Optimaliseren van toeleiding van Flevolandse ouderen naar erkende valpreventie interventies: een ontwikkelproject

Vallen komt veel voor bij thuiswonende ouderen en kan negatieve fysieke, mentale en sociale gevolgen hebben voor het individu en leiden tot een toename in zorgvraag en –kosten. Er zijn erkende, (kosten)effectieve valpreventie interventies voor thuiswonende ouderen, maar lokale inbedding van erkende valpreventie interventies en adoptie door de ouderen is nog geen gemeengoed.

Doel 

Dit project richtte zich op het optimaliseren van toeleiding van thuiswonende ouderen naar erkende valpreventie interventies in Flevoland en het versterken van de kennisfunctie van GGD Flevoland. De subdoelen hiervoor waren: het ophalen van inzichten en behoeften van Flevolandse thuiswonende ouderen en professionals in de Flevolandse valpreventieketen (medisch en sociaal domein) over optimale toeleiding naar erkende valpreventie interventies, het ontwikkelen van een toolbox ‘toeleiding naar Flevolandse valpreventie interventies’ voor lokale partijen en professionals, en het actief deelnemen aan het landelijk leernetwerk valpreventie om kennis en ervaringen uit te wisselen met andere GGD-en en kennisinstituten.

Aanpak/werkwijze

Volgens de iteratieve methode van design thinking zijn met kwantitatief en kwalitatief onderzoek inzichten en behoeften in kaart gebracht en is de ‘toolbox’ in co-creatie met eindgebruikers ontwikkeld. Hiervoor zijn 24 thuiswonende ouderen individueel geïnterviewd en hebben 45 professionals deelgenomen aan een enquête (ophalen inzichten en behoeften), waarna 6 focusgroepen met ouderen en professionals en circa 10 kleinere sessies met 2 tot 3 ‘critical friends’ en/of ‘usual suspects’ hebben plaatsgevonden (concretisering van de materialen in co-creatie).

Resultaten 

Voorbeelden van inzichten en behoeften bij de ouderen zijn: informatievoorziening over valpreventieve interventies door mensen die dichtbij de oudere staan, bij de informatievoorziening moet aandacht zijn voor de inhoud, het interventieaanbod is op loopafstand en de locatie moet goed verlicht en toegankelijk zijn (bijvoorbeeld geen trappen). Voorbeelden van inzichten en behoeften bij de professionals zijn: financiële ondersteuning, materialen voor informatievoorziening, scholing voor professionals, en gelijkwaardige en langdurige samenwerking van betrokkenen in de valpreventieketen. Tijdens de focusgroepen deelden de deelnemers meer dan 200 unieke aanbevelingen t.a.v., o.a., de producten die onderdeel zouden moeten uitmaken van de toolbox, hun inhoud, de gebruikers, de vormgeving en de locatie van de toolbox. Ook ‘ontwierpen’ de deelnemers in kleine subgroepjes een product in beperkte tijd. Op basis hiervan en rekening houdend met de lokale verschillen en diversiteit, zijn folders, posters, webpagina’s en berichten voor sociale media ontwikkeld. Verder zijn er prototypen voor een informatieve animatiefilm en slideshow, voor bijvoorbeeld wachtkamerschermen, opgesteld.

Aan de landelijke leernetwerkbijeenkomsten (fysiek en online) is actief bijgedragen door de projectleider en/of diverse collega’s van GGD Flevoland, bijv. bij het vormgeven van de bijeenkomst over implementeren van de ketenaanpak en het verzorgen van een presentatie. Kennis en inzichten zijn gedeeld en opgehaald, en verspreid binnen GGD Flevoland t.b.v. de versterking van de kennisfunctie over, o.a., de ketenaanpakken. Ook hebben de bijeenkomsten geleid tot uitbreiding van het professioneel netwerk waardoor ook één-op-één en in kleinere (sub)groepen van het kennisnetwerk ervaringen, kennis, materialen, e.d. worden uitgewisseld tussen verschillende GGD-en.

Vervolg 

Dit project heeft laten zien dat (de informatievoorziening over) erkende valpreventieve interventies meer aandacht (behoeft) behoeven, ook voor aansluiting bij de inzichten en wensen van eindgebruikers. Nu de toolbox is ontwikkeld kan implementatie plaatsvinden; het is aan te bevelen dat de ontwikkelde materialen na implementatie worden geëvalueerd op o.a. het gebruik en vervolgens verder doorontwikkeld, in co-creatie met de eindgebruikers.