Ontwikkeling en implementatie van doseeradviezen voor geneesmiddelen bij patiënten met levercirrose
Levercirrose leidt tot verminderde uitscheiding van geneesmiddelen met als mogelijk gevolg bijwerkingen. Er bestonden geen richtlijnen over geneesmiddelen bij levercirrose.
Het doel van dit project was om: (1) doseeradviezen bij levercirrose te ontwikkelen, (2) adviezen te maken voor patiënten en zorgverleners, (3) adviezen te verwerken in software voor medicatieveiligheid. De onderzoekers hebben hiertoe informatie in wetenschappelijke literatuur en productinformatie gezocht en deze kennis is beoordeeld door een deskundigenpanel.
Resultaten
De adviezen bestaan uit een overzicht van de literatuur over de veiligheid en optimale dosering. Voor patiënten is dit vertaald in een antwoord op de vraag: ‘Kan ik dit geneesmiddel gebruiken?’
De volgende geneesmiddelengroepen zijn beoordeeld: middelen bij (complicaties van) levercirrose, antibiotica, pijnstillers, maagdarm- en hartvaatmiddelen. De doseeradviezen worden automatisch toegepast via software van zorgverleners en zijn beschikbaar via www.geneesmiddelenbijlevercirrose.nl.
Producten
Titel: Tijdens jubileumcongres is de website www.geneesmiddelenbijlevercirrose.nl gelanceerd.
Auteur: Redactie
Magazine: NLVisie
Auteur: Redactie
Magazine: NLVisie
Titel: Veiligheid en dosering van geneesmiddelen bij levercirrose. Update
Auteur: Borgsteede S, Weersink R
Magazine: NLVisie
Auteur: Borgsteede S, Weersink R
Magazine: NLVisie
Titel: Website van de maand: www.geneesmiddelenbijlevercirrose.nl
Auteur: Redactie
Magazine: Pharmaceutisch Weekblad
Link: http://geneesmiddelenbulletin.com/artikel/www-geneesmiddelenbijlevercirrose-nl/
Auteur: Redactie
Magazine: Pharmaceutisch Weekblad
Link: http://geneesmiddelenbulletin.com/artikel/www-geneesmiddelenbijlevercirrose-nl/
Titel: Veilig voorschrijven aan mensen met levercirrose
Auteur: Weersink R, Borgsteede S
Magazine: MAGMA
Auteur: Weersink R, Borgsteede S
Magazine: MAGMA
Titel: Evaluating the safety and dosing of drugs in patients with liver cirrhosis by literature review and expert opinion
Auteur: Weersink, Rianne A, Bouma, Margriet, Burger, David M, Drenth, Joost P H, Hunfeld, Nicole G M, Kranenborg, Minke, Monster-Simons, Margje H, van Putten, Sandra A W, Metselaar, Herold J, Taxis, Katja, Borgsteede, Sander D
Magazine: BMJ Open
Auteur: Weersink, Rianne A, Bouma, Margriet, Burger, David M, Drenth, Joost P H, Hunfeld, Nicole G M, Kranenborg, Minke, Monster-Simons, Margje H, van Putten, Sandra A W, Metselaar, Herold J, Taxis, Katja, Borgsteede, Sander D
Magazine: BMJ Open
Titel: Medicatiebewaking pas bij levercirrose van belang
Auteur: Weersink RA; Borgsteede SD
Magazine: Pharmaceutisch Weekblad
Auteur: Weersink RA; Borgsteede SD
Magazine: Pharmaceutisch Weekblad
Titel: Het gebruik van paracetamol bij patiënten met levercirrose en het risico op hepatotoxiciteit
Auteur: R.A. Weersink, S.D. Borgsteede, E. Okel, N. Pras, A.W. van Putten
Magazine: NEDERLANDS PLATFORM VOOR FARMACEUTISCH ONDERZOEK
Link: http://www.npfo.nl
Auteur: R.A. Weersink, S.D. Borgsteede, E. Okel, N. Pras, A.W. van Putten
Magazine: NEDERLANDS PLATFORM VOOR FARMACEUTISCH ONDERZOEK
Link: http://www.npfo.nl
Titel: Welke dosering is het beste voor u?
