MUZIBIM: Muziek(therapie) in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking.

Het project MUZIBIM richt zich op het verbeteren van het psychisch welbevinden en de kwaliteit van leven van mensen met een verstandelijke beperking die langdurig zorg nodig hebben. Deze groep ervaart vaak stress en is sterk afhankelijk van ondersteuning van begeleiders en naasten. Voor zorgverleners en naasten kan de zorg zwaar en belastend zijn. 

Op dit moment bestaan er weinig bewezen behandelingen die zowel cliënten als hun omgeving helpen beter met stress om te gaan. Muziektherapie lijkt goed aan te sluiten bij deze doelgroep, omdat muziek kan helpen spanning en emoties te reguleren. Het wetenschappelijk bewijs bij deze groep is echter nog beperkt.

Daarom onderzoekt MUZIBIM een erkende individuele muziektherapie-interventie (IMTI), die eerder succesvol is toegepast bij mensen met dementie. Centrale onderzoeksvragen zijn: 

• Welke effecten heeft IMTI op cliënten in termen van gedrag, spanning en kwaliteit van leven?
• Welke effecten zijn er voor begeleiders en naasten op het gebied van belasting, spanning en zelfregulatie?
• Welke werkzame elementen en bevorderende of belemmerende factoren spelen volgens hen een rol?

Doel

Het project heeft als doel inzicht te geven in hoe IMTI kan bijdragen aan het psychisch welbevinden en de kwaliteit van leven van mensen met een verstandelijke beperking. Daarbij wordt gekeken naar effecten op kwaliteit van leven, spanning en het vermogen om zelf tot rust te komen, en naar de invloed op de belasting van begeleiders en naasten.

Daarnaast worden de belangrijkste onderdelen van de interventie en de voorwaarden voor een goede toepassing onderzocht. De resultaten worden breed verspreid binnen zorg, wetenschap, onderwijs en beleid. Daarmee wordt implementatie gestimuleerd en passende zorg versterkt.

Aanpak/werkwijze

Het project wordt uitgevoerd in drie fasen: voorbereiding, uitvoering en verspreiding van de resultaten.

De effecten van de muziektherapie interventie worden onderzocht bij 35 mensen (16+) met een verstandelijke beperking. Daarbij wordt gemeten wat er verandert vóór, tijdens en na de interventie. Deze metingen worden aangevuld met ervaringen van zorgmedewerkers, behandelaren en management, verzameld via logboeken, interviews en focusgroepen.

Samen met de betrokken zorginstellingen wordt gekeken hoe de uitkomsten praktisch toepasbaar gemaakt kunnen worden in de praktijk.

Samenwerkingspartners

Het project wordt uitgevoerd door een consortium van praktijkinstellingen (Pergamijn en De Twentse Zorgcentra, inclusief cliëntvertegenwoordiging) en kennisinstellingen (Zuyd Hogeschool en Open Universiteit). Daarnaast zijn landelijke organisaties betrokken, zoals Vaktherapie NL, Coöperatie Kennisontwikkeling Vaktherapie, Vilans, de Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking (Tranzo) en de Nederlandse Vereniging voor Muziektherapie. 

Deze samenwerking is bijzonder doordat cliënten, naasten, professionals, onderzoekers en organisaties samen optrekken. Hierdoor wordt praktijkkennis direct verbonden met wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Dit zorgt voor duurzame impact: resultaten vinden snel hun weg naar de praktijk, opleidingen en het landelijke netwerk rondom vaktherapie.

(Verwachte) Resultaten

De resultaten van het project worden aan het einde van de looptijd verwacht. Verwacht wordt dat muziektherapie (IMTI) het psychisch welbevinden en de kwaliteit van leven van mensen met een verstandelijke beperking verbetert. 
Daarnaast kan dit leiden tot minder spanning en belasting bij hun begeleiders en naasten. Door praktische muziektherapeutische adviezen over te dragen aan begeleiders en naasten, kunnen zorgteams de therapie zelf gerichter inzetten. Dit vergroot de zorgcapaciteit. 

De uitkomsten geven inzicht in hoe en wanneer IMTI het beste kan worden toegepast en hoe de interventie op grotere schaal kan bijdragen aan betere zorg voor  mensen met een verstandelijke beperking.