Omzetten en herzien richtlijnen JGZ – Ontwikkeling & Zintuigen

Omzetten en herzien JGZ richtlijnen cluster Ontwikkeling & Zintuigen

Om jeugdigen de beste zorg te kunnen blijven geven is het van belang dat richtlijnen voor de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) gebaseerd zijn op de meest actuele kennis uit wetenschap en praktijk. Veel richtlijnen zijn verouderd en voldoen niet meer goed aan de huidige behoeften. JGZ-professionals ervaren daardoor knelpunten in de uitvoering. Een modulaire vormgeving van richtlijnen bevordert het gebruik, zorgt voor meer samenhang tussen onderwerpen en updates zijn eenvoudiger uit te voeren. In dit project worden 8 richtlijnen uit het cluster ‘Ontwikkeling & Zintuigen’ (Taalontwikkeling, Voorkeurshouding en schedelvervorming, Preventie Wiegendood, Gehoor, Oogafwijkingen, Motorische ontwikkeling, Extremiteiten, Houding en Bewegen) omgezet naar modules en waar nodig herzien. In dit project werken JGZ-professionals nauw samen met ervaren richtlijnontwikkelaars van TNO en andere deskundigen waaronder de Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind (NSDSK).

Aanpak

De prioriteringsstudie JGZ-richtlijnen vormt het uitgangspunt voor de omzetting van de richtlijnen in modules (Lanting, 2022).  Er wordt gestart met een knelpuntenanalyse. Daarna worden voor elke richtlijn de uitgangsvragen vastgesteld. Deze vormen de basis van de modules voor de richtlijnen. De modules worden vervolgens ‘gevuld’ met informatie uit de huidige, bestaande richtlijnen. Waar mogelijk worden modules samengenomen. Voor de modules van 3 richtlijnen (wiegendood, voorkeurshouding en schedelvervorming en taalontwikkeling) geldt dat er een herziening nodig is. Voor deze modules wordt systematisch literatuuronderzoek verricht. Het nieuwe bewijs wordt in de modules verwerkt, overige overwegingen en aanbevelingen worden herzien. Middels een brede landelijke commentaarronde worden de 3 richtlijnen die worden herzien getoetst op kwaliteit en implementeerbaarheid. Voor de herziening wordt de GRADE-methodiek gevolgd. De overige 5 richtlijnen zijn inhoudelijk nog up-to-date (gehoor, oogafwijkingen, motorische ontwikkeling, extremiteiten, houding en bewegen) en hoeven alleen in modules te worden omgezet. 

Samenwerking

In het project participeren (vertegenwoordigers van) JGZ-professionals en ouders, die samen met een richtlijnmethodoloog, ervaren richtlijnontwikkelaars, ketenpartners (o.a. kinderartsen) en andere deskundigen (concept)richtlijnmodules ontwikkelen en beoordelen. Er wordt gedurende het omzetten en herzien nauw samengewerkt met de clusterwerkgroep en de klankbordgroep. De flexibele schil kan door de clusterwerkgroepleden benaderd worden voor extra expertise op een specifiek onderwerp. In de clusterwerkgroep is een afvaardiging van het ouder en jeugdigenperspectief opgenomen, maar daarnaast wordt er gewerkt met focusgroepen waar ouders vertegenwoordigd zijn als ook met diverse patiëntvertegenwoordigers. 

Afstemming met andere JGZ-richtlijnen

TNO voert ook de omzetting en herziening van de andere JGZ-richtlijnen clusters uit (Opvoeden & ondersteunen, Voeding & groei, Psychosociale Ontwikkeling en cluster Het lichaam).

LPK

Een verbeterde aansluiting van de modules met het Landelijk Professioneel Kader (LPK, 2022) wordt bereikt door niet meer uit te gaan van vaste contactmomenten, maar van de ontwikkelfasen van het kind. Per ontwikkelfase worden mogelijke activiteiten benoemd zodat daadwerkelijk zorg op maat kan worden geboden. Preventie en signalering (van gehoorschade, myopie, motorische problemen, etc.) en samenwerking met partners binnen en buiten de JGZ (zoals kinderartsen, logopedisten) zijn vaste onderwerpen in de richtlijnen.