Ontwikkelen meetinstrument(arium) voor een brede benadering van gezondheid

De gezondheidszorg in Nederland is aan het verbreden naar een meer integrale benadering van gezondheid en welzijn. Waar de nadruk lange tijd lag op het behandelen van ziekten, groeit de aandacht voor preventie en gezond gedrag. Dat vraagt om nieuwe manieren om gezondheid te meten. In dit project is daarom de Context-Sensitive Positive Health Questionnaire (CPHQ2.0) ontwikkeld.

Doel

Het doel van de compacte vragenlijst, de CPHQ2.0, is om brede gezondheid op een contextgevoelige manier meetbaar te maken voor volwassenen, met aandacht voor mensen in kwetsbare situatie.

Aanpak/werkwijze

Binnen dit project is de Context-Sensitive Positive Health Questionnaire (CPHQ1.0), op een systematische, wetenschappelijke en participatieve manier, doorontwikkeld tot een robuuste, gedragen, betrouwbare en valide vragenlijst voor het meten van brede gezondheid.

Het instrument combineert de principes van Positieve Gezondheid en de Capability-benadering.

Voor de doorontwikkeling van de vragenlijst vonden focusgroepen plaats met burgers (met specifieke aandacht voor mensen met lage SES), patiënten en professionals. In de validatiefase werd de vragenlijst getest onder 1001 respondenten uit verschillende sociaaleconomische achtergronden via een online panel.

Met factoranalyses werd de structuur van de vragenlijst geoptimaliseerd, terwijl correlatieanalyse de samenhang met bestaande gezondheidsmetingen zoals de EQ-5D, ICECAP-A en de Brief Resilience Scale onderzochten. De resultaten toonden aan dat de CPHQ wetenschappelijk valide en betrouwbaar is voor het meten van brede gezondheid.

Resultaten

De CPHQ2.0 bestaat uit 20 items verdeeld over acht domeinen: mentale ontspanning, sociale acceptatie, welbevinden, vitaliteit, sociale steun, financiële middelen, gezondheidsvaardigheden en mobiliteit. Deze domeinen weerspiegelen zowel persoonlijke als contextuele determinanten van gezondheid.

De CPHQ2.0 is breed inzetbaar voor volwassenen binnen de zorgpraktijk, het gezondheidsbeleid en het sociaal domein. Door aandacht te besteden aan zowel persoonlijke als contextuele factoren, sluit de vragenlijst nauw aan bij hedendaagse multidimensionale concepten van gezondheid.

De CPHQ2.0 tevens geschikt voor onderzoek, zoals onderzoek naar gezondheidsverschillen en het bepalen van de effectiviteit van interventies gericht op gezondheid in brede zin.

De vragenlijst en meer informatie over het gebruik ervan zijn beschikbaar op https://gezondmeten.org/.

Samenwerkingspartners

De CPHQ 2.0 is ontwikkeld door wetenschappers en praktijkexperts van Maastricht University en het LUMC, in samenwerking met professionals, burgers en patiënten.

De eerste versie van de CPHQ is ontwikkeld door het LUMC samen met Rijksuniversiteit Groningen, Salut, NOaber Foundation en de Fred Foundation. De CPHQ 2.0 is daarna doorontwikkeld met subsidie van ZonMw door een onderzoeksconsortium met onder andere LUMC, Maastricht University, Zuyd, Avans, Fontys, iPH, Vilans, University of Groningen, Salut en het Jeroen Bosch Ziekenhuis.

Vervolg/ Doorontwikkeling

De CPHQ 2.0 wordt continu getoetst in de praktijk op validiteit en bruikbaarheid, inclusief verschillen tussen groepen zoals lagere sociaaleconomische positie of chronische ziekte.

Overig

CPHQ2.0 in vergelijking met andere meetinstrumenten

De CPHQ2.0 vertoont sterke samenhang met de IPH-17 domeinen kwaliteit van leven, lichamelijk functioneren, sociale relaties en totale score. De CPHQ2.0 onderscheid zich van de IPH-17 voor de domeinen mentale ontspanning, mobiliteit, sociale acceptatie en gezondheidsvaardigheden wat aantoont dat de CPHQ2.0 een rijker en contextgevoeliger beeld van gezondheid biedt dan de IPH-17.

Kwaliteit van leven vragenlijsten, zoals de EQ-5D of SF-36, richten zich vooral op hoe iemand zijn gezondheid en dagelijks functioneren ervaart. De CPHQ 2.0 gaat verder door niet alleen de ervaren gezondheid te meten, maar ook de contextuele factoren die deze beïnvloeden, zoals sociale steun, financiële middelen en autonomie. Dit maakt de CPHQ 2.0 beter geschikt om inzicht te krijgen in de mogelijkheden die iemand heeft om gezond te zijn en te blijven, in plaats van alleen de huidige gezondheidstoestand te beoordelen.

De CPHQ 2.0 kan worden gecombineerd met andere meetinstrumenten zoals de EQ-5D of de ICECAP-A om een nog completer beeld van gezondheid te krijgen.