Ontwikkeling en implementatie project FFT in Nederland
In dit project is Functionele Familie Therapie (FFT), een van oorsprong Amerikaanse therapie, aangepast aan de Nederlandse situatie. Er zijn meer FFT-therapeuten opgeleid dan verwacht, waarbij goed op regionale spreiding is gelet. Een zelfstandig servicecentrum, FFT Nederland, is verantwoordelijk voor de opleiding van therapeuten, de supervisie en kwaliteitsborging.
In afstemming met de invoering van Multi Systeem Therapie (MST) zijn drie deelprojecten uitgevoerd. Zo is er een landelijke monitor MST/FFT opgezet om het effect van deze interventies te kunnen meten. Hierin worden de data van alle behandelde gezinnen vastgelegd. Zo kunnen de kinderen/gezinnen goed worden gevolgd en is onderlinge vergelijking mogelijk. Er is een checklist die professionals en aanbieders kunnen gebruiken als zij moeten afwegen of zij MST dan wel FFT willen inzetten. En er is een kostprijsberekeningsmodel dat instellingen, verzekeraars en provincies inzicht geeft in de integrale kostprijs van MST en FFT. Het instrument kan ook voor andere behandelingen geschikt worden gemaakt.
Verslagen
Eindverslag
FFT Nederland heeft vanaf 2007 de kans gekregen om het model van Functional Family Therapy in Nederland verder te verspreiden, te ontwikkelen en te implementeren. Het FFT model is ontwikkeld in Amerika (bestaat ongeveer 30 jaar, ontwikkeld door professor Jim Alexander) voor jongeren en hun gezinnen met ernstige externaliserende gedragsproblemen. Tijdens de projectduur heeft FFT Nedeland in nauwe samenwerking met FFT-Inc uit de VS opleiding, training en supervisie naar de Nederlandse maatstaven bewerkt en vertaald. Het functionele familie therapie model is een gezinsbehandelingprogramma wat gebaseerd is op het relationeel werken met gezinnen en uitgaat van protectieve en risicofactoren, het opbouwen van een werkrelatie met jongeren en ouder(s) is van essentieel belang. Er zijn drie fasen in de behandeling, de verbindings- en motivatiefase, de gedragsveranderingsfase en de generalisatiefase. Een vergelijkend stappenplan is gebruikt bij de implementatie van FFT in de betrokken organisaties. Na drie jaar zijn er 16 instellingen gemotiveerd om met dit model te werken, 22 teams en 138 opgeleide therapeuten verspreid over Nederland. De instellingen zijn werkzaam in de jeugdhulpverlening, de geestelijke gezondheidszorg voor jeugd, forensische jeugd en justitiele jeugdzorg.
FFT Nederland zit nu in de laatste fase, het generaliseren van FFT In Nederland. Het vasthouden van FFT per organisatie en het verbeteren van de samenwerkingsrelatie met collega instellingen om zo goed mogelijke zorg voor gezinnen te garanderen heeft prioriteit. Na het opleidingstraject blijven therapeuten en supervisoren en FFT Nederland kwalitatieve goede zorg bieden door intensieve supervisie en terugkomdagen. FFT Nederland blijft een taak houden in het samenwerken met landelijke organisaties en ontwikkelen van specialistische varianten van FFT. Net als het FFT model is dat in overleg en passend op maat met elke organisatie en andere samenwerkingspartner. Daarnaast werkt FFT Nederland samen met andee evidence-based instellingen. Project geslaagd!
Op de website van FFT Nederland, www.FFT-Nederland.nl, is aanvullende informatie te vinden.
