Nooit aan de zijlijn – reguliere activiteiten dementievriendelijk(er) maken

In de Westelijke Mijnstreek willen ze dat iedereen kan blijven meedoen – óók als het leven verandert door dementie. Bij het Ecsplore en ook Knooppunt Informele Zorg (KIZ) vinden ze het zó belangrijk dat, toen vorig jaar de kans zich voordeed om via ZonMw het project '''Zinvolle dagactiviteiten voor mensen met dementie in Sittard-Geleen'' uit te voeren en zo de behoeften beter in kaart te brengen, zij deze direct met beide handen hebben aangegrepen. Deze subsidie is aangevraagd vanuit de gemeente Sittard-Geleen, waarbij KIZ en Hulp bij Dementie uitvoerende partij waren. 

Mensen met (beginnende) dementie geven aan dat zij onvoldoende begrip ervaren en blijkt dat dementie nog weinig bespreekbaar is binnen verenigingen. Dit kan ertoe leiden dat het voor hen lastig is om aangesloten te blijven bij het reguliere activiteitenaanbod. Mensen haken soms af zonder dat de vereniging zich daar bewust van is. Hierdoor ontstaat onbegrip, handelingsverlegenheid en soms sociale isolatie. Tegelijk geven mensen met dementie en hun naasten aan dat ze hun vertrouwde activiteiten wél willen blijven doen, mits er begrip en aanpassingen zijn. Met deze nieuwe aanvraag zetten het KIZ en  Ecsplore, samen met sterke partners en in lijn met het gemeentelijk beleid 2025-2027, de volgende stap: verenigingen dementievriendelijk(er) maken, zodat meedoen vanzelfsprekend blijft. In de Westelijke Mijnstreek wonen ruim 3.000 mensen met dementie. Mensen willen graag blijven meedoen.

Doel

Het project heeft één helder doel: reguliere activiteiten in Sittard-Geleen toegankelijk en aantrekkelijk houden voor mensen met (beginnende) dementie. De primaire focus ligt bij vrijwilligers en leden van aanbieders: zij krijgen kennis en handvatten om leden met dementie te herkennen, te ondersteunen en te behouden. Secundair profiteren mensen met dementie en hun mantelzorgers doordat zij in een veiligere en meer begripvolle omgeving hun vertrouwde activiteiten kunnen voortzetten. 

Aanpak

Het project loopt 12 maanden en kent 4 onderdelen: 

1. Het project ontwikkelt en verspreidt een praktische toolkit in eerste instantie naar 10 verenigingen en aanbieders, met informatie en tips om direct in te zetten. Daarna vragen ze hen om feedback, worden er zo nodig verbeteringen aangepast en kan het vervolgens aan (alle) aanbieders aangeboden worden.
2. 12 docenten van het bestaande programma Meer Bewegen voor Ouderen (van de circa 110 groepen) krijgen een training in omgaan met dementie aangeboden, zodat dit brede en laagdrempelige beweegaanbod toegankelijk blijft.
3. Verenigingen die meer ondersteuning nodig hebben kunnen extra begeleiding krijgen.
4. Het bestaande programma Bewegen en Cultuur wordt doorontwikkeld en bereikt minimaal 15 deelnemers. De onderdelen worden in co-creatie met mantelzorgers en mensen met dementie ontwikkeld en getest.

Samenwerkingspartners

Het project wordt uitgevoerd door Ecsplore. Samen met het Knooppunt Informele Zorg brengen zij samen expertise in op het gebied van bewegen, cultuur, mantelzorg en dementie. Zij werken nauw samen met Alzheimer Nederland ZZW, de gemeente Sittard-Geleen, Steunpunt Mantelzorg WM, Hulp bij Dementie WM en koepelorganisatie KBO Limburg. Ook lokale aanbieders uit sport, cultuur en maatschappelijke organisaties worden direct betrokken bij de uitvoering en verspreiding. De samenwerking bundelt kennis, praktijkervaring en toegang tot netwerken, waardoor resultaten breed gedragen en duurzaam geborgd worden. 

Verwachte resultaten

Het project levert 3 concrete resultaten op: 

1. een (online) toolkit die aanbieders direct kunnen gebruiken bij vragen rond dementie.
2. 12 getrainde MBvO-docenten die zich competenter voelen in de omgang met mensen met dementie.
3. Een verdiept en bekender programma Bewegen en Cultuur.  Zo kunnen mensen met dementie langer blijven meedoen aan hun vertrouwde activiteiten, terwijl mantelzorgers steun en verlichting ervaren.