Monitoring onbegrepen gedrag in regio Utrecht
Onbegrepen gedrag (OG) vormt een groeiend maatschappelijk probleem: in 2025 registreerde de politie 169.000 incidenten van OG, een stijging van 12% ten opzichte van 2024. Deze incidenten zorgen voor overlast, een gevoel van onveiligheid en een grote belasting voor politie, GGZ en maatschappelijke opvang. De gezondheidssituatie en zorg- en ondersteuningsbehoeften van (een deel van de groep) mensen met OG en ernstige zorgtekorten is lastig in beeld te brengen.
Doel
GGD regio Utrecht ontwikkelt een regionale monitor die inzicht geeft in mensen met psychische kwetsbaarheid, OG en een tekort aan passende ondersteuning. Het doel is dat mensen met OG eerder en beter worden gesignaleerd en tijdig passende ondersteuning ontvangen. Daarmee verminderen we escalaties, versterken we samenwerking tussen zorg-, sociaal- en veiligheidsdomein en dragen we bij aan betere beleidskeuzes én betere ondersteuning voor kwetsbare inwoners.
Aanpak/werkwijze
De focus ligt op mensen met (een vermoeden van) dementie en een zorgtekort, en mensen met problematisch middelengebruik. We trianguleren bestaande registratiedata (zoals niet-acute zorgmeldingen bij het Meld- en Adviespunt Bezorgd) met interviews met betrokkenen, naasten en professionals. De resultaten worden gezamenlijk geduid in moreel beraadslagen met beleidsmakers, uitvoerders, onderzoekers en ervaringsdeskundigen. Deze lerende aanpak maakt zichtbaar waar mensen vastlopen, welke knelpunten bestaan in samenwerking en systeeminrichting en welke verbeteringen mogelijk zijn. De monitor wordt daarmee een structureel sturings- en leerinstrument voor gemeenten, GGD’en en ketenpartners.
Samenwerkingspartners
In dit project werkt GGD regio Utrecht samen met ervaringsdeskundigen en partners uit het zorg-, sociaal- en veiligheidsdomein. De projectgroep bevat afgevaardigden van het Meld- en Adviespunt Bezorgd van de regio Utrecht, gemeenten, Jellinek, Hogeschool Utrecht, Politie, Trimbos Instituut, Bemoeizorg, GGZ, casemanagers, buurtteams en ervaringsdeskundigen. Door al deze partijen te betrekken bij de opzet en resultaten van de monitor wordt OG voldoende in beeld gebracht en kan ingezet worden op verbeteringen in de gehele zorgketen. Ook de kenniswerkplaats Samen Omgaan met Onbegrip (SOMO) regio Utrecht en de daarbij behorende Denktank met (familie-)ervaringsdeskundigen is nauw betrokken bij de uitvoering.
(Verwachte) resultaten
Het project resulteert in één toegankelijk factsheet per doelgroep, namelijk over mensen met (een vermoeden van) dementie en een zorgtekort, en mensen met problematisch middelengebruik. Daarnaast levert het project een methodische handleiding en een aangescherpte, reproduceerbare monitor die kan worden opgeschaald naar andere regio’s of doelgroepen.
Het project beoogt de regionale monitor te positioneren als een structureel sturings- en leerinstrument voor gemeenten, GGD en samenwerkingspartners. Door de uitkomsten van de monitor actief te benutten in beleidsdialogen, regionale overleggen en lopende initiatieven rond de aanpak van OG, draagt het project bij aan beter onderbouwde beleidskeuzes en gerichte verbeteracties in de praktijk.