Mobiele menu

Methodisch Samen Werken aan herstel bij verwarring

Projectomschrijving

De toename van mensen met verward gedrag lijkt deels te komen doordat sommige mensen geen zorg of geen passende zorg krijgen. In de laatste situaties is er geen goede match tussen de zorgbehoefte van de persoon met verward gedrag en het zorgaanbod van de professional of de instelling. In ieder geval leidt de zorg niet tot herstel of zelfredzaamheid van de cliënt.

Doel

Hoofddoel van dit project is dan ook het passender maken van die zorg door het ontwikkelen van een gespreksmethode.

Uitdagingen

Herstelgerichte zorg bieden blijkt vaak ingewikkeld, maar is wel noodzakelijk. In de praktijk komen we vaak tegen dat cliënten zich niet echt gehoord of gezien voelen door professionals en dat ze de zorg te veel gericht vinden op problemen en te weinig op oplossingen of op hun kwaliteiten. Ook hebben cliënten en professionals beide moeite met regie: cliënten willen vaak meer of minder regie van de professional en professionals minder of meer regie van de cliënt. Ook houden professionals zich matig aan methodieken die hen kunnen helpen om herstelgerichte zorg te bieden.

Werkwijze

Eerder ontwikkelden we een gesprekmethode om proces en inhoud van gesprekken met cliënten (in de langdurige zorg) meer in samenwerking te laten verlopen. Na een aantal jaren ervaring met uitvoering, training en begeleiding, zien we dat de methode eigenlijk nog te ingewikkeld is. In dit project zullen we dan ook samen met cliënten en professionals een eenvoudiger variant (Methodisch Samen Werken – MSW) ontwikkelen die door meer mensen benut kan worden. Daarna zullen we de methode in 2 instellingen implementeren en de resultaten toetsen. Dat doen we zowel qua proces (of mensen zich gehoord en in regie voelen) als qua uitkomst (of ze meer herstel ervaren en minder als persoon met verward gedrag in beeld komen).

Resultaten

Organisaties verwachten van medewerkers dat zij succesvol en doelgericht werken met een door hen geïmplementeerde methodiek van behandelen of begeleiden. De aanpak is dan al bepaald terwijl er soms – of zelfs vaak – onvoldoende ruimte is voor de basale onderdelen van samenwerking. Uit het project MSW is gebleken dat aandacht voor deze basale onderdelen in het hulpverlenerstraject bijdraagt aan een positieve samenwerkingservaring en een verhoogde gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dit blijkt uit de volgende resultaten:

  1. Het inzetten van de bouwstenen voor een gesprek werkt voor het samen (in)richten van het hulpverlenerstraject.
  2. De samenwerking als standaard gespreksonderwerp zorgt voor wederzijdse openheid, mits de hulpverlener zich reflectief opstelt.
  3. Het faseren van het hulpverleningstraject helpt om beter met elkaar af te stemmen in plaats van alleen gericht te zijn op het werken aan doelen en acties.

Meer informatie

Boek Binnen de buitenkant

Het boek Binnen de buitenkant gunt de lezer een kijkje in het hoofd en hart van mensen die vastliepen in zichzelf. Hun verhalen worden gelardeerd met persoonlijke tips, ervaringen van professionals en recente inzichten uit enkele, door ZonMw gefinancierde, projecten. Daarnaast is een apart hoofdstuk te lezen over het ontstaan en de visie van de herstelbenadering.

Afbeelding

Verslagen


Eindverslag

Zie eindrapportage

In dit project wordt een vereenvoudigde versie van een methode voor samenwerking tussen professionals en mensen met ernstige problematiek ontwikkeld en getest. Daarbij zijn (familie) ervaringsdeskundigen actief betrokken en ligt de nadruk op een zo gelijkwaardig mogelijk contact en onderlinge onderhandeling.

De ontwikkeling van de methode is afgerond, in de 2e fase wordt deze uitgeschreven en getraind zodat verkennend onderzoek naar de bruikbaarheid en passendheid kan worden gedaan.

