A multicenter randomized clinical trial investigating the cost-effectiveness of treatment strategies with or without antibiotics for uncomplicated acute diverticulitis (DIABOLO trial)
De prevalentie van divertikelziekte – uitstulpingen in (dikke) darm – neemt toe in Westerse landen. Momenteel zijn antibiotica vaak onderdeel van de conservatieve behandeling, terwijl harde bewijzen hiervoor ontbreken.
Deze studie vergeleek de kosteneffectiviteit van een strategie met antibiotica en ziekenhuisopname versus een strategie zonder antibiotica van acute ongecompliceerde milde diverticulitis en evalueerde het hersteleffect van 10 dagen antibiotica, waarvan tenminste 48 uur intraveneus antibiotica gevolgd door orale toediening. Dit werd gemeten door te kijken naar de tijd tot volledig herstel.
Resultaten
De resultaten van deze interventiestudie tonen aan dat de behandeling met antibiotica geen duidelijk voordeel heeft en achterwege kan worden gelaten. Om die reden wordt aanbevolen antibiotica geen onderdeel van de standaardbehandeling meer te laten zijn. Tevens zijn er diverse voordelen aan de beperking van antibioticagebruik. De kosteneffectiviteit is vergelijkbaar; de economische evaluatie laat zien dat beide behandelingen een vergelijkbare impact op kosten hebben, behoudens een duidelijk contrast in kosten voor antibiotica.
Richtlijn
De studieresultaten zijn opgenomen in de bijbehorende richtlijn in de FMS richtlijnendatabase.
Producten
Titel: Randomized clinical trial of observational versus antibiotic treatment for a first episode of CT-proven uncomplicated acute diverticulitis.
Auteur: Daniels, L., Ünlü, Ç., De Korte, N., Van Dieren, S., Stockmann, H. B. A. C., Vrouenraets, B. C., Consten, E. C. J., Van Der Hoeven, J. A., Eijsbouts, Q. A. J., Faneyte, I. F., Bemelman, W. A., Dijkgraaf, M. G. W., & Boermeester, M. A.
Magazine: British Journal of Surgery, 2016
Link: https://doi.org/10.1002/bjs.10309
Auteur: Daniels, L., Ünlü, Ç., De Korte, N., Van Dieren, S., Stockmann, H. B. A. C., Vrouenraets, B. C., Consten, E. C. J., Van Der Hoeven, J. A., Eijsbouts, Q. A. J., Faneyte, I. F., Bemelman, W. A., Dijkgraaf, M. G. W., & Boermeester, M. A.
Magazine: British Journal of Surgery, 2016
Link: https://doi.org/10.1002/bjs.10309
Titel: Overtreatment of sigmoid diverticulitis: plea for a less aggressive approach.
Auteur: Daniels, L., De Korte, N., Winter, D. C., Boermeester, M. A., & Stockmann, H. B. A. C.
Magazine: Digestive Diseases, 2012
Link: https://doi.org/10.1159/000336261
Auteur: Daniels, L., De Korte, N., Winter, D. C., Boermeester, M. A., & Stockmann, H. B. A. C.
Magazine: Digestive Diseases, 2012
Link: https://doi.org/10.1159/000336261
Titel: Treatment for diverticulitis not thoroughly researched
Auteur: Draaisma, W. A., van de Wall, B. J. M., Vermeulen, J., Ünlü, Ç., de Korte, N., & Swank, H.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2009
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19857313/
Auteur: Draaisma, W. A., van de Wall, B. J. M., Vermeulen, J., Ünlü, Ç., de Korte, N., & Swank, H.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2009
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19857313/
Titel: Use of antibiotics in uncomplicated diverticulitis
Auteur: De Korte, N., Ünlü, Ç., Boermeester, M. A., Cuesta, M. A., Vrouenreats, B. C., & Stockmann, H. B. A. C.
Magazine: British Journal of Surgery, 2011
Link: https://doi.org/10.1002/bjs.7376
Auteur: De Korte, N., Ünlü, Ç., Boermeester, M. A., Cuesta, M. A., Vrouenreats, B. C., & Stockmann, H. B. A. C.
Magazine: British Journal of Surgery, 2011
Link: https://doi.org/10.1002/bjs.7376
Titel: Influence of age on clinical outcome of acute diverticulitis.
Auteur: Ünlü, Ç., Van De Wall, B. J. M., Gerhards, M. F., Wiezer, M. J., Draaisma, W. A., Consten, E., Boermeester, M. A., & Vrouenraets, B. C.
Magazine: Journal of Gastrointestinal Surgery, 2013
Link: https://doi.org/10.1007/s11605-013-2240-3
Auteur: Ünlü, Ç., Van De Wall, B. J. M., Gerhards, M. F., Wiezer, M. J., Draaisma, W. A., Consten, E., Boermeester, M. A., & Vrouenraets, B. C.
Magazine: Journal of Gastrointestinal Surgery, 2013
Link: https://doi.org/10.1007/s11605-013-2240-3
Titel: Outpatient treatment for acute uncomplicated diverticulitis
Auteur: Ünlü, Ç., Gunadi, P. M., Gerhards, M. F., Boermeester, M. A., & Vrouenraets, B. C.
Magazine: European Journal of Gastroenterology & Hepatology, 2013
Link: https://doi.org/10.1097/meg.0b013e328361dd5b
Auteur: Ünlü, Ç., Gunadi, P. M., Gerhards, M. F., Boermeester, M. A., & Vrouenraets, B. C.
