A loyalty program to motivate vulnerable women to engage in preconception care: ‘from voucher to tablet’

Doel

Kwetsbare vrouwen met een wens om zwanger te worden hebben vaker risicofactoren voor ongunstige zwangerschapsuitkomsten, maar zijn ook moeilijker te bereiken en te motiveren voor preconceptiezorg. In dit project willen wij deze vrouwen op een verantwoorde manier aanmoedigen om hun leefstijl al vóór de zwangerschap te verbeteren en om de weg naar het preconceptiezorgconsult beter te vinden.

Aanpak

Dit werd gedaan door het ontwikkelen van een zogenaamd loyaltyprogramma, waarin kwetsbare vrouwen in toenemende mate werden beloond voor een gezonde leefstijl en deelname aan preconceptiezorg. Het programma werd ontwikkeld en getest in samenwerking met de kwetsbare doelgroep zelf, om het zo goed mogelijk af te stemmen op hun specifieke wensen en behoeften. 

Sneller Zwanger 1.0 is als eerste getest in een pilot studie met ongeveer 40 vrouwen uit de doelgroep. Daarna is het programma op-maat doorontwikkeld en is Sneller Zwanger 2.0 in 2023 gelanceerd. Inmiddels is het in onderzoeksverband gevolgd door meer dan 300 vrouwen met een kinderwens in heel Nederland.

Resultaten

De pilotstudie toonde aan dat deze innovatieve digitale toolbox werd gewaardeerd en effectief was bij het verbeteren van ongezonde leefstijlgewoonten en het stimuleren van bezoek aan het preconceptiezorgspreekuur. Verwacht werd dat de resultaten van dit project zouden bijdragen aan meer gezonde zwangerschappen en baby’s van kwetsbare vrouwen. De belangrijkste bevindingen uit dit project waren:

1. Het was ethisch te rechtvaardigen om met behulp van beloningen kwetsbare vrouwen aan te moedigen zich zo goed mogelijk voor te bereiden op de zwangerschap.
2. De webapplicatie www.snellerzwangerworden.nl en de mobiele app Sneller Zwanger fungeerden als spaar-/loyaltyprogramma en resulteerden in een verbetering van ongezonde leefstijlgewoonten en toeleiding tot het preconceptiezorgspreekuur. De interventieduur van vier weken bleek zeer geschikt om deze vorm van ‘nudging’ toe te passen.
3. De Sneller Zwanger app werd ontwikkeld en getest in een pilotstudie, waaruit bleek dat deelnemers tevreden waren en hun leefstijlgedrag verbeterden.
4. De Sneller Zwanger app ondersteunde bij leefstijlvoorbereiding op de zwangerschap en verwees door naar het preconceptiezorgspreekuur bij verloskundigen en gynaecologen.
5. Tijdens de pilotstudie werd een tweede versie van de app ontwikkeld, die in januari 2023 gereedkwam en vanaf dat moment verder werd getest.
6. Er bleek een groot hiaat in kennis over het geven van preconceptiezorgconsulten. Door de ontwikkeling van verschillende podcasts en een preconceptiezorgprotocol voor verloskundigen werd dit direct aangepakt. Het protocol en de podcasts zouden worden ingezet voor de ontwikkeling van een interactieve eLearning voor eerstelijnszorgverleners, waarin niet alleen kennis werd opgedaan, maar deze ook werd getoetst.
7. Uit het onderzoek bleek dat het gebruik van sociale media en populaire influencers de meeste aanmeldingen van vrouwen met een kinderwens opleverde. Het bereiken van de kwetsbare doelgroep bleef echter een praktische uitdaging.
8. De gehanteerde selectiecriteria voor kwetsbaarheid: laag opleidingsniveau (≤MBO) en een postcodegebied met een lage inkomensmediaan als proxy voor lage SES, bleken te streng. De inclusie voor de pilotstudie verliep hierdoor traag, waardoor het criterium postcodegebied uiteindelijk werd losgelaten. In samenwerking met klinici (met expertise op het gebied van kwetsbare zwangeren) werden de inzichten uit dit project gebruikt om een nieuwe strategie te ontwikkelen waarmee de kwetsbare preconceptionele doelgroep beter geselecteerd kon worden uit de algemene populatie.

Dit evidence-based zelf-management programma benadrukt nogmaals het belang van een goede gezondheid vóór de zwangerschap en biedt tegelijkertijd passende zorg aan vrouwen (en partner) met kinderwens en voor implementatie door zorgverleners in de preconceptie zorg.