Samenvatting van de aanvraag

** Probleemstelling Ondanks een goed toegankelijk en kwalitatief hoogwaardig zorgsysteem is er in Nederland in de afgelopen jaren steeds meer bezorgdheid ontstaan over ‘mensen met verward gedrag’. Het gaat dan zowel om mensen die geen zorg krijgen, als om mensen die geen passende zorg krijgen. Onze centrale aanname is dat kwetsbare mensen geen of geen passende hulp ontvangen, er een zwakker sociaal vangnet is dan vroeger en mensen daardoor eerder in aanraking komen met de politie. Hoewel in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) een grote groep mensen profiteert van een geprotocolleerde aanpak van specifieke problemen, geldt dat voor mensen met meerdere of meer diffuse problemen minder. Veel behandelingen zijn probleem- of symptoomgericht, terwijl mensen ook behoefte heeft aan herstelgerichte zorg – zeker als de problemen niet zo makkelijk oplosbaar zijn. Herstelgerichte zorg bieden is dus noodzakelijk maar ook ingewikkeld: in de praktijk voelen clienten zich vaak matig gehoord en zich te veel behandeld als ‘probleem’ of ‘ziekte’, professionals werken vaak weinig methodisch aan doelen en beide partijen hebben moeite met regie. ** Eerdere ontwikkeling Eerder ontwikkelden en evalueerden we een methode om proces en inhoud van gesprekken met cliënten (in de langdurige zorg) meer in samenwerking te laten verlopen. Deze methode, ISPB (Interpersoonlijke Sociaal Psychiatrische Begeleiding) [3], legt de nadruk op 1) een aantal vaste elementen per gesprek, 2) specifieke gesprekstechnieken/houdingsaspecten van de professional, 3) een fasering van het hele begeleidingstraject en 4) het sociaal functioneren van de cliënt. Hoewel deze methode op verschillende plekken passend en effectief is gebleken, krijgen we ook vaak vragen om implementatie van een deel van de methode, vaak om methodisch werken in ingewikkelde situaties met verwarde mensen te ondersteunen. We hebben daarvoor al een kortere versie van ISPB, Methodisch Samen Werken (MSW) gemaakt en uitgeprobeerd, maar zowel trainers als gebruikers ervaren nog een aantal tekortkomingen. ** Doelstellingen 1) de ontwikkeling van een concrete, makkelijk overdraagbare en toetsbare versie van MSW die bruikbaar is door professionals en cliënten in een aantal zorgcontexten (gespecialiseerde en basis GGZ, begeleid zelfstandig wonen, GGZ bij de huisarts, sociale wijkteams en maatschappelijke opvang) waarin mensen met verward gedrag kunnen voorkomen 2) de implementatie van deze methode in minimaal twee instellingen voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en sociaal wijkteam, onder minimaal 40 professionals 3) de evaluatie van resultaten op proces en inhoud van de zorgverlening en de uitkomst daarvan, onder minimaal 40 professionals en 80 cliënten ** Plan van Aanpak In samenwerking met cliënten en professionals in twee grote GGZ-organisaties en twee grote aanbieders van beschermd wonen, die samen een wijkgerichte aanpak aan het ontwikkelen zijn, zetten we de volgende stappen: 1) ontwikkeling van MSW (in 12 maanden) met clienten en professionals in focusgroepen 2) implementatie van MSW (8 maanden) via trainingen en werkbegeleiding 3) evaluatie van resultaten (6 maanden) via dataverzameling en data-analyse ** Bijdrage aan bouwstenen bij aanpak verward gedrag Dit project raakt aan verschillende bouwstenen maar we focussen op bouwsteen 1 (inbreng mensen met verward gedrag) en 2 (preventie & levensstructuur). We vragen in dit project specifiek aan cliënten en ervaringsdeskundigen welke vormen van begeleiding helpend zijn om te ‘ontwarren’ en herstel te bevorderen. De bijdrage aan de sluitende aanpak van dit project is de verbetering van een al herstelgerichte methode (ISPB) naar een eenvoudiger variant (MSW) om te werken met een brede groep van mensen met verschillende vormen en zwaartes van verward gedrag. ** Borging Op de volgende manieren zorgen we voor borging van MSW: 1) borging in participerende organisaties: overleg met een stuurgroep met vertegenwoordigers waarin tussentijdse evaluatie en eventuele bijsturing plaats vindt 2) borging door middel van kennisopbouw: ontwikkeling van een aantal producten/instrumenten 3) borging door middel van disseminatie van kennis en implementatie elders: gebruik van bestaande en verder te ontwikkelen netwerken

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
638030008
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2017
2020
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. B.W. Koekkoek
Verantwoordelijke organisatie:
Hogeschool Arnhem Nijmegen