Magazine: European Journal of Gastroenterology & Hepatology, 2013
Link: https://doi.org/10.1097/meg.0b013e328361dd5b
Titel: A multicenter randomized clinical trial investigating the cost-effectiveness of treatment strategies with or without antibiotics for uncomplicated acute diverticulitis (DIABOLO trial).
Auteur: Ünlü, Ç., De Korte, N., Daniels, L., Consten, E. C. J., Cuesta, M. A., Gerhards, M. F., Van Geloven, A. A. W., Van Der Zaag, E. S., Van Der Hoeven, J. A., Klicks, R., Cense, H. A., Roumen, R. M. H., Eijsbouts, Q. A. J., Lange, J. F., Fockens, P., De Borgie, C. A. J. M., Bemelman, W. A., Reitsma, J. B., Stockmann, H. B. A. C., . . . Boermeester, M. A.
Magazine: BMC Surgery, 2010
Link: https://doi.org/10.1186/1471-2482-10-23
Auteur: Ünlü, Ç., De Korte, N., Daniels, L., Consten, E. C. J., Cuesta, M. A., Gerhards, M. F., Van Geloven, A. A. W., Van Der Zaag, E. S., Van Der Hoeven, J. A., Klicks, R., Cense, H. A., Roumen, R. M. H., Eijsbouts, Q. A. J., Lange, J. F., Fockens, P., De Borgie, C. A. J. M., Bemelman, W. A., Reitsma, J. B., Stockmann, H. B. A. C., . . . Boermeester, M. A.
Magazine: BMC Surgery, 2010
Link: https://doi.org/10.1186/1471-2482-10-23
Titel: Observational versus antibiotic Treatment for Uncomplicated diverticulitis: An individual-patient data Meta-analysis.
Auteur: Van Dijk, S. T., Chabok, A., Dijkgraaf, M. G. W., Boermeester, M. A., & Smedh, K.
Magazine: British Journal of Surgery, 2020
Link: https://doi.org/10.1002/bjs.11465
Auteur: Van Dijk, S. T., Chabok, A., Dijkgraaf, M. G. W., Boermeester, M. A., & Smedh, K.
Magazine: British Journal of Surgery, 2020
Link: https://doi.org/10.1002/bjs.11465
Titel: Long-Term effects of omitting antibiotics in uncomplicated acute diverticulitis.
Auteur: Van Dijk, S. T., Daniels, L., Ünlü, Ç., De Korte, N., Van Dieren, S., Stockmann, H. B. A. C., Vrouenraets, B. C., Consten, E. C. J., Van Der Hoeven, J. A., Eijsbouts, Q. A. J., Faneyte, I. F., Bemelman, W. A., Dijkgraaf, M., & Boermeester, M. A.
Magazine: The American Journal of Gastroenterology, 2018
Link: https://doi.org/10.1038/s41395-018-0030-y
Auteur: Van Dijk, S. T., Daniels, L., Ünlü, Ç., De Korte, N., Van Dieren, S., Stockmann, H. B. A. C., Vrouenraets, B. C., Consten, E. C. J., Van Der Hoeven, J. A., Eijsbouts, Q. A. J., Faneyte, I. F., Bemelman, W. A., Dijkgraaf, M., & Boermeester, M. A.
Magazine: The American Journal of Gastroenterology, 2018
Link: https://doi.org/10.1038/s41395-018-0030-y
Verslagen
Eindverslag
Rationale: De prevalentie van divertikelziekte neemt toe in Westerse landen. Ongeveer 10-25% van patiënten met diverticulose ontwikkelt uiteindelijk een episode van acute diverticulitis. Momenteel zijn antibiotica vaak onderdeel van de conservatieve behandeling, terwijl harde bewijzen voor deze behandeling ontbreken. Doel: Deze studie evalueert het effect van 10 dagen antibiotica, waarvan tenminste 48 uur intraveneus antibiotica gevolgd door orale toediening, op het herstel van acute milde diverticulitis. Dit wordt gemeten door te kijken naar de tijd tot volledig herstel bij een 6 maanden follow-up duur.
Studie-opzet: De DIABOLO Trial is een pragmatische, multicentrische, gerandomiseerde klinische trial bij 528 patiënten van ouder dan 18 jaar met een radiologisch bewezen diagnose van primaire, acute, ongecompliceerde, linkszijdige diverticulitis. Een strategie met antibiotica en ziekenhuisopname wordt vergelijken met een strategie zonder antibiotica en waarbij alleen ziekenhuisopname afhankelijk van de zorgbehoefte. Het primaire eindpunt is tijd tot volledig herstel. Als secundaire belangrijkste eindpunten worden geëvalueerd: gecompliceerde, recidiverende en persisterende en interventies, heropnames, complicaties, kwaliteit van leven, medische en niet-medische kosten en antibiotica resistentie/overgevoeligheid.
Conclusie: Bij acute milde diverticulitis heeft de behandeling met antibiotica geen duidelijk voordeel en kan achterwege worden gelaten. De tijd tot herstel wordt niet bekort en kans op complicaties of recidief ziekte wordt niet verminderd. Daarnaast laat de economische evaluatie zien dat beide behandelingen een vergelijkbare impact op kosten hebben, behoudens een duidelijk contrast in kosten voor antibiotica, en dat de kosten-effectiviteit vergelijkbaar is.