Ontwikkeling en toetsing van een getrapt interventieprogramma voor kinderen met gedragsproblemen in de school
Vraagstuk
Zelfcontrole op School is bedoeld voor kinderen (8-12 jaar) met agressief en antisociaal gedrag die de reguliere hulpverlening niet weten te vinden. De kinderen leren in tien groepsbijeenkomsten nadenken over hun gedrag. Ook oefenen ze in het beheersen van hun emoties en agressie. De leerkrachten leren in vijf gesprekken hoe ze hierbij kunnen begeleiden. Vertonen kinderen na de behandeling minder probleemgedrag? Wat is de extra winst van de leerkrachtinterventie?
Onderzoek
Leerkrachten selecteerden 173 kinderen uit groep 5 t/m 8 bij wie zij zorgen hadden over het gedrag. De onderzoekers maten meteen na de training het gedragseffect en drie maanden later nog een keer.
Uitkomst
De groepstraining is effectief in het verminderen van gedragsproblemen. Er stopten nauwelijks kinderen vroegtijdig met de behandeling, terwijl uitval juist vaak voorkomt bij jeugdzorg- en ggz-interventies bij gedragsproblemen. Kinderen waren – onverwacht – beter af als hun leerkracht niet intensief werd begeleid bij het ondersteunen van de kinderen, maar alleen steun en informatie kreeg.
Dit project heeft een vervolg gekregen in project 15700095015
Producten
Auteur: G.M. de Boo & J.M. Liber
Auteur: Liber, Juliette, De Boo, Gerly, & Prins, Pier (2012). Zelfcontrole op School: een preventieve interventie voor kinderen met gedragsproblemen. In Pesten op school: Achtergronden en interventies. Redactie: F. Goossens, M. Vermande & M. van der Meulen. Boom Lemma: Den Haag.
Auteur: Gerly de Boo, Projectleider, Universiteit van Amsterdam Co de Custer, directeur van Eduquality, adviesbureau voor passend onderwijs
Magazine: Speziaal: Zorg aan leerlingen van 4 - 16 jaar
Auteur: Gerly M. de Boo, projectleider, Universiteit van Amsterdam Juliette M. Liber, postdoc Zelfcontrole op School, UvA Pier J.M.Prins, hoogleraar en adviseur Zelfcontrole op School, UvA.
Magazine: Kind en Adolescent Praktijk
Verslagen
Eindverslag
Speciaal voor kinderen met gedragsproblemen (agressie en antisociaal gedrag) is in dit project een behandeling ontwikkeld en onderzocht op effectiviteit. De behandeling heeft de vorm van een groepstraining (maximaal 6 kinderen, 10 bijeenkomsten) en is uitgevoerd in het regulier basisonderwijs. Er deden 17 basisscholen mee, 83 leerkrachten en 173 kinderen uit de groepen 5 t/m 8. De kinderen zijn door hun leerkrachten voor de training geselecteerd omdat zij zorgen over hun gedrag hadden. Uit het wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de groepstraining effectief is in het verminderen van gedragsproblemen. Met dit project is er een evidence based behandeling beschikbaar gekomen, die uitgevoerd kan worden in het primair onderwijs. Het grote voordeel hiervan is dat ook kinderen die vaak de weg naar de reguliere hulpverlening niet vinden, toch een behandeling krijgen. Een ander voordeel is dat er uit onderzoek bleek dat er nauwelijks kinderen vroegtijdig met de behandeling stopten. Uitval tijdens behandelingen is in de jeugdzorg en GGZ een probleem en komt vooral bij dit type gedragsproblemen veel voor.
In dit gerandomiseerde pre-test/post-test onderzoek wordt met een getrapt-interventiemodel de effectiviteit en implementatie van een multimodaal interventieprogramma op school onderzocht bij kinderen met gedragsproblemen. Er is voor kinderen met gedragsstoornissen in Nederland nog geen ‘evidence based’ interventie op school beschikbaar (Inventgroep, 2005) terwijl juist de school een plek is die unieke mogelijkheden biedt. Interventies die uitgevoerd worden in de school kunnen direct gebruik maken van de relevante context waarin de gedragsproblemen zich manifesteren. De school vergroot de toegankelijkheid tot hulp voor kinderen die anders, vanwege sociaal-culturele en economische factoren dikwijls van hulp verstoken blijven. Kinderen met een verhoogd risico en hun leerkrachten krijgen een interventie aangeboden op school, die zal worden onderzocht op effectiviteit. De leerkrachtinterventie wordt speciaal voor dit doel ontwikkeld op basis van bestaande evidence based leerkrachtinterventies in het buitenland. Daarbij zal de inhoud van de leerkrachtinterventie direct aansluiten op de inhoud van de training die de kinderen krijgen. Ouders worden door informatieavonden op de hoogte gehouden van de vorderingen van hun kind. Ouders van kinderen die na de interventie bij nameting nog steeds blijk geven van een verhoogd risico, krijgen een individuele oudertraining aangeboden die thuis wordt gegeven. Hiermee wordt beoogd om de drempel voor deze interventie zo laag mogelijk te maken zodat ook ouders die moeilijk toegang vinden tot de reguliere hulpverlening worden bereikt.
Er vinden pre-, post- en lange termijn metingen plaats om de effectiviteit van het interventietraject in kaart te brengen.