Auteur: Weersink R, Borgsteede S
Magazine: NLVisie
Auteur: Weersink R, Borgsteede S
Magazine: NLVisie
Titel: Altered Pharmacokinetics of Statins Explain Increased Risk of Rhabdomyolysis in Advanced Cirrhosis
Auteur: Weersink, Rianne A., Drenth, Joost P.H., Borgsteede, Sander D.
Magazine: Gastroenterology
Auteur: Weersink, Rianne A., Drenth, Joost P.H., Borgsteede, Sander D.
Magazine: Gastroenterology
Titel: Website voor medicatie bij levercirrose
Auteur: Redactie
Magazine: Pharmaceutisch Weekblad
Auteur: Redactie
Magazine: Pharmaceutisch Weekblad
Titel: Het beoordelen van de veiligheid van statines bij patiënten met levercirrose
Auteur: Weersink, R
Auteur: Weersink, R
Titel: Geneesmiddelen en levercirrose
Auteur: Weersink, R
Auteur: Weersink, R
Titel: Het beoordelen van de veiligheid van statines bij patiënten met levercirrose
Auteur: Weersink R
Auteur: Weersink R
Titel: Geneesmiddelen bij levercirrose
Auteur: Weersink, R
Auteur: Weersink, R
Titel: Geneesmiddelen bij levercirrose
Auteur: Borgsteede SD
Auteur: Borgsteede SD
Titel: Informational needs about medication according to patients with liver cirrhosis
Auteur: Borgsteede SD, Van der Wal M, Westerman MJ, Weersink RA, Willemse JA, Taxis K
Auteur: Borgsteede SD, Van der Wal M, Westerman MJ, Weersink RA, Willemse JA, Taxis K
Titel: Hoe verbeter je de geneesmiddelveiligheid bij levercirrose?
Auteur: Weersink RA, Borgsteede SD
Auteur: Weersink RA, Borgsteede SD
Titel: Geneesmiddelen bij levercirrose. Item in Medicijnjournaal
Auteur: Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
Auteur: Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
Titel: Geneesmiddelen bij levercirrose
Auteur: R.A. Weersink MSc, Stichting Health Base, Houten; Rijksuniversiteit Groningen Dr. M. Bouma, Nederlands Huisartsen Genootschap, afdeling Richtlijnontwikkeling, Utrecht Prof. dr. D.M. Burger, Radboud Universitair Medisch Centrum, afdeling Apotheek, Nijmegen Prof. dr. J.P.H. Drenth, Radboud Universitair Medisch Centrum, afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten, Nijmegen Dr. N.G.M. Hunfeld, Erasmus Universiteit Medisch Centrum, afdeling Apotheek en afdeling Intensive Care, Rotterdam Drs. M. Kranenborg,
Link: http://www.geneesmiddelenbijlevercirrose.nl
Auteur: R.A. Weersink MSc, Stichting Health Base, Houten; Rijksuniversiteit Groningen Dr. M. Bouma, Nederlands Huisartsen Genootschap, afdeling Richtlijnontwikkeling, Utrecht Prof. dr. D.M. Burger, Radboud Universitair Medisch Centrum, afdeling Apotheek, Nijmegen Prof. dr. J.P.H. Drenth, Radboud Universitair Medisch Centrum, afdeling Maag-, Darm- en Leverziekten, Nijmegen Dr. N.G.M. Hunfeld, Erasmus Universiteit Medisch Centrum, afdeling Apotheek en afdeling Intensive Care, Rotterdam Drs. M. Kranenborg,
Link: http://www.geneesmiddelenbijlevercirrose.nl
Verslagen
Eindverslag
Inleiding: levercirrose leidt tot verminderde uitscheiding van geneesmiddelen met als mogelijk gevolg bijwerkingen. Er bestonden geen richtlijnen over geneesmiddelen bij levercirrose, Het doel van dit project was om:(1) doseeradviezen bij levercirrose te ontwikkelen,(2) adviezen te maken voor patiënten en zorgverleners,(3) adviezen te verwerken in software voor medicatieveiligheid.
