Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

OPTICARE-XL; effectiveness and cost-effectiveness of a novel tailor-made cardiac rehabilitation program for obese patients with coronary artery disease

OPTICARE-XL: nieuw hartrevalidatieprogramma voor patiënten met ernstig overgewicht?

In tegenstelling tot gunstige effecten bij hartpatiënten met een normaal gewicht, zijn bestaande hartrevalidatieprogramma’s vaak onvoldoende effectief bij patiënten met ernstig overgewicht. OPTICARE XL onderzoekt bij deze patiënten de (kosten-)effectiviteit van een nieuw ‘op maat’ hartrevalidatieprogramma, dat speciaal door Capri Hartrevalidatie en het Erasmus MC ontwikkeld is voor deze steeds groter wordende doelgroep. Belangrijke kenmerken van het nieuwe OPTICARE XL programma zijn: langer revalideren in kleinere groepen met lotgenoten, een extra focus op zelfmanagement, een nazorgfase in groepsverband, het trainen van zowel spierkracht als uithoudingsvermogen, en werken aan een actieve en gezonde leefstijl om gezondheidsproblemen in de toekomst te voorkomen. Hartpatiënten met ernstig overgewicht werden door loting ingedeeld in het nieuwe programma (OPTICARE XL groep: 102 patiënten) of in het standaard programma (controlegroep: 99 patiënten). Metingen naar diverse fysieke en psychosociale uitkomstmaten en gezondheids-gerelateerde kwaliteit van leven werden verricht tot een half jaar na afronding van hartrevalidatie. Ook werd de kosteneffectiviteit onderzocht. 

Er werden in zowel de OPTICARE XL als controlegroep gunstige effecten gevonden op diverse uitkomstmaten na het volgen van het revalidatieprogramma op zowel de korte als lange termijn. Echter, alhoewel direct na afronding van het eerste en meest intensieve gedeelte van de revalidatie de effecten op gewichtsverlies en participatie in de samenleving groter waren in de OPTICARE XL groep, was er op de langere termijn (6 maanden na afronding van het programma) geen verschil meer te zien tussen beide onderzoeksgroepen. Ook was OPTICARE XL niet kosteneffectief ten opzichte van het standaard hartrevalidatieprogramma. Daarom adviseren we om het standaard hartrevalidatieprogramma te continueren bij patiënten met ernstig overgewicht. Verder onderzoek is nodig om te bekijken hoe de nazorgfase van het OPTICARE XL programma kan worden geoptimaliseerd.

Richtlijn

Bekijk de bijbehorende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase.

Producten

Titel: Effectiveness and cost-effectiveness of a novel cardiac rehabilitation program for obese patients with coronary artery disease or atrial fibrillation. Study protocol of the OPTICARE XL study
Auteur: N. Tenbult-van Limpt, I. Den Uijl, N. Ter Hoeve, J.J. Kraal, H.M.C. Kemps, R. van den Berg-Emons
Titel: Nieuwe interventies hartrevalidatie
Auteur: M. Snaterse, J. Hollander, M. Boekhoorn & I. den Uijl.
Titel: OPTICARE-XL; effectiveness and cost-effectiveness of a novel tailor-made cardiac rehabilitation program for obese patients with coronary artery disease; data manamagent plan
Auteur: HJG van den Berg-Emons, projectleider en JR de Jong, Data Stewardship Advisor Research Suite, Erasmus MC
Titel: Health-related quality of life and cardiac rehabilitation: does body mass index matter
Auteur: Iris den Uijl, Nienke Ter Hoeve, Madoka Sunamura, Henk Stam, Mattie Lenzen, Victor van den Berg, Eric Boersma, Rita van den Berg-Emons
Magazine: Journal of Rehabilitation Medicine
Titel: Effects of a Dedicated Cardiac Rehabilitation Program for Patients With Obesity on Body Weight, Physical Activity, Sedentary Behavior, and Physical Fitness: The OPTICARE XL Randomized Controlled Trial
Auteur: den Uijl, I., van den Berg-Emons, R. J. G., Sunamura, M., Lenzen, M. J., Stam, H. J., Boersma, E., Tenbült-van Limpt, N. C. C. W., Kemps, H. M. C., Geleijnse, M. L., & Ter Hoeve, N.
Magazine: Physical therapy
Link: https://doi.org/10.1093/ptj/pzad055
Titel: Cardiac rehabilitation designed for patients with obesity: OPTICARE XL RCT results on health-related quality of life and psychosocial well-being
Auteur: den Uijl, I., Ter Hoeve, N., Sunamura, M., Stam, H. J., Boersma, E., Lenzen, M. J., Brouwers, R. W. M., Tenbült-van Limpt, N. C. C. W., Ista, E., & van den Berg-Emons, R. J. G.
Magazine: Disability and rehabilitation
Link: https://doi.org/10.1080/09638288.2022.2050428
Titel: Cost-Effectiveness of a Cardiac Rehabilitation Program Specifically Designed for Patients With Obesity Within the OPTICARE XL Randomized Controlled Trial
Auteur: Visser, L. A., den Uijl, I., Redekop, W. K., Sunamura, M., Lenzen, M., Boersma, E., Brouwers, R. W. M., Kemps, H. M. C., van den Berg-Emons, H. J. G., & Ter Hoeve, N.
Magazine: Archives of physical medicine and rehabilitation
Link: https://doi.org/10.1016/j.apmr.2023.02.005

