Ontwikkeling Kwaliteitsstandaard Overbelaste mantelzorg
Mantelzorg geeft vaak veel voldoening, maar kan ook heel zwaar zijn. Mantelzorgers die lange tijd intensief zorg geven lopen het risico om overbelast te raken. Voor verzorgenden, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten is het belangrijk dat zij tijdig kunnen handelen om overbelasting te signaleren, te voorkomen of te verlichten.
Doel
We hadden daarom als doel om een richtlijn te ontwikkelen die tools en handreikingen voor verzorgenden, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten biedt om tijdig overbelasting bij mantelzorgers te kunnen signaleren, te voorkomen of te verlichten. Door het gebruik van de richtlijn verwachten we dat jonge, werkende en oudere mantelzorgers eerder worden herkend en dat (dreigende) overbelasting eerder wordt opgespoord. Mantelzorgers voelen zich meer gehoord en gesterkt in het omgaan met de zorg voor hun naaste.
Resultaten
Uit het literatuuronderzoek en gesprekken met mantelzorgers en verpleegkundigen en verzorgenden en verpleegkundig specialisten uit diverse werksettingen, komen een aantal aanbevelingen naar voren die zijn opgenomen in de richtlijn. Hoe grijp je in bij (dreigende) overbelasting? Allereerst: neem regelmatig de tijd voor een een-op-een gesprek, zonder dat de zorgvrager erbij is. Ten 2e: bied een luisterend oor en durf persoonlijke vragen te stellen, zoals: accepteert uw man/vrouw de zorg? Ten 3e geeft de richtlijn meetinstrumenten om de draagkracht en draaglast van een mantelzorger in kaart te brengen en eventuele overbelasting voor de mantelzorger zelf en de verpleegkundige inzichtelijk te maken, te monitoren en op verschillende momenten bespreekbaar te maken. Ten 4e biedt de richtlijn een aantal mogelijke interventies waarnaar doorverwezen kan worden.
Infographics voor zorgprofessional en mantelzorger
Ondersteuning van mantelzorgers is altijd maatwerk. Dat vraagt leiderschap en autonomie van verpleegkundigen en verzorgenden en het is belangrijk dat organisaties zorgverleners de ruimte geven om goede zorg te verlenen. De samenwerking tussen de cliënt, de mantelzorger en de zorgverlener is hiervoor essentieel. Belangrijk is dat mantelzorgers zich gesterkt voelen in het omgaan met de zorg voor hun naaste. Bij de richtlijn horen daarom ook infographics voor zowel de mantelzorger als voor de verpleegkundige, verzorgende of verpleegkundig specialist. Deze infographics geven een handig overzicht van welke stappen ondernomen kunnen worden om dreigende overbelasting te voorkomen. Bekijk hieronder de richtlijn met tools en instrumenten in de bijlagen en de losse infographics.
Samenwerking
De richtlijn is ontwikkeld door IQ healthcare, in samenwerking met Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN), Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), Verpleging & Verzorging Nederland (V&VN, met diverse (mantel)zorgorganisaties en met subsidie van ZonMw.
Producten
Auteur: Dr. Maud Heinen, dr. José Peeters, drs. Nicole Vullings, prof. dr. Hester Vermeulen, prof. dr. Maud Graff
Link: https://www.venvn.nl/richtlijnen/alle-richtlijnen/richtlijn-mantelzorg/
Auteur: Dr. Maud Heinen, dr.José Peeters, drs. Nicole Vullings, prof. dr. Hester Vermeulen, prof. dr. Maud Graff
Link: https://www.iqhealthcare.nl/nl/kennisbank/tools/richtlijn-mantelzorg-2021/
Auteur: Dr. Maud Heinen,dr. José Peeters, drs. Nicole Vullings, prof. dr. Hester Vermeulen en prof. dr. Maud Graff
Link: https://www.iqhealthcare.nl/nl/kennisbank/tools/richtlijn-mantelzorg-2021/
Auteur: Inge Klijn
Magazine: V&VN Magazine
Auteur: Hidde Middelweerd
Magazine: Zorg en Welzijn
Link: https://www.zorgwelzijn.nl/
Auteur: Maud Heinen & Nicole Vullings
Magazine: Nurse Academy Ouderen & Thuiszorg
Verslagen
Eindverslag
Het beroep op mantelzorgers vanuit de samenleving neemt steeds verder toe. Dat kan ertoe leiden dat mantelzorgers overbelast raken. Bij aanvang van het project was het niet inzichtelijk hoe verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten mantelzorgers hierin het beste kunnen ondersteunen en dreigende overbelasting bij mantelzorgers kunnen signaleren, voorkómen en verlichten. Daarom was het doel van dit project om een eenduidige werkwijze te maken om verpleegkundigen en verzorgenden tools en handreikingen te geven en hen te ondersteunen in hun dagelijkse werk. Het uiteindelijk doel is om mantelzorgers en hun naasten passende, tijdige en adequate ondersteuning te bieden.
De Richtlijn Mantelzorg is generiek van aard en breed toepasbaar in zowel de thuissituatie als de ziekenhuis-, en instellingsetting, bij mantelzorgers in verschillende levensfasen (jonge/studerende-, werkende/niet-werkende- en oudere wel/niet inwonende mantelzorgers), met aandacht voor cultuurgebonden aspecten. De richtlijn Mantelzorg bevat drie modules:
1) Module 1: Communicatie met mantelzorgers
2) Module 2: Inventariseren en monitoren van de draaglast en draagkracht van mantelzorgers
3) Module 3: Interventies om overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen of te verminderen. Deze modules bevatten bijbehorende tools en instrumenten in de bijlage en praktische tips in deel II. Ook zijn er daarnaast infographics van dit ondersteuningsproces voor de verpleegkundige en de mantelzorger ontwikkeld.
Kenmerken
-
Projectnummer:
516004012
-
- Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %20172021 - Gerelateerde programma's:
- Gerelateerde subsidieronde:
-
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. M.J.L. Graff
-
Verantwoordelijke organisatie:
Radboudumc
Contact
Maud Graff
Hester Vermeulen
Maud Heinen