Methode: onderzoekers zochten informatie in wetenschappelijke literatuur en de productinformatie. De kennis werd beoordeeld door een deskundigenpanel. De adviezen bestonden uit een overzicht van de literatuur over de veiligheid en optimale dosering. Voor patiënten werd dit vertaald in een antwoord op de vraag: ‘kan ik dit geneesmiddel gebruiken?’
Resultaten: de volgende geneesmiddelengroepen werden beoordeeld: middelen bij (complicaties van) levercirrose, antibiotica, pijnstillers, maagdarm- en hartvaatmiddelen. De doseeradviezen worden automatisch toegepast via software van zorgverleners en zijn beschikbaar via www.geneesmiddelenbijlevercirrose.nl
Conclusie: Er zijn specifieke adviezen voor geneesmiddelen bij levercirrose ontwikkeld.
Probleem: geen kennis over geneesmiddelen bij levercirrose.
Levercirrose leidt tot verminderde eliminatie van geneesmiddelen met als mogelijk gevolg toxiciteit. Huisartsen en apothekers kunnen hun patiënten met levercirrose onvoldoende begeleiden bij geneesmiddelengebruik, omdat er geen richtlijn bestaat over geneesmiddelengebruik bij levercirrose. Doel van dit project is om: (1) doseeradviezen voor levercirrose te ontwikkelen, (2) deze beschikbaar te stellen aan patiënten en zorgverleners, en (3) deze te implementeren in de zorginformatiesystemen in Nederland.
Methode: systematische beoordeling (wetenschappelijke) gegevens en expert opinion.
Informatie wordt systematisch gezocht in wetenschappelijke literatuur, EPAR/SPC, en registratiedossiers van het CBG. De verzamelde kennis wordt beoordeeld door een panel van patiënten en inhoudsdeskundigen. Het uiteindelijke doseeradvies is een combinatie van evidence en expert opinion.
Status halverwege het project: (1) expertpanel is ingesteld, (2) werkwijze voor systematische beoordeling literatuur en expert opinion is ontwikkeld in de vorm van een gestandaardiseerd beoordelingsrapport.
Resultaten: doseeradviezen geneesmiddelen bij levercirrose.
In dit project worden de meest relevante geneesmiddelengroepen beoordeeld op veiligheid en optimale dosering:
geneesmiddelen bij (complicaties van) levercirrose, antibiotica, analgetica, maagdarm- en hartvaatmiddelen. Doseeradviezen worden in landelijke geneesmiddelendatabases opgenomen en geïntegreerd in het zorginformatiesysteem.
Status halverwege het project: de geneesmiddelen bij (complicaties van) levercirrose zijn grotendeels beoordeeld. De beoordeling verloopt daarmee volgens planning.
Implementatie: website en toepassing in software voor medicatiebewaking.
De uitkomsten worden gepubliceerd op een website voor patiënten en zorgverleners; de begrijpelijkheid en vindbaarheid van informatie zal geëvalueerd worden. Risicogeneesmiddelen voor patiënten met levercirrose worden bij voorschrijven en verwerken gesignaleerd door het zorginformatiesysteem, en besluitvorming over farmacotherapie wordt ondersteund met een doseeradvies. Dit zal resulteren in doseeradviezen voor geneesmiddelen bij levercirrose en zal leiden tot informatie voor patiënten, een beter advies over geneesmiddelen en een efficiëntere praktijkvoering voor zorgverleners.
Status: ontwerp van de website (patiënten en zorgverlenersdeel) is gerealiseerd.