Optimising anticoagulant management in frail elderly patients with AF: the FRAIL-AF study

Patiënten met atriumfibrilleren (AF) gebruiken bloedverdunners om het risico op een beroerte te verlagen. Hiervoor bestaan 2 soorten: vitamine K antagonisten (VKA) en direct-werkende orale anticoagulantia (DOAC). Bij niet-kwetsbare patiënten met AF hebben artsen de voorkeur voor een DOAC omdat daarbij minder bloedingen worden gezien. 
Voor kwetsbare ouderen is dat onbekend, en het is helemaal onbekend of kwetsbare ouderen met AF die nu een VKA gebruiken moeten worden omgezet naar een DOAC. 

Studie

De studie onderzocht bij 1330 kwetsbare ouderen (gemiddelde leeftijd 83 jaar) of het overstappen van een VKA naar een DOAC leidt tot minder bloedingen. 

Uitkomsten

Tot ieders verrassing leidde het overstappen van een VKA naar een DOAC bij kwetsbare oudere patiënten met AF tot juist 69% meer bloedingen in vergelijking met het voortzetten van een VKA, zonder een verschil op het aantal beroertes. 
De conclusie is derhalve dat kwetsbare ouderen met AF die nu een VKA gebruiken dus niet moeten worden omgezet naar een DOAC.
 

Samenvatting bij start

Patiënten met de hartritmestoornis atriumfibrilleren (AF) hebben een verhoogd risico op beroertes. Om dit risico te verlagen worden anticoagulantia voorgeschreven. Momenteel kunnen artsen en patiënten kiezen uit verschillende typen anticoagulantia: de traditionele vitamine K antagonisten (VKAs) of directe orale anticoagulantia (DOACs). Beide zijn effectief, maar de directe orale anticoagulantia veroorzaken minder ernstige bloedingen.

Studie en verwachte resultaten

Een groot deel van de patiënten met AF is echter oud en kwetsbaar. Deze kwetsbare oudere patiënten namen niet eerder deel aan onderzoeken waarin VKAs zijn vergeleken met DOACs. Bij kwetsbare ouderen is de uitwerking van medicijnen vaak anders, door een slechtere nierfunctie, gebruik van veel medicatie (polyfarmacie) en de aanwezigheid van verschillende ziektes (multimorbiditeit). 
In het FRAIL-AF onderzoek wordt onderzocht of DOAC-gebruik een minstens zo goed alternatief is als VKA-gebruik bij kwetsbare ouderen met AF.

Richtlijn

Van de onderzoeksprojecten uit het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) is inzichtelijk gemaakt of zij aansluiten bij de richtlijnen en/of modules in de FMS Richtlijnendatabase. Dit onderzoek sluit aan op de volgende richtlijn in de FMS Richtlijnendatabase.