Mobiele menu

Optimalisatie en bestendiging van continu leren en verbeteren in de Nederlandse Gezondheidszorg

Projectomschrijving

In 2019 heeft ZonMw, vanuit de programmalijn 'Leren & verbeteren' van het programma Ondersteuning Zorginstituut, 13 projecten gehonoreerd gericht op het werken aan betere kwaliteit van de gezondheidszorg.

Doel en werkwijze: monitoring en evaluatie

Ons evaluatieproject monitort en evalueert de 13 individuele projecten en de programmalijn 'Leren & verbeteren' als geheel. Dit doen we via een participatieve benadering gebaseerd op de gevalideerde methodologie Reflexieve Monitoring in Actie (RMA). Deze methodologie combineert evaluatieonderzoek met het faciliteren van leerprocessen onder alle betrokkenen.

Verwachte opbrengsten

  • Onze monitoring van het programma als geheel (werkpakket 1) resulteert in een eindrapportage en infographic die wetenschappelijke, praktische en maatschappelijke impacts van de programmalijn 'Leren & verbeteren' samenvatten.
  • Onze monitoring van de 13 projecten (werkpakket 2) resulteert in tussenrapportages en video's over leren en verbeteren in de praktijk. Resultaten komen beschikbaar in een toolbox.

De 2 werkpakketten lopen parallel aan elkaar gedurende de gehele looptijd van het project en voeden elkaar continu.

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

In de ‘nieuwe’ kwaliteitsstandaarden die aanleiding vormden voor 2 subsidieoproepen Leren en Verbeteren staat continu werken aan betere kwaliteit van de gezondheidszorg centraal. Zorgprofessionals en -organisaties hebben de verantwoordelijkheid om hier continu samen aan te werken. Leren en verbeteren zijn niet vrijblijvend, maar de norm voor goede kwaliteit van zorg. Dit vraagt om een cultuur waarin het normaal is om te reflecteren op wat goed gaat en wat kan worden verbeterd. Het opbouwen en onderhouden van een dergelijke leer- en verbetercultuur is een doorgaand proces, dat alleen bewerkstelligd kan worden als dit proces in alle lagen van de organisatie wordt meegenomen. Iedere organisatie - en daarmee ook de 13 gehonoreerde ZonMw projecten - geeft een andere invulling aan leren en verbeteren die past bij de eigen context. Het is van grote meerwaarde om in beeld te krijgen welke invulling de projecten hebben gegeven aan leren en verbeteren, de impacts daarvan, de borging, en de beschikbaarheid voor andere partijen in de gezondheidszorg. Niet zozeer om een unaniem meetinstrument en leer- en verbeterproces te destilleren voor elke organisatie; maar om een spectrum van instrumenten en processen in kaart te brengen, inclusief rijke verhalen daaromheen, die de projecten zelf, het ZonMW programma en andere partijen nadere handvatten geeft om zelf ook weer context-specifieke en waardevolle invulling te geven aan continu leren en verbeteren. Het voorgestelde project heeft daarom ten doel om de 13 ZonMw projecten ‘leren en verbeteren’ te monitoren en te evalueren, zowel op het niveau van de individuele projecten als op het programmaniveau. Binnen de projecten worden kennis, inzichten en methodieken gegenereerd over en voor het duurzaam en systematisch leren en verbeteren door zorgprofessionals in verschillende sectoren van de gezondheidszorg, namelijk: verpleeghuiszorg, geriatrische revalidatiezorg, wijkverpleging, ziekenhuiszorg en de integrale geboortezorg. Het monitoren en evalueren van de 13 projecten wordt begeleid vanuit een participatieve benadering die is gebaseerd op de gevalideerde methodologie van Reflexieve Monitoring in Actie (RMA). RMA is ontwikkeld door Wageningen Universiteit en het Athena Instituut van de Vrije Universiteit Amsterdam. RMA is geschikt voor het bestuderen van Complexe Adaptieve Systemen doordat het systeemveranderingen ondersteunt door gestructureerd en in haalbare stappen – gericht op reflectie en leerprocessen – aan duurzame verbeteringen te werken. Zo zorgt RMA ervoor dat er niet alleen data voor onderzoek wordt verzameld, maar ook dat er een leerproces plaatsvindt onder alle betrokkenen. De RMA methodologie wordt toegepast in twee werkpakketten. De volgende twee werkpakketten lopen parallel aan elkaar gedurende de gehele looptijd van het voorgestelde onderzoek: 1. Monitoring op programma niveau: monitoring van de 13 projecten tezamen middels een op maat gemaakt monitoring & evaluatie framework. 2. Monitoring op project niveau: leren en verbeteren in de praktijk. Wat is er geleerd en verbeterd op projectniveau? En hoe is dat duurzaam en systemisch ingebed? Binnen deze twee werkpakketten wordt continu leren en reflecteren geoperationaliseerd op drie niveaus: leren binnen, tussen en van projecten. Leren binnen projecten krijgt met name aandacht in werkpakket 2. Leren tussen en van projecten in werkpakket 1. In werkpakket 1 ontwikkelen we een Monitoring en Evaluatie (M&E) framework waarmee we aan de ene kant de projecten kunnen evalueren, en aan de andere kant generiek de route naar impact zichtbaar kunnen maken. Hiermee willen we, ten eerste, zichtbaar maken welke routes tot de gewenste (maatschappelijke en wetenschappelijke) impact leiden, en, ten tweede, op basis hiervan inzicht geven in hoe gewenste impact verhoogd kan worden. Om de inzichten goed te kunnen duiden en verdiepen organiseren we een leerkring met afvaardiging van ZonMw, afvaardiging van de projectleiders van de 13 projecten, waar mogelijk cliënten of eindgebruikers, en experts op het gebied van leren en reflecteren, kwaliteitsstandaarden en de verschillende zorggebieden. Zij reflecteren op de (tussentijdse) bevindingen. Werkpakket 1 resulteert in een eindrapportage en een infographic die wetenschappelijke, praktische en maatschappelijke impact van de 13 gehonoreerde projecten laagdrempelig samenvat. In werkpakket 2 brengen we in beeld hoe in de uitvoering van elk gehonoreerd project leren- en verbeteren vorm, inhoud en duurzame inbedding krijgt in de dagelijkse zorgpraktijk. We verzamelen en analyseren projectdocumenten en contextrijke inzichten over het gedocumenteerde middels observaties en interviews die projectteams zo minimaal mogelijk belasten. We vergelijken uitkomsten met wetenschappelijke literatuur, voeden continue activiteiten van werkpakket 1, en creëren video’s die naast de geplande (tussen)rapportages onderzoeksuitkomsten laagdrempelig samenvatten. Onderzoeksuitkomsten komen beschikbaar in een toolbox.

Kenmerken

Projectnummer:
516012519
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2022
2024
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
dr. C.A.C.M. Pittens
Verantwoordelijke organisatie:
Vrije Universiteit Amsterdam
Afbeelding

Leren en verbeteren

Nieuwe kennis en innovaties onderdeel maken van de dagelijkse praktijk kan alleen als zorgprofessionals en zorgorganisaties duurzaam en systematisch leren en verbeteren. Daarom financieren we 13 projecten waarin projectteams werken aan methodiekontwikkeling en onderzoek. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.