Multidisciplinaire richtlijnontwikkeling en integraal kwaliteitsbeleid

Richlijnontwikkeling Organisaties in binnen- en buitenland die zich bezighouden met richtlijnontwikkeling lijken steeds meer een uniforme koers te varen: een systematische procedure (dwz valide, reproduceerbaar en transparant weergegeven) die uitmondt in een tekst met concrete en vooral praktische aanbeve¬lingen die zoveel mogelijk wetenschappelijk onderbouwd zijn. ZonMw heeft in 2006 de Orde van Medisch Specialisten, en via deze het CBO, als organisatie met een historie van richtlijnontwikkeling, in de gelegenheid gesteld om 54 al lopende richtlijnen en 10 nieuwe richtlijnen evidence-based te ontwikkelen en uit te brengen. Vertrekpunt was hierbij dat Orde en CBO in nauwe samenwerking met de betrokken medisch specialisten, hun wetenschappelijke verenigingen, patiënten en eventuele andere deskundigen in enkele jaren tijd deze klus zouden klaren. De tijd is rijp om de richtlijnontwikkeling zoals die zich in de afgelopen jaren voor medisch specialisten heeft ontwikkeld in deze samenvatting van de resultaten over het voetlicht te brengen. Doel Het doel van richlijnontwikkeling is de professional nog betere zorg te laten leveren en die zorg (inter)nationaal zo eenvormig als mogelijk en zo op maat als nodig te kunnen leveren. Dit gebaseerd op evidence. Medisch specialistisch kwaliteitsbeleid De ontwikkeling van richtlijnen maakt deel uit van het medisch specialistische kwaliteitsbeleid. Dit bestaat naast richtlijnontwikkeling uit visitaties, complicatieregistraties, patiëntenvoorlichting, en veel andere componenten. De vakinhoudelijke kant wordt versterkt door interne indicatoren, die bij voorkeur tegelijkertijd met de richtlijn worden ontwikkeld. Zoeken, selecteren en beoordelen van literatuur Dit gebeurde door ervaren literatuursearchers van het CBO, daarin ondersteund met vragen en opmerkingen door de leden van de werkgroepen, die ook de beoordeling voor hun rekening namen. Werkgroepen Bij grotere onderwerpen werd de voor de ontwikkeling van de richtlijn gevormde werkgroep gesplitst, waardoor sneller en slagvaardiger kon worden gewerkt. In gezamenlijke vergaderingen is vervolgens de richtlijn ‘in elkaar gezet’. Indicatoren De ontwikkeling van indicatoren - voor intern gebruik- , het volgen van het implementatieproces, en het monitoren van het gebruik en de actualiteit van de richtlijn vormen belangrijke pijlers van het richtlijnontwikkelingsproces, en verdienen aandacht, niet alleen als begrippen, maar ook als te financieren grootheid. Kennishiaten Het benoemen van kennishiaten bij de richtlijnontwikkeling is een goede stap naar ‘levende richtlijnen’: hierdoor worden aanbevelingen naar waarde geschat en is duidelijk naar welk onderwerp nader onderzoek nodig is om tot een steviger aanbeveling of een betere richtlijn te komen. Patiëntenparticipatie Patiëntenparticipatie is in die werkgroepen waar dit is geëffectueerd een goede aanvulling gebleken op de professionele deelname. Kritische patiënten en hun inbreng in de aanbevelingen maken de kwaliteit van de richtlijnen beter. Visitatie Bij de kwaliteitsvisitaties wordt gebruik van richtlijnen als standaardvraag meegenomen. Zo wordt een cyclus van kwaliteitsmonitoring tevens gebruikt als randvoorwaardelijke toetsing van vakinhoudelijke kwaliteit.