Mobiele menu

Methodiekontwikkeling geïntegreerd richtlijngebruik bij multimorbiditeit

Projectomschrijving

Ruim 799.000 patienten in Nederland hebben te maken met multimorbiditeit. Zij hebben voor hun verschillende ziektes vaak meerdere behandelaars. Onderlinge en overkoepelende afstemming van behandelingen is van groot belang voor een integrale aanpak van zorg. Dit is echter nog geen standaard zorg omdat richtlijnen vaak ziekte- en specialisme-specifiek ontwikkeld worden zonder verwijzingen naar informatie over de behandelingen van co-morbide aandoeningen.

Doel

In dit project ontwikkelen we daarom een manier om deze koppelingen mogelijk te maken tussen (para)medische richtlijnen en/of losse modules ter ondersteuning van de zorg voor het toenemende aantal patiënten met multimorbiditeit.

Aanpak

Dat doen we door gebruik te maken van elementen van zowel ontwerpgericht onderzoek als actieonderzoek. In de eerste fase ontwerpen we een oplossing voor het koppelen op basis van een eerder uitgewerkte multidisciplinaire richtlijn 'Cardiovascualair Risico Management'. Vervolgens wordt het toegepast op een nieuwe richtlijn 'Chronische Nierfalen'. Daarna wordt deze manier van werken getest en geëvalueerd, waarbij we gebruik maken van de principes van actieonderzoek.

Samenwerking

Dit project wordt uitgevoerd door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten, data science wetenschappers van de VU, de leerstoel Ouderengeneeskunde van het UMCG en de Patiëntenfederatie Nederland.

Producten

Titel: Geïntegreerd Richtlijngebruik bij Multimorbiditeit: Eerste inzichten
Auteur: Marlies Verhoeff en Janke de Groot
Titel: Geïntegreerd Richtlijngebruik bij Multimorbiditeit
Auteur: Marlies Verhoeff & Majid Mohammadi
Titel: Methodiek ontwikkeling geïntegreerd gebruik richtlijnen
Auteur: Janke de Groot

