Ontwikkeling en evaluatie van een cognitief gedragstherapeutische interventie voor rouwproblematiek bij kinderen (8-18 jaar): een ‘feasibility’ studie, een pilot-studie en een gerandomiseerde gecontroleerde trial (RCT).

Vraagstuk

De meeste kinderen die met een verlies geconfronteerd worden, ervaren geen problemen bij de verwerking. Een klein deel ontwikkelt echter blijvende emotionele problemen na de dood van een dierbare. Een laagdrempelige, preventieve interventie gebaseerd op cognitief-gedragstherapeutische inzichten helpt wellicht. Is zo’n interventie te ontwikkelen voor de groep 8-18 jaar?

Onderzoek

Het onderzoek bestond uit drie deelstudies: een kleinschalige haalbaarheidsstudie, een pilotstudie en een effectstudie. In het onderzoek is de interventie RouwHulp ontwikkeld.

Uitkomst

Zowel ouders als kinderen zijn tevreden over RouwHulp. Volgens hen draagt de interventie bij aan de afname van rouwgerelateerde klachten. De pilot wijst uit dat depressie en posttraumatische stress afnemen. De effectstudie bevestigt dit: symptomen van gecompliceerde rouw nemen af bij kinderen die RouwHulp hebben gevolgd.

Producten

Titel: Diagnostiek en behandeling van rouwproblematiek bij kinderen en jongeren. Lezing: Utrecht, 6 februari 2015.
Titel: Rouw en verliesverwerking in de schoolcontext. Lezing: Amersfoort, 2 februari 2012.
Titel: Diagnostiek en behandeling van rouwspecifieke klachten bij kinderen en jongeren. Lezing: Utrecht, 11 mei 2012.
Titel: Kinderen: Praten of Laten. Lezing: Amersfoort, 12 november, 2010.
Titel: Normale en gecompliceerde rouw. Lezing: Amersfoort, 17 november 2009.
Titel: Rouwen kinderen anders? Gewone en gecompliceerde rouw bij kinderen. Lezing: Utrecht, 3 oktober 2012.
Titel: RouwHulp.Lezing: Amsterdam, 25 maart 2011.
Titel: Diagnostiek en behandeling van rouwproblematiek bij kinderen en jongeren (I).
Auteur: Spuij, M.
Titel: Gecompliceerde rouw. Lezing: Ede, 16 november 2010.
Titel: Verliesverwerken in de spelkamer. Lezing: Utrecht, 17 december 2012
Titel: Rouw bij kinderen en jongeren na de Vliegramp met MH-17.
Auteur: M. Spuij en P.A. Boelen
Titel: Rouw en verliesverwerking. Wat kan de schoolpsycholoog doen? Lezing: Utrecht, april 2012.
Titel: Psychotherapie bij kinderen met verlieservaringen. Lezing: Zeist, 23 mei 2013.
Titel: Begeleiding van jongeren waarvan een dierbare overleden is
Auteur: M. Spuij
Titel: Recente inzichten rondom rouw en verlies. Lezing: Utrecht, 27 juni 2014.
Titel: Gecompliceerde Rouw: Kenmerken en Behandeling. Lezing: Utrecht, 19 januari 2010.
Titel: Behandeling ter preventie van (dreigende) gecompliceerde rouw bij kinderen en jongeren. Lezing: Amsterdam, 3 juli 2014.
Titel: De korte en lange termijn gevolgen van ingrijpende verliezen. Lezing: Amersfoort, 17 november 2009.
Titel: Diagnostiek en behandeling van kinderen die lijden aan de gevolgen van ingrijpende verliezen. Lezing:2 oktober 2014 (Gent, België) en 14 oktober 2014 (Amersfoort).
Titel: Verstrikt in rouw. Lezing: Utrecht, 30 mei 2013.
Titel: RouwHulp: Cognitief gedragstherapeutische interventies bij kinderen en jongeren in rouw
Auteur: Spuij, M., & Boelen, P. A.
Titel: Stagnerende verliesverwerking bij kinderen en pubers Lezing: Utrecht, 11 juni 2014.
Titel: Diagnostiek en behandeling van rouwproblematiek bij kinderen en jongeren (II).
Auteur: Spuij, M.
Titel: Cognitive Behavioural Therapy for Prolonged Grief and Posttraumatic Stress in bereaved children: A randomised controlled trial. Lezing:EABCT, Den Haag, 12 september 2014.
Titel: Rouw en verliesverwerking bij kinderen en jongeren. Lezing: Utrecht, 6 oktober 2011.
Titel: RouwHulp. Een cognitief gedragstherapeutische behandeling voor kinderen waarbij de verliesverwerking stagneert. Lezing: Eindhoven, 12 december 2013.
Titel: Over rouw van ouders
Auteur: Spuij, M.
Titel: De grens tussen normale rouw en gecompliceerde rouw. Lezing: Amersfoort, 12 november 2010.
Titel: Grief-Help”: A cognitive behavioural treatment for prolonged grief in children and adolescents
Auteur: Spuij, M., Deković, M., & Boelen, P. A.
Magazine: Clinical Psychology & Psychotherapy
Titel: Psychometric properties of the Dutch Inventories of Prolonged Grief for Children and Adolescents (IPG-C and IPG-A)
Auteur: Spuij, M., Prinzie, P., Zijderlaan, J., Stikkelbroek, Y., Dillen, L., De Roos, C., & Boelen, P. A.
Magazine: Clinical Psychology & Psychotherapy
Titel: Cognitive behavioral therapy for prolonged grief in children: Feasibility and multiple-baseline study
Auteur: 9. Spuij, M., Van Londen-Huiberts, A., & Boelen, P. A.
Magazine: Cognitive and Behavioral Practice
Titel: Pedagogiek in Praktijk – Magazine
Titel: Pedagogiek in Praktijk – Magazine
Titel: The effectiveness of Grief-Help, a cognitive behavioural treatment for prolonged grief in children: study protocol for a randomised controlled trial
Auteur: Mariken Spuij, Peter Prinzie, Maja Dekovic, Jan van den Bout and Paul A Boelen
Titel: Opmerkelijk: Specifieke rouwzorg een aandachtspunt voor gedragswetenschappers of niet?
Auteur: Spuij, M., & Boelen, P.A.
Magazine: Kind en Adolescent
Titel: The effectiveness of Grief-Help, a cognitive behavioural treatment for prolonged grief in children: Study protocol for a randomized controlled trial
Auteur: Spuij, M., Prinzie, P, Deković, M., Van den Bout, J., & Boelen, P. A.
Magazine: Trials
Titel: Attent
Titel: Rouw en verliesverwerking door jeugdigen
Auteur: Spuij, M., Stikkelbroek, Y. A. M., Goudena, P. P., & Boelen, P. A.
Magazine: Kind en Adolescent
Titel: Symptoms of Post-Traumatic Stress Disorder in bereaved children and adolescents: Factor structure and correlates.
Auteur: Boelen, P. A., & Spuij, M.
Magazine: Journal of Abnormal Child Psychology
Titel: prolonged grief in children and adolescents. Assessment, correlates and treatment
Auteur: dr. Mariken Spuij
Titel: Prolonged grief in children and adolescents: Assessment, correlates and treatment
Auteur: Spuij, M.
Titel: Diagnostiek en behandeling van stagnerende verliesverwerking bij kinderen en jongeren -- Tijdschriftartikel
Titel: Cognitieve herstructurering bij kinderen en jongeren met behulp van RouwHulp -- Boekhoofdstuk
Titel: Distinctiveness of symptoms of prolonged grief, depression, and posttraumatic stress in bereaved children and adolescents-- Tijdschriftartikel
Titel: Spel in rouwbegeleiding en –therapie.-- Boekhoofdstuk
Titel: Cognitieve gedragstherapie bij kinderen en jongeren met gecompliceerde rouw -- Boekhoofdstuk
Titel: Techniques in grief therapy: Creative strategies for counseling the bereaved
Auteur: Spuij, M., & Boelen, P. A.
Titel: Lachen en huilen in ontwikkeling
Auteur: Spuij, M., & Boelen, P.A.
Titel: Protocollaire behandelingen voor kinderen en adolescenten met psychische klachten. Deel 2.
Auteur: Spuij, M., & Boelen, P.A.
Titel: Interventies in het onderwijs: Werken aan goede verhoudingen
Auteur: Spuij, M., Van Londen-Huiberts, A., & Boelen, P. A.

