Met co-design naar co-evaluatie

Het is belangrijk om te weten welke zorg flexibel, passend en effectief is voor cliënten, zodat deze kan worden opgenomen in de basiszorgverzekering. Daarvoor is een goede evaluatie van zorginterventies nodig.

Bij medische interventies is het effect vaak eenvoudig te meten, bijvoorbeeld een medicijn dat de bloeddruk verlaagt. Bij niet-medische interventies, zoals interventies die eigen regie van cliënten moeten vergroten, is dat veel lastiger. Effecten, zoals ervaren eigen regie, zijn moeilijker meetbaar omdat niet altijd duidelijk is wanneer het doel is bereikt.

Om hier beter zicht op te krijgen, is het belangrijk de evaluatie van niet-medische interventies vanuit diverse perspectieven uit te voeren. In dit project staat dan ook de stem van de primaire stakeholders centraal: ouderen, naasten en zorgprofessionals. In co-design worden diverse co-evaluatiemethodieken voor de evaluatie van niet-medische interventies ontwikkeld en toegepast op een interventie gericht op het vergroten van de eigen regie van ouderen in het verpleeghuis. 

Doel

Het primaire doel van dit project is het ontwikkelen van co-evaluatiemethodieken in co-design met primaire stakeholders; ouderen, naasten, zorgprofessionals. Deze methodieken geven inzicht in de effectiviteit van niet-medische interventies vanuit een waardegericht en contextafhankelijk perspectief. Een interventie heeft waarde wanneer deze als zinvol wordt ervaren door de betrokken stakeholders.

Het secundaire doel is het co-evalueren van een interventie die is gericht op het vergroten van eigen regie van ouderen in het verpleeghuis, met behulp van de ontwikkelde co-evaluatiemethodieken. Door de eigen regie van ouderen te vergroten kan hun gezondheid en kwaliteit van leven verbeteren. 

Aanpak/werkwijze 

Dit onderzoek bestaat uit 3 deelstudies. 

Deel 1: hierin wordt een ontwerpgericht onderzoek uitgevoerd, gericht op het (door)ontwikkelen van co-evaluatiemethodieken voor niet-medische interventies in de ouderenzorg. 

Deel 2: uitvoer van deskresearch om inzicht te krijgen in welke interventies zich richten op het vergroten van de eigen regie. Ouderen en zorgprofessionals in het verpleeghuis selecteren de interventie met de meeste potentie. Via een multiple case-study zal deze interventie vervolgens geco-evalueerd worden m.b.v. de ontwikkelde methodieken.

Deel 3: onderzoek naar de ervaringen met de ontwikkelde co-evaluatiemethodieken als evaluatie-instrument. Hiervoor worden interviews en groepsgesprekken uitgevoerd met diverse stakeholders.

Samenwerkingspartners

Dit project wordt uitgevoerd binnen de Academische Werkplaats (AW) Ouderen, een partnerschap tussen tien ouderenzorgorganisaties, CZ zorgkantoor en Tranzo (Tilburg University). Binnen deze structurele samenwerking wordt het onderzoek uitgevoerd in nauwe samenwerking met zorgorganisaties Azora, Brabantzorg, Mijzo en Surplus.

Binnen de AW Ouderen werken onderzoekers, valorisatiemedewerkers en mbo-docenten samen aan de ontwikkeling en vertaling van wetenschappelijke kennis naar zorgpraktijk en onderwijs. 

Daarnaast wordt er samengewerkt met Universiteit Twente en Vilans. Zij hebben aanvullende expertise m.b.t. ontwerpgericht onderzoek, ouderenparticipatie, kwaliteitsonderzoek en kennisverspreiding. Ook worden er klankbordgroep- en kernteambijeenkomsten georganiseerd, waaraan o.a. primaire stakeholders en Zorginstituut Nederland deelnemen,

(Verwachte) Resultaten 

Er wordt een ‘toolbox’ met co-evaluatiemethodieken ontwikkeld voor de evaluatie van niet-medische interventies in de langdurige ouderenzorg. Deze toolbox wordt in co-creatie met primaire stakeholders ontwikkeld. De toolbox bevat ondersteunend materiaal zodat onderzoekers, lectoren, studenten en beroepsprofessionals hiermee aan de slag kunnen. 

Daarnaast volgt (inter)nationale output in de vorm van wetenschappelijke publicaties, blogs en socialmediaberichten. Er komt een vertaling van de onderzoeksresultaten voor het mbo-onderwijs. Om de implementatie in de praktijk te ondersteunen, worden implementatieadviezen opgesteld. 

Vanaf de zomer van 2026 is de voortgang van het project real-time te volgen via een speciaal gelanceerde webpagina.