Modellen voor de wisselwerking tussen opinievorming, overheidscommunicatie en pandemieën
Tijdens de COVID-19 pandemie werd de effectiviteit van overheidsmaatregelen, aanbevelingen en vaccinatiecampagnes beïnvloed door in hoeverre mensen bereid waren hun gedrag aan te passen naar aanleiding van maatregelen en communicatie door de overheid. De antecedenten van de bereidheid om gedrag te veranderen, worden echter vaak over het hoofd gezien in de analyse van een pandemie. Er bestaan afzonderlijke modellen voor ziekteverspreiding en opinievorming in gestructureerde populaties, maar er is behoefte aan een model waar de 2 processen samengebracht worden en invloed op elkaar hebben.
Doel
Het doel van het project is het creëren van een model waarbij ziekteverspreiding en opinievorming samen worden gebracht en invloed op elkaar hebben. Een tweede doel is de invloed van communicatie door de overheid, sociale media, het sociale netwerk en kennis over de gevolgen van de ziekte bij mensen op gedragsverandering systematisch te onderzoeken en te modelleren.
Aanpak/werkwijze
Er wordt een multiplex netwerkmodel gebruikt, waar de knopen in alle lagen dezelfde populatie van mensen representeren. In de “epidemie-laag” staan verbindingen voor relaties die relevant zijn voor ziekteverspreiding, terwijl in de “opinie-laag” verbinding staan voor relaties die belangrijk zijn voor opinievorming. Voor de ziekteverspreiding wordt een algemeen SIR model gebruikt. In dit model wordt aangenomen dat de infectiviteit en de vatbaarheid van personen afhangen van hun opinies. De evolutie van opinies wordt beschreven door zogeheten Deffuant en Schelling modellen. Door experimenten en literatuurstudie wordt onderzocht wat de impact van overheidscommunicatie, on- en offline sociale interacties en kennis van de gevolgen van de ziekte op relevante opinies en gedrag is.
Samenwerkingspartners
Dit project wordt uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Twente. Het onderzoeksteam heeft expertise op het gebied van stochastiek, communicatiewetenschappen en psychologie van conflict, risico en veiligheid.
(Verwachte) resultaten
Als de wisselwerking tussen ziekteverspreiding, opinievorming en overheidscommunicatie beter begrepen wordt, kan de overheid effectievere interventies gebruiken om de ziekteverspreiding te verminderen en om polarisatie onder de bevolking te verminderen. De resultaten van dit project worden eind 2025 verwacht.