Ontwikkeling van preventieonderwijs met interprofessionalisering: BRAVO in het onderwijs
Een ongezonde leefstijl komt vaak voor bij mensen met een lage sociaal-economische status (SES). In veel gevallen ervaren deze mensen daarnaast ook stress of andere psychische klachten. Voor professionals in de gezondheidszorg en het sociaal domein is het belangrijk om in gesprek te gaan met hun cliënten over een gezondere leefstijl en hen handvatten bieden om te veranderen. Helaas is leefstijlpreventie binnen het hoger onderwijs nog te versnipperd in de gezondheidszorg en het sociaal domein.
Doel
Dit project richtte zich op het ontwikkelen en evalueren van domeinoverstijgend preventieonderwijs over leefstijl voor hbo- en masterprofessionals, met als doel bij te dragen aan een gezonder Nederland zoals verwoord in het Nationaal Preventie Akkoord.
Aanpak
Het proces begon met het in kaart brengen van de bestaande onderwijsmaterialen en hiaten door middel van interviews, enquêtes, inventarisaties en een hackathon waaraan studenten, docenten en het professionals uit de praktijk deelnamen. Vervolgens zijn werkgroepen van docenten van de verschillende opleidingen en de betrokken instellingen gevormd die onderwijsdoelen formuleerden op basis van literatuur en praktijkonderzoek. Deze doelen vormden de basis voor de ontwikkeling van nieuwe modules. Tijdens het schrijfproces werden de materialen meerdere keren geëvalueerd en verbeterd op basis van feedback van een betrokken onderwijskundige en docenten.
Resultaten
Er zijn vijf onderwijsmodules ontwikkeld die geschikt zijn voor verschillende opleidingen: verpleegkunde, ergotherapie, social work, toegepaste psychologie van de Hogeschool van Amsterdam; Fontys Hogeschool en NHL Stenden en de master Development and Health Psychology van de Universiteit van Amsterdam. De modules richten zich op de thema’s integrale preventie, leefstijl en voorlichting, cultuursensitief werken, en digitale tools zoals Fitphone.
De evaluatie van de modules wees uit dat de modules als relevant, van goede kwaliteit en toepasbaar in de praktijk worden ervaren. Ook de betrokken professionals binnen het werkveld beoordeelden de nut en de kwaliteit positief. De resultaten tonen aan dat het mogelijk is om preventieonderwijs breed te ontwikkelen, in lopende opleidingen te integreren, en dat studenten en docenten enthousiast zijn over de inhoud en werkvormen.
Producten van ZonMw
Lees het Interview met Jannet de Jonge in onze artikelenreeks Inbedding van preventie in onderwijs.
Producten
Auteur: Mirrian Hilbrink, Serena van der Kaaij, Margriet van Iersel, Jannet de Jonge, Corine Latour
Magazine: OenG
Link: https://onderwijsengezondheidszorg.nl/artikelen/2025/maart/2025-3/impuls-voor-het-opleiden-van-zorg-en-welzijnsprofessionals-tot-leefstijlprofessionals?sharelink=SmIrUkZ0YlEvbnY5akRPQWhpL1RlQT09&medium=website_noph
Link: https://edusources.nl/materials/a545e302-98bc-46e0-92a2-b9f3c431eeb2/docenthandleiding-integrale-preventiezorg
Link: https://edusources.nl/materials/dd5dcb25-3aad-4a6f-961e-3f2e55f38b25/docenthandleiding-leefstijl-preventie-en-voorlichting
Link: https://edusources.nl/materials/16334f24-dbff-4107-810f-c76a7543d7fa/aan-de-slag-met-leefstijl-docentenhandleiding
Link: https://edusources.nl/materials/90e091c2-93c9-45ee-8f35-9b6c0be42c08/docenthandleiding-fitphone
Link: https://edusources.nl/materials/4a37530a-891e-4514-b971-2eb971246c7d/docentenhandleiding-cultuursensitief-werken-als-zorgprofessional
Link: https://edusources.nl/materials/4a37530a-891e-4514-b971-2eb971246c7d/docentenhandleiding-cultuursensitief-werken-als-zorgprofessional
Link: https://edusources.nl/materials/90e091c2-93c9-45ee-8f35-9b6c0be42c08/docenthandleiding-fitphone
Link: https://edusources.nl/materials/dd5dcb25-3aad-4a6f-961e-3f2e55f38b25/docenthandleiding-leefstijl-preventie-en-voorlichting
Link: https://edusources.nl/materials/a545e302-98bc-46e0-92a2-b9f3c431eeb2/docenthandleiding-integrale-preventiezorg