Ontwikkelen van dagbesteding voor Arabisch en/of Berbers sprekende mannen met dementie

In Nederland groeit het aantal oudere migranten, ook met dementie. Voor Arabisch- en Berbers sprekende ouderen bestaat nog nauwelijks passend dagbestedingsaanbod, terwijl er juist behoefte is om elkaar te ontmoeten in een vertrouwde omgeving met taal- en cultuurgenoten. Dit geldt zowel voor ouderen mét dementie als voor ouderen die nog vitaal zijn, maar behoefte hebben aan gezelschap en structuur. Ook mantelzorgers ervaren hierdoor vaak een hoge belasting. Om hen te ontlasten én de ouderen een zinvolle dag te bieden, is in Nijmegen dagbesteding Baytona ontwikkeld. De bijeenkomsten sluiten aan bij de taal, cultuur en religieuze achtergrond van de deelnemers en bieden laagdrempelige ondersteuning en ontspanning. 

Doel 

Het doel van het project was het ontwikkelen van passende dagbesteding voor Arabisch- en Berbers sprekende mannen met dementie. Gaandeweg bleek dat ook relatief vitale oudere mannen en ook met andere aandoeningen, zoals Parkinson of hartproblemen, behoefte hadden aan deelname. Daarom is gekozen voor een gemengde groep. Deze aanpak verlaagt de drempel tot deelname, biedt ruimte voor onderlinge steun en versterkt het netwerk rondom de deelnemers. 

Aanpak/werkwijze 

Samen met een klankbordgroep van mantelzorgers, sleutelfiguren en ouderen zelf is het aanbod stap voor stap ontwikkeld. Er werden voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd, er werd nauw samengewerkt met zelforganisaties, moskeeën en zorg- en welzijnsorganisaties en een ontmoetgroep van Marokkaanse mannen groeide uit tot de vaste dagbestedingsgroep. De bijeenkomsten bestaan uit gezamenlijke activiteiten zoals bewegen, spelletjes doen, wandelen in de tuin, koken, samen eten en samen kijken naar filmpjes over het thuisland die herkenning en het delen van herinneringen oproepen. Ook worden er onderling gesprekken gevoerd, waarbij vitale deelnemers een actieve bijdrage leveren. 

Samenwerkingspartners 

Het project is uitgevoerd door Sterker Ouderenwerk, TVN Zorgt en Directe Zorg Nijmegen, in samenwerking met mantelzorgers, sleutelfiguren en lokale netwerken waar ook de beleidsadviseur van de gemeente deel van uitmaakt. Ook was een moslim geestelijk verzorger betrokken als adviseur en om de contacten met de moskeeën te onderhouden. Het totaal leverde een bijzondere samenwerking op doordat professionele organisaties, de gemeenschap elkaar aanvulden. Mantelzorgers en vitale deelnemers speelden een actieve rol in de ontwikkeling en uitvoering, waardoor Baytona stevig geworteld raakte in de gemeenschap. De gemeente Nijmegen en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen zijn betrokken voor beleidsontwikkeling en vervolgonderzoek. 

Resultaten 

Baytona ontvangt wekelijks een groep mannen (70+) waarvan een deel dementie of andere ziektebeelden heeft en een deel vitaal is. De gemengde samenstelling werkt goed: deelnemers ondersteunen elkaar en mantelzorgers worden ontlast. Er is inmiddels ook een vrouwengroep in ontwikkeling. Het project leverde waardevolle inzichten op over het belang van taal- en cultuursensitief werken en over samenwerking tussen professionals en de gemeenschap. De dagbesteding is structureel ingebed bij Sterker en wordt voortgezet, mits er voldoende deelnemers blijven. We blijven werken aan een beter bereik om deelnemers met dementie en andere ziektebeelden te ontvangen en daarmee families te ontlasten.