Mogelijkheid en haalbaarheid van preventiebonus om gemeenten te stimuleren zorgkosten (Zvw en AWBZ) te verlagen

De komende decennia zal het aantal ouderen en chronisch zieken fors toenemen door vergrijzing en door veranderingen in leefstijl. De toename van het aantal ouderen en chronisch zieken vraagt om een andere focus binnen het gezondheidszorgbeleid: een focus op behoud van gezondheid en zelfredzaamheid in plaats van op behandeling van ziekten en langdurige verzorging. Bij het realiseren van deze omslag nemen gemeenten een centrale positie in. Zij hebben op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) veel mogelijkheden om bij te dragen aan een betere gezondheid en grotere zelfredzaamheid van hun burgers. In het eerste deel van het onderzoek heeft ZorgmarktAdvies onderzocht in hoeverre gemeenten met preventie en maatschappelijke ondersteuning het beroep van hun burgers op zorg kunnen verminderen en de groei van de zorguitgaven (Zvw en AWBZ) kunnen verlagen. De conclusie is dat preventie van ziekten in het algemeen niet leidt tot lagere zorguitgaven. Preventie leidt wel tot een betere gezondheid en tot andere besparingen in de samenleving. Betere maatschappelijke ondersteuning van gemeenten kan wel tot lagere zorguitgaven leiden. Vervolgens heeft ZorgmarktAdvies onderzocht hoe gemeenten gestimuleerd kunnen worden om de gezondheid en zelfredzaamheid van hun inwoners te bevorderen en de zorguitgaven te verlagen. Uit de analyse van ZorgmarktAdvies blijkt namelijk dat gemeenten de kosten van investeringen in preventie en ondersteuning dragen, maar dat de baten vaak bij andere partijen neerslaan. Daardoor bestaat het risico dat het gemeentelijke investeringsniveau maatschappelijk verre van optimaal is. Om dit te verhelpen heeft ZorgmarktAdvies verschillende modaliteiten van een ‘investeringsprikkel’ uitgewerkt. Met een investeringsprikkel profiteren gemeenten mee van de baten van hun investeringen op het terrein van preventie en maatschappelijke ondersteuning, zodat vanuit maatschappelijk perspectief een optimaler investeringsniveau gerealiseerd kan worden.