Verslagen


Eindverslag

De meeste kinderen die met een verlies geconfronteerd worden ervaren geen problemen bij de verwerking. Niettemin loopt een klein deel van deze kinderen het risico op blijvende emotionele problemen na de dood van een dierbare. Er is weinig bekend over de vraag waarom het ene kind beter om kan gaan met verlies dan het andere kind. Bovendien zijn, op dit moment, geen psychologische behandelingen beschikbaar die individuele kinderen met emotionele problemen kunnen helpen in hun verwerkingsproces. Het huidige project is erop gericht een dergelijke behandeling te ontwikkelen en te onderzoeken. De betrokken onderzoekers ontwikkelden CGT RouwHulp, gebaseerd op inzichten uit de cognitieve gedragstherapie – een populaire en effectieve vorm van psychotherapie. CGT RouwHulp bestaat uit 9 individuele sessies met het kind en 5 parallelle sessies ouderbegeleiding met ouders/verzorgers. CGT RouwHulp is uitgewerkt in toegankelijke werkboeken (voor zowel hulpverleners, kinderen, als ouders/verzorgers).

Het praktijkgerichte onderzoek getiteld “Ontwikkeling en evaluatie van een cognitief gedragstherapeutische interventie voor rouwproblematiek bij kinderen (8 tot 18 jaar): een feasibility-studie, een pilot-studie en een gerandomiseerde gecontroleerde trial (RCT)” (ZonMW projectnummer: 80-82405-98-081) is erop gericht de effectiviteit te onderzoeken van “Rouwhulp”, een preventieve cognitief gedragstherapeutische aanpak voor kinderen en jongeren die kampen met problemen bij de verwerking van een verlies die veelal vroeg in hun rouwproces zitten.
Het effect van deze aanpak wordt vergeleken met het effect van Ondersteunde Counseling. De dataverzameling van het project is in volle gang. Dit betekent dat bij diverse instellingen cliënten behandeld worden.

Snel naar

Kenmerken

Projectnummer:
157010002
Looptijd: 100%
2007
2016
Gerelateerde programma's:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. P.A. Boelen
Verantwoordelijke organisatie:
Universiteit Utrecht