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

Achtergrond: Bij patiënten met multimorbiditeit is een integrale aanpak binnen een interdisciplinair netwerk van professionals van groot belang. Nu worden richtlijnen vaak nog monodisciplinair ontwikkeld zonder koppeling naar relevante onderwerpen uit andere richtlijnen. Dit gebrek aan koppeling tussen verschillende richtlijnen belemmert de interdisciplinaire uitwisseling van kennis. Als er tijdens het proces van richtlijnontwikkeling al rekening wordt gehouden met mogelijke uitwisseling naar andere richtlijnen of onderdelen daarvan, wordt kennis uit aanpalende modules makkelijker toegankelijk en bruikbaar voor de verschillende betrokken professionals én patiënten. Relevante koppelingen tussen richtlijnen en/of modules faciliteren geïntegreerd richtlijngebruik bij de multidisciplinaire behandeling van en zorg voor patiënten met multimorbiditeit. Doel: In dit project ontwikkelen we een digitale tool en aansluitende methodiek om een koppeling mogelijk te maken tussen (para)medische richtlijnen en/of losse modules ter ondersteuning van de zorg voor het toenemende aantal patiënten met multimorbiditeit. Methode: We maken in dit project gebruik van de methoden van zowel ontwerpgericht onderzoek als actieonderzoek. In de eerste fase ontwerpen een oplossing voor het koppelen van richtlijnen in een cyclisch proces van ontwerp, toepassen, evalueren en aanpassen. Dit doen we in co-creaties met een vaste groep bestaande uit o.a. richtlijnontwikkelaars, -gebruikers en informatica-experts. We werken daarbij van klein naar groot, van micro naar macroniveau. We beginnen met het eerste ontwerp op basis van een eerder uitgewerkte multidisciplinaire richtlijn ‘Cardiovasculair Risico Management’ (microniveau); vervolgens wordt het eerste ontwerp toegepast op een nieuwe richtlijn ‘Chronisch Nierfalen’ om opnieuw de tool en methodiek te toetsen qua kwaliteit, acceptatie en toepasbaarheid (mesoniveau). Uitkomst van dit ontwerpgericht onderzoek is een integrale semiautomatische manier van werken om koppelingen tussen richtlijnen al tijdens het richtlijnontwikkelproces in te bouwen. Het gaat om een interactie tussen een digitale tool en een methodiek van werken. Vervolgens wordt deze manier van werken getest en geëvalueerd in drie zogenaamde proeftuinen (macroniveau). In deze fase maken we gebruik van de principes van actieonderzoek. Actieonderzoek kenmerkt zich door cyclische processen van testen en evalueren in de context waarin de nieuwe werkwijze plaatsvindt. Daarom voeren we dit actieonderzoek tijdens de ontwikkeling van drie richtlijnen waarbij de index ziekte gepaard gaat met een hoge mate van multimorbiditeit. Op basis van deze evaluatie worden tool en methodiek verwerkt naar een definitieve werkwijze. Implementatie: Naast evaluatie van de tool en methodiek, evalueren we ook wat nodig is voor verdere implementatie en opschaling van deze innovatieve werkwijze gedurende het richtlijnontwikkelproces. Met deze kennis ontwikkelen we een implementatie tool voor opschaling van het gebruik van deze werkwijze binnen een richtlijn ontwikkeltraject in de context van de Nederlandse situatie. Onderdeel hiervan is een scholingsmodule voor richtlijnontwikkelaars binnen het Kennisinstituut van de FMS. Deze module zal vrij beschikbaar zijn voor andere partijen buiten het Kennisinstituut. Daarnaast wordt de resultaten ook breed gedeeld in het netwerk voor Nederlandse richtlijnontwikkelaars (GENEVER) en het internationale netwerk GIN. Ook organiseren we een invitational conference voor een breed publiek om de resultaten en uitkomsten te delen. Samenwerking: Dit project wordt uitgevoerd in een multidisciplinair consortium waarbinnen de werkzaamheden zijn belegd in meerdere werkpakketten. De ontwikkeling van de digitale tool wordt uitgevoerd door een team van data science wetenschappers (VU), terwijl de ontwikkeling en de implementatie van de methodiek uitgevoerd wordt door adviseurs van het Kennisinstituut van de FMS met input van de NIV en de leerstoel Ouderengeneeskunde (UMCG). Deze ‘uitvoerende’ werkpakketten worden van advies voorzien door een klankbordgroep (bestaande uit adviseurs en literatuurspecialisten van het Kennisinstituut) en een begeleidingscommissie. De begeleidingscommissie wordt gevormd door experts vanuit de Federatie Medisch Specialisten, als vertegenwoordiger van medisch specialistische richtlijngebruikers, het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten met methodologische expertise op het gebied van richtlijnontwikkeling, het Nederlandse Huisartsen Genootschap met expertise over richtlijnontwikkeling voor de eerstelijnszorg en multimorbiditeit, het Juliuscentrum met een uitgebreid overzicht van internationale ontwikkelingen en de Nederlandse Internisten Vereniging als belangrijke groep van eindgebruikers van richtlijnen waarbij multimorbiditeit een rol speelt. De Patiëntenfederatie Nederland is onderdeel van de stuurgroep als vertegenwoordiger van de patiëntenorganisaties bij richtlijnontwikkeling.

Kenmerken

Projectnummer:
516022529
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2020
2024
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
dr. J.F. de Groot
Verantwoordelijke organisatie:
Federatie Medisch Specialisten
Afbeelding

Innovatie van richtlijnen

Richtlijnen beschrijven (een deel van) een zorgproces waarin is vastgelegd wat noodzakelijk is om goede zorg te verlenen. We financieren 9 projecten die onderzoeken hoe de actualiteit, toegankelijkheid en praktische bruikbaarheid van richtlijnen verbeterd kan worden. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.