.
De projectuitkomsten hebben ertoe geleid dat de module binnen deelnemende instellingen gecontinueerd wordt. Bij Medisch Centrum Zaanstad wordt de interventie momenteel uitgezet bij cliënten met persoonlijkheidsstoornis en comorbide arousalproblematiek. Ook is er interesse vanuit werkers met de doelgroep eetstoornissen en vanuit Praktijkondersteuners GGZ van de huisartsen, omdat in de huisartsenpraktijk veel mensen met spannings/ arousalklachten zich melden.