Het ministerie van VWS wil de komende jaren een impuls geven aan de landelijke verspreiding van effectief gebleken interventies in het jeugdzorg domein. Voor de groep jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar met ernstige gedragsproblemen en oppositioneel gedrag met een antisociaal karakter, inclusief delinquent gedrag, zijn MST (Multi System Therapy) en FFT (Functional Family Therapy) twee in het buitenland (ondermeer in de VS) bewezen gezinsinterventies. De instelling verantwoordelijk voor FFT in Nederland (de Bascule) heeft vanaf 2006, ondersteund op deeltrajecten door Jeugdzorg Drenthe (Yorneo) samen met het NJI en nauw afgestemd met MST Nederland (De Viersprong), in drie jaar tijd een goed werkend netwerk van 20 FFT teams bij verschillende uitvoeringsorganisaties verspreid over Nederland weten te realiseren en biedt dit FFT netwerk ondersteuning bij:
1.het realiseren en behouden van de voor een goede uitvoering van voor FFT noodzakelijke organisatorische randvoorwaarden;
2.het realiseren en behouden van voldoende en kwalitatief toereikende supervisie, opleiding en training van FFT teams, in nauwe samenwerking met de Amerikaanse ontwikkelaars en licentiehouders van FFT. De voor dit doel noodzakelijke handleidingen en trainingen zijn uit het Engels in het Nederlands vertaald;
3.het ontwikkelen, invoeren en onderhouden van een monitoringsysteem Effect en Behandelintegriteit (E&B) bij alle nieuwe en bestaande Nederlandse FFT teams.
4.het ontwikkelen van indicatiecriteria en een indicatie instrument voor het onderbouwen van de beslissing om bij de doelgroep FFT, MST dan wel een andere behandelvorm in te zetten.
5.het berekenen en actueel houden van de integrale kostprijzen van MST en FFT in Nederland.
Onderhavige voortgangsrapportage zal zich derhalve toespitsen op de invoering van FFT in Nederland, de ontwikkeling van een Nederlands monitorsysteem E&B, de ontwikkeling van een indicatie-instrument (checklist) en de ontwikkeling van de integrale kostprijs voor de periode april 2008 tot en met april 2010.
Om in twee jaar tijd bovengenoemde doelstellingen en ambities te kunnen bereiken is de volgende taakverdeling afgesproken:
1.De Bascule is verantwoordelijk voor het realiseren van een goed werkend netwerk van minimaal 8 nieuwe FFT teams in Nederland. Vanuit een landelijk kenniscentrum FFT Nederland gaat de Bascule de 8 (en de overige) FFT teams op de vijf bovengenoemde onderdelen ondersteuning bieden. De expertise van de Amerikaanse ontwikkelaar en onderzoekers van FFT wordt via dit kenniscentrum ingezet ten behoeve van alle 8 nieuwe FFT teams.
2.Jeugdzorg Drenthe is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het monitoringsysteem E&B MST en FFT en voor de ontwikkeling van de integrale kostprijs MST en FFT.
3.Het NJi. is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het MST/FFT indicatieinstrument.
Per 1/1/2009 zullen deelprojecten 3, 4 en 5 onder verantwoordelijkheid van de Bascule vallen. De Bascule zal ter realisering van de prestatie-indicatoren Pionn (Dhr. D. Roosma) en Praktikon (Dhr. G. Kroes) inzetten.
Hoe wordt de samenwerking vormgegeven?
Het project zal begeleid (1/1/2009)worden door de projectgroep vanuit de Bascule. De projectgroep zal regelmatig samenkomen met de verantwoordelijken voor MST Nederland, teneinde de FFT en MST werkzaamheden op elkaar af te laten stemmen. Yorneo geldt als onderaannemer voor wat betreft de huidige deelprojecten 3 tot en met 5. De samenwerking verloopt voorspoedig.
De projectgroep wordt indien wenselijk geadviseerd door een adviesraad, waarin besturen van Nederlandse instellingen die FFT geven, zijn vertegenwoordigd. Deze adviesraad komt twee keer per jaar bij elkaar. Tenslotte zal er vanaf 2009 een supervisoren-overleg gestart worden, waarin supervisoren van alle Nederlandse instellingen die FFT geven zijn vertegenwoordigd. Dit supervisoren-overleg zal vooral dienen om training en supervisie bij te stellen, nieuwe ontwikkelingen van FFT te ondersteunen en te komen tot c