mHealth voor beslisondersteuning in vroege opsporing van kanker op de Nederlands-Caribische eilanden
Het bevolkingsonderzoek dikke darmkanker is in 2020 op Curaçao en in 2025 op Aruba, Bonaire, St. Eustatius en Saba (de BES-eilanden) van start gegaan. Ondanks brieven en mediacampagnes blijkt dat slechts 23% van de genodigden op Curaçao deelneemt. Er is weinig kennis over de screeningsprocedure, de voor-en nadelen worden nauwelijks afgewogen, en er bestaan misvattingen. Op de BES-eilanden en Aruba laten ervaringen met bevolkingsonderzoeken voor borstkanker en baarmoederhalskanker een vergelijkbaar beeld zien.
Doel
Het doel van dit project is het ontwikkelen, implementeren en evalueren van strategieën om de doelgroep beter te bereiken en te ondersteunen in besluitvorming en deelname aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. Mobiele applicaties (mHealth) worden gecombineerd met persoonlijke communicatie.
Specifieke doelstellingen:
- Verkrijgen van inzicht in barrières in en strategieën voor het verbeteren van bereik, besluitvorming en deelname
- Co-creatie van strategieën met de doelgroep
- Implementatie en evaluatie van gebruik, bereik, besluitvorming en deelname
Aanpak / werkwijze
Het project start met een behoefteanalyse op Curaçao, Aruba en de BES-eilanden. In interviews met de screeningsdoelgroep en stakeholders wordt inzicht verkregen in barrières in bereik en behoeften aan ondersteuning in besluitvorming en deelname aan het bevolkingsonderzoek. Deze inzichten worden vervolgens gebruikt voor strategie ontwikkeling in co-creatie met de doelgroep, pilot implementatie en evaluatie op Curaçao en Aruba. Hierbij wordt achterhaald wat het effect van de strategieën is op bereik, mate van geïnformeerde besluitvorming en deelname aan het bevolkingsonderzoek. Ook wordt het gebruik van de strategieën onderzocht onder de doelgroep en andere stakeholders.
Samenwerkingspartners
In de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van de strategieën staat samenwerking tussen lokale burgervertegenwoordigers, screeningsorganisaties, technologische partners, beleid, zorgprofessionals, en wetenschappers centraal. Wat deze samenwerking bijzonder maakt, is de combinatie van wetenschappelijke expertise, lokale verankering en digitale innovatie. Lokale screeningsorganisaties, ziekenhuizen en huisartspraktijken zorgen voor culturele aansluiting en praktische uitvoering. De technologische partners zijn reeds betrokken bij de ontwikkeling van digitale systemen op de eilanden en zorgen ervoor dat de strategieën hier optimaal bij aansluiten. De samenwerking versterkt de infrastructuur voor kankerpreventie en de implementatie van de bevolkingsonderzoeken op de eilanden.
Verwachte resultaten
Dit project geeft inzicht in barrières, behoeften en mogelijke strategieën om mensen te bereiken en te ondersteunen in besluitvorming in het bevolkingsonderzoek darmkanker. Daarnaast wordt inzicht verkregen in wat er nodig is om deze strategieën succesvol te implementeren en wat de effecten zijn op geïnformeerde besluitvorming en deelname. De methoden, inzichten en strategieën kunnen ook toegepast worden op andere bevolkingsonderzoeken en op de BES- eilanden. Het project versterkt de samenwerking in kankerpreventie tussen de eilanden en draagt bij aan het terugdringen van gezondheidsverschillen.
Vervolg
Om ervoor te zorgen dat de inzichten en strategieën structureel ingebed raken in beleid en praktijk worden vanaf het begin lokale implementatiecondities vastgesteld in samenwerking met de doelgroep en stakeholders. Sleutelfiguren, kerken en media op de eilanden worden ingezet voor brede kennisdisseminatie. Via betrokkenheid van onderwijsinstellingen, waaronder de Universiteit van Curaçao, worden leergemeenschappen opgebouwd, bijvoorbeeld door middel van stages en curriculumvernieuwing.