Verslagen


Eindverslag

OPTICARE XL: een nieuw hartrevalidatieprogramma voor patiënten met ernstig overgewicht. 

In tegenstelling tot gunstige effecten bij hartpatiënten met een normaal gewicht, zijn bestaande hartrevalidatieprogramma’s vaak onvoldoende effectief bij patiënten met ernstig overgewicht. OPTICARE XL onderzoekt bij deze patiënten de (kosten-)effectiviteit van een nieuw ‘op maat’ hartrevalidatieprogramma, dat speciaal door Capri Hartrevalidatie en Erasmus MC ontwikkeld is voor deze steeds groter wordende doelgroep. Belangrijke kenmerken van het nieuwe OPTICARE XL programma zijn: langer revalideren in kleinere groepen met lotgenoten, een extra focus op zelfmanagement, een nazorgfase in groepsverband, het trainen van zowel spierkracht als uithoudingsvermogen, en werken aan een actieve en gezonde leefstijl om gezondheidsproblemen in de toekomst te voorkomen. Hartpatiënten met ernstig overgewicht werden door loting ingedeeld in het nieuwe programma (OPTICARE XL groep: 102 patiënten) of in het standaard programma (controlegroep: 99 patiënten). Metingen naar diverse fysieke en psychosociale uitkomstmaten en gezondheids-gerelateerde kwaliteit van leven werden verricht tot een half jaar na afronding van hartrevalidatie. Ook werd de kosteneffectiviteit onderzocht. 

Er werden in zowel de OPTICARE XL als controlegroep gunstige effecten gevonden op diverse uitkomstmaten na het volgen van het revalidatieprogramma op zowel de korte als lange termijn. Echter, alhoewel direct na afronding van het eerste en meest intensieve gedeelte van de revalidatie de effecten op gewichtsverlies en participatie in de samenleving groter waren in de OPTICARE XL groep, was er op de langere termijn (6 maanden na afronding van het programma) geen verschil meer te zien tussen beide onderzoeksgroepen. Ook was OPTICARE XL niet kosteneffectief ten opzichte van het standaard hartrevalidatieprogramma. Daarom adviseren we om het standaard hartrevalidatieprogramma te continueren bij patiënten met ernstig overgewicht. Verder onderzoek is nodig om te bekijken hoe de nazorgfase van het OPTICARE XL programma kan worden geoptimaliseerd.

Het primaire doel was om na te gaan of het nieuwe OPTICARE XL programma kosteneffectief is bij hartpatiënten met ernstig overgewicht. We vonden dat OPTICARE XL niet kosteneffectief is ten opzichte van standaard hartrevalidatie: OPTICARE XL leidde tot een geringe kostenbesparing (-€4542), maar leverde ook minder gezondheidswinst op ten aanzien van gezondheids-gerelateerde kwaliteit van leven (-0.0075 Quality-Adjusted Life Years). Een secundair doel was het evalueren van de effectiviteit van OPTICARE XL versus standaard hartrevalidatie ten aanzien van lichaamssamenstelling, cardiometabole risicofactoren, beweeggedrag, fitheid, participatie in de samenleving, en mentale gezondheid. Er werden in zowel de OPTICARE XL als controle groep gunstige effecten gevonden op diverse uitkomstmaten na het volgen van het revalidatieprogramma. Echter, alhoewel direct na afronding van revalidatie de effecten op gewichtsverlies en participatie in de samenleving groter waren in de OPTICARE XL groep, was er op de lange termijn (6 maanden na afronding van hartrevalidatie) geen verschil meer in effecten tussen beide onderzoeksgroepen.

Kenmerken

  • Projectnummer:
    843001702
  • Looptijd: 100%
    Looptijd: 100 %
    2016
    2021
  • Gerelateerde programma's:
  • Gerelateerde subsidieronde:
  • Projectleider en penvoerder:
    Dr. H.J.G. van den Berg-Emons
  • Verantwoordelijke organisatie:
    Erasmus MC