Meedoen op maat, blijven meedoen, ook met dementie/geheugenproblemen

Steeds meer mensen wonen langer thuis met geheugenproblemen of dementie. Voor hen is het belangrijk om actief te blijven, structuur te houden en sociale contacten te onderhouden. Toch ervaren zij vaak drempels: onzekerheid, gebrek aan passend aanbod of verenigingen die nog weinig ervaring hebben met dementievriendelijke omgang. Dit vergroot het risico op isolement en verlies van kwaliteit van leven. In Apeldoorn wordt al gewerkt met ‘Maatjes Apeldoorn’, waarbij vrijwilligers inwoners ondersteunen om netwerken op te bouwen en te (blijven) participeren. Dit project gaat mensen met geheugenproblemen en/of (beginnende) dementie helpen om hun hobby’s, vrijwilligerswerk en sociale activiteiten voort te zetten. Met extra toegeruste vrijwilligers en meer bewustwording bij verenigingen verlagen ze drempels, versterken ze netwerken en maken ze participatie beter mogelijk. Dit vraagt extra aandacht, omdat er ook bij vrijwilligers een stigma op rust dementie: onbekend maakt onbemind.

Doel

Het project heeft als doel mensen met geheugenproblemen of beginnende dementie zo lang mogelijk te laten meedoen in de samenleving, op basis van hun persoonlijke interesses en talenten. Niet het aanbod maar de persoon wordt het uitgangspunt. Dat betekent: actief blijven, bijvoorbeeld in sport, cultuur of vrijwilligerswerk. Dat vraagt om maatwerk. Door de inzet van speciaal opgeleide vrijwillige maatjes en door samenwerking met verenigingen en organisaties wil het project drempels verlagen en kansen vergroten. Tegelijkertijd versterken ze de deskundigheid van vrijwilligers, vergroten ze inclusie bij verenigingen en borgen ze kennis en ervaringen, zodat de aanpak ook na afloop duurzaam effect heeft.

Aanpak

Het project start een pilot waarin deelnemers gekoppeld worden aan een vrijwillig maatje. Samen onderzoeken zij welke activiteiten passen en hoe deelname mogelijk gemaakt kan worden. Vrijwilligers krijgen scholing, begeleiding en intervisie. Clubs en verenigingen ontvangen informatie en praktische tools, zoals een checklist voor een dementievriendelijke sport- of cultuuromgeving. Daarnaast organiseren ze bijeenkomsten voor bewustwording en training. Er wordt gemonitord hoe deelnemers, vrijwilligers en verenigingen de aanpak ervaren. De opbrengsten worden vastgelegd, zodat andere organisaties/verenigingen dit model eenvoudig kunnen overnemen. Zo ontstaat een praktische werkwijze die breder inzetbaar is en bijdraagt aan een dementievriendelijke samenleving.

Samenwerkingspartners

Het project wordt gedragen door een breed samenwerkingsverband van organisaties uit zorg en welzijn. Het project wordt gecoördineerd door De Kap en Geheugensteunpunt Apeldoorn, in samenwerking met Stimenz. Ook Alzheimer Nederland (regio Oost-Veluwe), Zorggroep Apeldoorn/Dementalent en diverse verenigingen en bewonersinitiatieven zijn betrokken. Deze samenwerking is bijzonder doordat zorg, welzijn, vrijwilligerswerk en het verenigingsleven elkaar versterken. Samen zorgen zij ervoor dat kennis over dementie praktisch wordt toegepast in het dagelijks leven van deelnemers. De gemeente Apeldoorn ondersteunt door verbinding te leggen met beleid en andere initiatieven. Ook HOOG, het samenwerkingsverband van huisartsen in de regio, wordt betrokken. Door deze brede samenwerking wordt het project stevig verankerd in bestaande netwerken en kan de aanpak ook na afloop duurzaam voortgezet worden.

Verwachte resultaten

• 6 tot 8 mensen met geheugenproblemen blijven actief in hun eigen leefomgeving en worden gekoppeld aan een vrijwillig maatje.
• 16 vrijwilligers van Maatjes Apeldoorn krijgen scholing en voelen zich beter toegerust en gesteund.
• Minstens 6 verenigingen nemen deel aan trainingen of informatiebijeenkomsten en krijgen kennis en tools om inclusiever te zijn.
• Samenwerking tussen zorg, welzijn en verenigingen structureel versterkt, blijvende kennisdeling.
• De ervaringen, succesfactoren en leerpunten worden vastgelegd en gedeeld.